COP31 kapsamında düzenlenen toplantıda, iklim nötr ekonomiye geçişin finansmanı, kentsel dönüşüm ve iklim değişikliğine karşı dayanıklılık konuları ele alındı. Avrupa Çevre ve Kaynak Ekonomistleri Derneği (EAERE) temsilcileri, yenilenebilir enerji kaynaklarının etkin kullanımı için ülkeler arasındaki elektrik ticaretinin geliştirilmesi gerektiğine dikkat çekti.
Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenen COP31 kapsamında EAERE tarafından “İklim Nötr Ekonomiye Geçişin Finansmanı, Kentsel Yenileme ve İklim Değişikliğine Karşı Dayanıklılık: Küreselden Yerele” başlıklı bir basın toplantısı gerçekleştirildi.
Avusturya Graz Üniversitesi bünyesindeki Wegener İklim ve Küresel Değişim Merkezi Direktörü Karl W. Steininger, toplantıda yaptığı konuşmada, COP31 Başkanlığı tarafından duyurulan “35'e 35 Küresel Elektrifikasyon Hedefi”nin önemini değerlendirdi. Hedefin iklim açısından somut fayda sağlayabilmesi için elektrik üretiminin yenilenebilir enerji kaynaklarına dayanması gerektiğini belirtti.
Güneş ve rüzgâr enerjisinin düşük maliyetli elektrik üretimi açısından büyük fırsatlar sunduğunu ifade eden Steininger, bu kaynakların günlük ve mevsimsel koşullara bağlı olarak değişken üretim yapısına sahip olduğunu hatırlattı. Bu nedenle ülkeler arasında elektrik ticaretinin yaygınlaştırılmasının önem taşıdığını vurguladı.
Kuzey ve Güney Yarımküre'deki mevsimsel farklılıkların uluslararası elektrik ticareti açısından avantaja dönüştürülebileceğini belirten Steininger, küresel elektrik şebekelerine geçişin önemli maliyet avantajları sağlayabileceğini dile getirdi. Araştırmalarına göre, küresel elektrik şebekelerinin kurulması durumunda 2034 yılına kadar dünyanın birçok bölgesinde elektrik maliyetlerinin megavatsaat başına yaklaşık 50 dolar düşebileceğini aktaran Steininger, Ekvator çevresindeki bazı bölgelerde tasarrufun 70 dolara kadar çıkabileceğini kaydetti.
Mısır ve Sudan gibi güneş enerjisi potansiyeli yüksek ülkelerin yenilenebilir elektrik ticaretinden önemli ekonomik kazançlar elde edebileceğine işaret eden Steininger, bu gelirlerin bazı durumlarda mevcut fosil yakıt ihracat kazançlarının iki ila dört katına ulaşabileceğini söyledi. Gelişmiş ülkelerin elektrik ticaretinden elde edecekleri ekonomik getirilerin bir bölümünü gelişmekte olan ülkelerin iletim altyapısına aktararak finansmana katkıda bulunabileceğini ifade etti.
Karbon fiyatlandırması 288 milyar avroyu aşan gelir sağladı
İtalya Siena Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Floransa Düzenleme Okulu (FSR) İklim Birimi Direktörü Simone Borghesi ise karbon fiyatlandırmasının, kentlerin iklim değişikliğine uyum ve dönüşüm süreçlerinin finansmanında önemli bir araç olduğunu belirtti.
Avrupa Birliği Emisyon Ticaret Sistemi (AB ETS) kapsamında 2013 yılından bu yana emisyon tahsisatlarının açık artırmayla satışından 288 milyar avronun üzerinde gelir elde edildiğini aktaran Borghesi, AB Sosyal İklim Fonu'nun da ulusal eş finansman dahil olmak üzere 2026-2032 döneminde 86,7 milyar avroya kadar kaynak sağlamasının öngörüldüğünü bildirdi.
Bu kaynakların doğrudan kentlerin kullanımına sunulmadığını belirten Borghesi, yerel yönetimlerin finansmana ulusal ve Avrupa Birliği düzeyindeki mekanizmalar üzerinden erişebildiğini ifade etti. Karbon gelirlerinin tek başına kentsel dönüşümün finansmanını karşılamaya yeterli olmayacağını vurgulayan Borghesi, kamu bütçeleri, iklim fonları ve özel sektör yatırımlarını bir araya getiren modellerin geliştirilmesi gerektiğini söyledi.
Yerel yönetimlerin teknik ve idari kapasitelerinin güçlendirilmesinin de finansmanın somut yatırımlara dönüşmesi açısından kritik olduğunu belirten Borghesi, iklim değişikliğine uyum projelerinin toplumsal faydalarının her zaman doğrudan finansal kazanç olarak ortaya çıkmadığına dikkat çekti. Bu nedenle söz konusu yatırımların hayata geçirilmesinde kamu desteğinin önemli bir rol üstlendiğini kaydetti.
Borghesi, kentsel dönüşümün başarılı olabilmesi için farklı finansman kaynaklarının koordinasyon içinde kullanılması, yerel yönetimlerin yatırım yapma kapasitesinin artırılması ve iklim eylemlerinin oluşturduğu toplumsal değerin finansman süreçlerinde dikkate alınması gerektiğini vurguladı.




