Türkiye ile Özbekistan arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerin geliştirilmesi amacıyla iki ülke arasında 5 yeni anlaşma imzalandı. Ticaretin artırılması, gümrük işlemlerinde bilgi paylaşımı, sosyal güvenlik alanında işbirliği ve iş dünyasının desteklenmesini kapsayan anlaşmaların, karşılıklı yatırımlara ve yeni ortak projelere ivme kazandırması bekleniyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev'in Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'ndeki görüşmesinin ardından imzalanan anlaşmalarla iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin daha ileri seviyeye taşınması hedefleniyor.
Anlaşmalar kapsamında pazar erişiminin kolaylaştırılması, gümrük süreçlerinin hızlandırılması ve iş dünyası arasındaki kurumsal bağlantıların güçlendirilmesi planlanıyor. Sosyal güvenlik alanındaki işbirliğiyle de iki ülke vatandaşlarının sosyal haklarının korunmasına yönelik ortak çalışmaların geliştirilmesi öngörülüyor.
Türkiye'nin Özbekistan'a ihracatı 1,1 milyar doları aştı
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre Türkiye'nin Özbekistan'a ihracatı, ocak-eylül döneminde 1 milyar 107,5 milyon dolar olarak gerçekleşti.
Bu dönemde en fazla ihracat yapılan sektör, 309,4 milyon dolarla kimyevi maddeler ve mamulleri oldu. Hazır giyim ve konfeksiyon ile hububat sektörleri de ihracat artışıyla öne çıkan alanlar arasında yer aldı.
İki ülke arasındaki ticaret hacmi 2025 yılında 3,1 milyar dolar seviyesine ulaştı. Taraflar, bu rakamı ilk aşamada 5 milyar dolara, orta vadede ise 10 milyar dolara çıkarmayı hedefliyor.
Sanayi, enerji, ulaştırma, lojistik, tarım ve tekstil sektörlerinde karşılıklı yatırımların artırılması ve ortak üretim projelerinin geliştirilmesi de bu hedefin önemli başlıklarını oluşturuyor.
Türk yatırımları 8 milyar doları geçti
Özbekistan, Türk yatırımcılar açısından Orta Asya'nın önemli pazarlarından biri olmayı sürdürüyor. Ülkedeki Türk yatırımlarının toplam büyüklüğü 8 milyar doları aşarken Türkiye, 2024 ve 2025 yıllarında Özbekistan'a en fazla yatırım yapan üçüncü ülke konumunda yer aldı.
Özbekistan'da Türk sermayeli 2 bin 200'ün üzerinde şirket faaliyet gösteriyor. Türk müteahhitlik firmaları ise ülkede toplam değeri 9,5 milyar doları aşan 333 projeyi üstlendi.
Enerji, sanayi, altyapı ve teknoloji alanlarında işbirliğinin genişletilmesi, ayrıca serbest ve özel ekonomik bölgelerde ortak yatırımların artırılması planlanıyor.
Bu kapsamda kurulması kararlaştırılan İş Dünyasının Desteklenmesine Dair Yüksek Düzeyli Konseyin, iki ülkenin iş çevreleri arasındaki ilişkileri kurumsal zeminde güçlendirmesi ve ortak ticari projelere katkı sunması bekleniyor.
Ekonomiler birbirini tamamlıyor
DEİK Türkiye-Özbekistan İş Konseyi Başkanı Özgür Onur Özgüven, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin son yıllarda önemli gelişme kaydettiğini belirtti.
Türkiye'nin 2025 yılında Özbekistan'a 2,05 milyar dolarlık ihracat, bu ülkeden ise 1,04 milyar dolarlık ithalat gerçekleştirdiğini aktaran Özgüven, ikili ticaret hacminin 2016'daki 1,3 milyar dolar seviyesinden 2025'te 3,1 milyar dolara yükseldiğini ifade etti.
Özgüven, Türkiye'nin müteahhitlik, sanayi, tekstil, makine, gıda işleme ve hizmet sektörlerindeki deneyiminin Özbekistan'ın genç nüfusu, doğal kaynakları ve stratejik coğrafi konumuyla önemli fırsatlar oluşturduğunu vurguladı.
İki ülkenin ekonomik yapılarının birbirini tamamladığını belirten Özgüven, ortak üretim ve yatırım projelerinin geliştirilmesinin ticari ilişkiler açısından önem taşıdığını kaydetti.
Orta Koridor ve lojistik yatırımları öne çıkıyor
Türkiye ile Özbekistan arasındaki iş dünyası temaslarının önümüzdeki dönemde de yoğunlaşması bekleniyor. Özbekistan Ticaret ve Sanayi Odası ile gerçekleştirilen iş forumları, sektör toplantıları ve karşılıklı heyet ziyaretleriyle yeni yatırım fırsatları değerlendiriliyor.
Özgüven, Taşkent'te yeni temasların planlandığını, ayrıca Türkiye-Özbekistan Karma Ekonomik Komisyonu toplantısı ve iş forumunun gerçekleştirilmesinin öngörüldüğünü bildirdi.
Özbekistan'ın yabancı yatırımları teşvik etmek ve bürokratik süreçleri kolaylaştırmak amacıyla gerçekleştirdiği reformların Türk şirketleri için yeni fırsatlar sunduğunu belirten Özgüven, özellikle yenilenebilir enerji, altyapı modernizasyonu, dijitalleşme ve sanayi üretiminde önemli yatırım imkanları bulunduğuna dikkati çekti.
Orta Koridor'un artan önemiyle birlikte lojistik merkezler, akıllı ulaşım sistemleri ve bölgesel ticaret ağlarında da yeni işbirliği alanlarının ortaya çıktığını ifade etti.
Türk Yatırım Fonu'nun etkin kullanılması öneriliyor
Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) ülkelerinin ekonomik potansiyeline de değinen Özgüven, üye ülkelerin 2025 yılı toplam gayrisafi yurt içi hasılasının yaklaşık 2,3 trilyon dolara, dış ticaret hacimlerinin ise 1,2 trilyon doların üzerine çıktığını belirtti.
Özbekistan'ın TDT ülkeleriyle ticaret hacminin 2017'deki 4 milyar dolar seviyesinden 2025 yılında 10,8 milyar dolara yükseldiğini aktaran Özgüven, Türkiye'nin Özbekistan'ın teşkilat üyeleri arasındaki ikinci büyük ticaret ortağı olduğunu kaydetti.
Ekonomik entegrasyonun güçlendirilmesi için gümrük işlemlerinin dijitalleştirilmesi, ticaretin kolaylaştırılması ve ortak üretim merkezlerinin oluşturulmasının önemine işaret eden Özgüven, Türk Yatırım Fonu'nun daha etkin kullanılmasını önerdi.
Fon kaynaklarının yenilenebilir enerji, enerji verimliliği, altyapı, lojistik, sanayi, tarım ve turizm gibi stratejik sektörlere yönlendirilmesinin ortak yatırımları destekleyebileceğini belirtti.
Türkiye ile Özbekistan arasında imzalanan yeni anlaşmaların, ticaret hacmini artırmanın yanı sıra Türk dünyasındaki ekonomik bütünleşmeye ve bölgesel yatırım ortaklıklarına da katkı sağlaması bekleniyor.
