Ev ve Mutfak Eşyaları Federasyonu (EVFED), paslanmaz çelik ithalatına uygulanan ilave gümrük vergileri ve mevcut antidamping önlemlerinin, ev ve mutfak eşyaları ile endüstriyel mutfak ekipmanları sektörlerinde ciddi baskı oluşturduğunu ifade etti. İki yıl önce yüzde 8 olan ilave gümrük vergisinin önce yüzde 12’ye yükseltildiği, ardından yüzde 3,95 oranındaki antidamping vergisiyle birlikte toplam vergi yükünün iki katına çıktığı hatırlatıldı. EVFED Başkanı Güçlü Kaplangı, geçtiğimiz yıl sektörün çeşitli sivil toplum kuruluşlarıyla birlikte yaptığı uyarıların bugün karşılık bulmaya başladığını söyledi.
EVFED’in yanı sıra TUSİD, EVSİD, ZÜCDER, PASİD, GEEM ve PASDER gibi sektör derneklerinin geçen yıl ortak bir bildiri yayımlayarak, paslanmaz çeliğe yönelik koruma önlemlerinin istihdam, ihracat ve üretim üzerinde olumsuz sonuçlar doğurabileceği konusunda uyarıda bulunduğu hatırlatıldı.
Bugün gelinen noktada bu endişelerin verilerle doğrulandığını belirten Kaplangı, “İki yıl önce yüzde 8 olan ilave gümrük vergisi önce yüzde 12’ye çıkarıldı, ardından yüzde 3,95 antidamping vergisi eklendi ve toplamda yüzde 100’e varan bir artış oluştu. O dönemde işsizlik artacak, ihracat düşecek ve ithalat yükselecek demiştik. Ne yazık ki bugün bunları yaşıyoruz. Artan maliyetler firmalarımızın uluslararası rekabet gücünü zayıflatıyor. Bazı işletmeler kapasite düşürürken bazıları küçülmeye gidiyor. İstihdam kayıpları artık görünür hale geldi ve yaklaşık 15 bin kişilik bir kayıp oluştuğunu öngörüyoruz.” dedi.
“İHRACAT GERİLİYOR, İTHALAT ARTIYOR”
Kaplangı, Türkiye’nin uzun yıllardır dış ticaret fazlası verdiği ev ve mutfak eşyaları ile endüstriyel mutfak ekipmanları sektörlerinde son dönemde ters yönlü bir tablo ortaya çıktığını ifade etti. 2026 yılının ilk beş ayında endüstriyel mutfak sektöründe ihracatın miktar bazında yüzde 17,6, ev ve mutfak eşyaları sektöründe ise yüzde 10,5 oranında gerilediğini belirten Kaplangı, “Katma değerli üretim yapan ve ülkeye net döviz kazandıran sektörlerimiz rekabet gücünü kaybediyor. Buna karşılık ithalat tarafında belirgin bir artış var. Özellikle Çin’den gelen ürünlerdeki yükseliş dikkat çekici seviyede.” ifadelerini kullandı.
Paslanmaz çelikten üretilen mutfak eşyaları ithalatında Çin’in payının hızla arttığını vurgulayan Kaplangı, maliyet baskısının yerli üreticileri zorladığını ve bazı firmaların üretimlerini yurt dışına kaydırmaya başladığını da söyledi.
“KORUMA DUVARLARI İTHALATI ARTIRIYOR”
Mevcut uygulamaların yerli üretimi desteklemek yerine bazı alanlarda ithalatı teşvik eder hale geldiğini ifade eden Kaplangı, değerlendirmesinde şu ifadelere yer verdi:
“Bugün paslanmaz çelikte yüzde 12 ilave gümrük vergisi ve yüzde 4’e yakın antidamping uygulaması söz konusu. Son iki yılda koruma oranları ciddi şekilde arttı. Ancak ortaya çıkan tablo, bu uygulamaların paslanmaz çelik kullanan ihracatçı sektörlerin maliyetlerini yükseltirken ithal nihai ürünlerin önünü açtığını gösteriyor. Sonuç olarak üretim, yatırım ve istihdam zarar görüyor.”
“TİCARET BAKANLIĞI’NDAN VERGİLERİN GÖZDEN GEÇİRİLMESİNİ BEKLİYORUZ”
EVFED Başkanı Güçlü Kaplangı, sektörün antidamping uygulamalarının tamamen kaldırılmasını talep etmediğini, ancak ilave gümrük vergilerinin yeniden değerlendirilmesinin kritik önem taşıdığını vurguladı.
Kaplangı, “Amacımız ülkemizde üretimin, ihracatın ve istihdamın güçlenmesidir. Ticaret Bakanlığımızdan, sektörün rekabet gücünü koruyacak şekilde ilave gümrük vergilerini yeniden değerlendirmesini bekliyoruz. En azından önceki seviyelere çekilmesi, ihracatçı üreticilerimize önemli bir nefes aldıracaktır.” dedi.
Türkiye’nin ev ve mutfak eşyaları ile endüstriyel mutfak ekipmanları alanında küresel ölçekte güçlü bir üretim ve ihracat merkezi olduğuna dikkat çeken Kaplangı, “Bu sektörler on binlerce kişiye istihdam sağlıyor, yüzlerce ülkeye ihracat yapıyor ve ülkeye net döviz kazandırıyor. Rekabet gücümüzü destekleyecek adımlar atılırsa üretim, ihracat ve istihdam yeniden büyüme eğilimine girecektir.” değerlendirmesinde bulundu.
