İstanbul Demir ve Demir Dışı Metaller İhracatçıları Birliği (İDDMİB) tarafından hazırlanan TR-METALENDEKS, metal sanayi ihracatında eylül ayında başlayan miktar bazlı toparlanmanın ekim ayında da sürdüğünü gösterdi. Ancak ortalama ihracat birim fiyatlarındaki gerileme, ihracat değerindeki aylık artışın sınırlı kalmasına neden oldu. Geçen yılın aynı dönemine kıyasla ihracat miktarı düşerken toplam ihracat değeri yükseldi. İDDMİB Yönetim Kurulu Başkanı Çetin Tecdelioğlu, miktar bazında başlayan iyileşmenin olumlu olduğunu ancak bu gelişmenin ihracat gelirlerine daha güçlü yansıması gerektiğini vurguladı.

İDDMİB tarafından hazırlanan Türkiye Metal Sanayi İhracat Endeksi TR-METALENDEKS'in 2026 yılı ekim ayı sonuçları, ağustos ayında yaşanan gerilemenin ardından eylül ayında başlayan toparlanma eğiliminin devam ettiğini ortaya koydu.

Eylül ayında 130,05 puan olarak ölçülen ihracat miktar endeksi, ekimde yüzde 3,2 yükselerek 134,19 puana ulaştı. Metal sanayisinin ton bazındaki ihracatı da 238 bin 694 tondan 246 bin 285 tona çıktı. Buna karşın endeks, geçen yılın ekim ayındaki 139,84 puanlık seviyesinin yüzde 4 altında kaldı. Böylece aylık bazda iyileşme yaşanmasına rağmen geçen yılın ihracat hacmine henüz ulaşılamadı.

İhracat değer endeksi ise eylül ayındaki 195,11 puandan ekimde 195,44 puana yükseldi. Yüzde 0,2'lik artışla birlikte toplam ihracat 1 milyar 338,9 milyon dolardan 1 milyar 341,3 milyon dolara çıktı. Geçen yılın ekim ayında 180,71 puan olan değer endeksiyle karşılaştırıldığında yıllık artış yüzde 8,2 olarak gerçekleşti. Miktar artışına rağmen birim fiyatlardaki gerileme, ihracat değerindeki aylık yükselişin düşük kalmasına yol açtı.

BİRİM FİYATLAR ZİRVE SONRASI GERİLEME EĞİLİMİNİ SÜRDÜRDÜ

Ağustos ayında kilogram başına 5,71 dolara ulaşarak 2019'dan bu yana en yüksek seviyesini gören ortalama ihracat birim fiyatı, sonraki iki ayda düşüş gösterdi. Eylülde 5,61 dolar/kg olan ortalama fiyat, ekim ayında yüzde 2,9 gerileyerek 5,45 dolar/kg seviyesine indi. Buna rağmen fiyatlar, geçen yılın aynı ayındaki 4,83 dolar/kg seviyesinin yüzde 12,7 üzerinde gerçekleşti.

Ekim ayı verileri, metal sanayisinde ihracat miktarındaki toparlanmanın devam ettiğini ancak birim fiyatlardaki düşüşün aylık ihracat geliri artışını sınırladığını gösterdi. Yıllık karşılaştırmada ise miktar kaybına karşın birim fiyatların yüksek seyretmesi, toplam ihracat değerinin artmasını sağladı.

ALT SEKTÖRLERDE EN GÜÇLÜ ARTIŞ İSKELE VE KALIPTA

Ekim ayında metal sanayisinin yedi alt sektöründen altısında ihracat miktar endeksi yükseldi. Yalnızca hırdavat sektöründe düşüş kaydedildi. Birim fiyatlardaki değişim ise alt sektörler arasında farklı bir görünüm ortaya koydu.

İskele ve kalıp sektörü, miktar endeksindeki yüzde 45,3'lük artışla öne çıktı. Eylül ayında 194,09 puan olan endeks, ekimde 281,98 puana yükseldi. Değer endeksi de 249,48 puandan 330,07 puana çıktı. Buna karşılık sektörün ortalama ihracat birim fiyatı 2,22 dolar/kg'dan 2,02 dolar/kg'a geriledi.

Bakır sektöründe miktar endeksi yüzde 2,9 artarak 131,70 puandan 135,51 puana yükseldi. Değer endeksi 266,40 puandan 276 puana çıkarken, birim fiyat 14,08 dolar/kg'dan 14,18 dolar/kg'a ulaştı.

Alüminyumda miktar endeksi 152,70 puandan 154,30 puana yükselmesine rağmen değer endeksi 214,20 puandan 211,50 puana geriledi. Sektörün ortalama birim fiyatı da 5,22 dolar/kg'dan 5,10 dolar/kg'a indi.

Armatür sektöründe hem miktar hem de değer endeksinde artış görüldü. Miktar endeksi 93,26 puandan 95,52 puana, değer endeksi ise 139,51 puandan 146,32 puana çıktı. Birim fiyat da 7,53 dolar/kg'dan 7,71 dolar/kg'a yükseldi.

Döküm sektörünün miktar endeksi yüzde 3,1 artışla 122,28 puandan 126,11 puana ulaştı. Buna karşın değer endeksi 155,83 puandan 154,93 puana geriledi. Ortalama ihracat birim fiyatı ise 6,40 dolar/kg'dan 6,17 dolar/kg'a düştü.

Ekim ayında miktar endeksinde gerileme kaydedilen tek alt sektör hırdavat oldu. Sektörün miktar endeksi yüzde 10,3 azalarak 127,63 puandan 114,47 puana inerken, değer endeksi de 156,91 puandan 151,10 puana geriledi. Buna karşılık birim fiyat 2,69 dolar/kg'dan 2,88 dolar/kg'a yükseldi.

İstanbul İhracatçı Birlikleri’nden 10,8 Milyar Dolarlık İhracat
İstanbul İhracatçı Birlikleri’nden 10,8 Milyar Dolarlık İhracat
İçeriği Görüntüle

Mutfak eşyaları sektöründe ise miktar endeksi 87,98 puandan 91,48 puana, değer endeksi 117,85 puandan 118,66 puana çıktı. Birim fiyat 4,83 dolar/kg'dan 4,67 dolar/kg'a geriledi.

TECDELİOĞLU: “MİKTARDAKİ TOPARLANMAYI İHRACAT GELİRLERİNE DAHA GÜÇLÜ YANSITMALIYIZ”

TR-METALENDEKS'in ekim ayı verilerini değerlendiren İDDMİB Yönetim Kurulu Başkanı Çetin Tecdelioğlu, eylül ayında başlayan miktar bazlı iyileşmenin ekimde de devam etmesinin sektör açısından olumlu bir gelişme olduğunu ifade etti.

Ekim ayında ihracat miktarının bir önceki aya göre yüzde 3,2 artarak 246 bin tonu aşmasının metal sanayisinin üretim ve ihracat kapasitesini koruduğuna işaret ettiğini belirten Tecdelioğlu, şu değerlendirmede bulundu:

“Ekim ayı verileri, metal sanayimizin ihracat hacminde yeniden yükseliş eğilimine girdiğini ortaya koyuyor. İhracat miktarımızın aylık bazda yüzde 3,2 artarak 246 bin tonu aşması, sektörümüzün üretim ve ihracat gücünü sürdürmesi bakımından önemli. Ancak ortalama ihracat birim fiyatımızın aynı dönemde 5,45 dolara gerilemesi, miktardaki artışın gelirlerimize aynı oranda yansımamasına neden oldu. Geçen yılın aynı ayıyla karşılaştırıldığında ihracat miktarımız gerilese de ihracat değerimizin yüzde 8,2 yükselmesi, birim fiyatlarımızın yıllık bazda güçlü konumunu koruduğunu gösteriyor.”

İhracattaki toparlanmanın önümüzdeki dönemde hem hacim hem de değer açısından güçlendirilmesinin önemine dikkat çeken Tecdelioğlu, alt sektörlerdeki farklılaşmaya da değindi.

İskele ve kalıp sektöründe kaydedilen yüksek miktar artışının dikkat çekici olduğunu belirten Tecdelioğlu, sektörlerin fiyat ve talep koşullarının birbirinden farklılaştığını ifade ederek sözlerini şöyle sürdürdü:

“Alt sektörlerimizi incelediğimizde özellikle iskele ve kalıp sektöründeki güçlü miktar artışı öne çıkıyor. Bununla birlikte sektörlerimizde fiyat ve talep koşulları açısından farklı gelişmeler yaşanıyor. Önceliğimiz, ihracatta yakaladığımız toparlanmayı sürdürülebilir hale getirirken birim fiyatlarımızı ve ürünlerimizin katma değerini de artırmak. Bunun için teknoloji, tasarım, inovasyon ve verimlilik odaklı üretim yatırımlarının daha fazla önem kazanması gerekiyor. Türk metal sanayisinin uluslararası pazarlardaki rekabetçiliğini güçlendirmek ve daha yüksek katma değerli ürünlerle büyümesini sağlamak amacıyla çalışmalarımıza devam edeceğiz.”