İHKİB Başkanı Mustafa Paşahan, aynı üretim tesislerinin benzer çalışma koşulları ve kriterler üzerinden farklı müşteriler tarafından tekrar tekrar denetlendiğine dikkat çekerek, bu sürecin firmalara zaman, iş gücü ve ciddi maliyet yükü getirdiğini söyledi.
2023 yılından bu yana yüksek maliyetler nedeniyle küresel pazarlardaki rekabet gücü gerileyen Türk hazır giyim sektöründe, denetim yorgunluğu giderek daha önemli bir sorun haline geliyor. Uluslararası markaların aynı kriterler doğrultusunda birden fazla kez gerçekleştirilmesini talep ettiği sosyal denetimler, üretici firmalar açısından önemli bir zaman, iş gücü ve maliyet kaybına neden oluyor.
Küresel tedarik zincirlerinde çalışma koşullarını iyileştirmek ve tekrarlanan sosyal denetimleri ortadan kaldırmak amacıyla oluşturulan çok paydaşlı uluslararası girişim Social & Labor Convergence Program (Sosyal ve İş Gücü Uyum Programı – SLCP) Genel Kurulu, İstanbul’da gerçekleştirildi.
Genel kurula ev sahipliği yapan İstanbul Hazır Giyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği (İHKİB) Başkanı Mustafa Paşahan, açılış konuşmasında sosyal uygunluğun üretim kültürlerinin vazgeçilmez bir parçası olduğunu ifade etti. İHKİB olarak firmaların sosyal ve çevresel uygunluk süreçlerinde yaşadıkları sorunları düzenli biçimde izlediklerini belirten Paşahan, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Firmalarımızla 2025 yılının sonunda yaptığımız anket çalışmasını yaklaşık bir ay önce yeniden gerçekleştirdik. Sonuçlar, aynı sorunların halen devam ettiğini ortaya koyuyor. Firmalarımızın en sık dile getirdiği sorunların başında, farklı markaların benzer kapsamda tekrar tekrar talep ettiği denetimler geliyor.
Bir üretici, aynı tesisinde, aynı çalışma koşulları ve benzer kriterler çerçevesinde farklı müşterileri için defalarca denetlenebiliyor. Her denetim ise firmalar açısından ayrı bir hazırlık süreci, zaman ve iş gücü kaybı ile önemli bir maliyet oluşturuyor. Bunun yanı sıra farklı denetçilerin aynı koşulları farklı şekillerde değerlendirmesi ve markaların değişen talepleri, üreticilerimiz için belirsizlikleri artırıyor. Özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerimiz bu süreçleri yönetmekte giderek daha fazla zorlanıyor.”
DENETİMLER ÇALIŞMA KOŞULLARININ İYİLEŞTİRİLMESİNE KATKI SAĞLAMALI
Mustafa Paşahan, denetimlerin gerekli olduğunun tartışılmaz olduğunu ancak aynı kriterler üzerinden tekrarlanan denetimlerin zaman ve kaynak kaybına yol açtığını, firmaları temel faaliyetlerine odaklanmaktan uzaklaştırdığını belirtti.
Paşahan, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
“Şeffaflık, hesap verebilirlik ve çalışan haklarının korunması konusunda herhangi bir tereddüdümüz bulunmuyor. Ancak denetimler yalnızca eksiklikleri belirlemekle sınırlı kalmamalı, çalışma koşullarının geliştirilmesine de katkıda bulunmalı. Üreticilerimizin daha fazla denetimden ziyade etkili, tutarlı ve karşılıklı olarak kabul gören değerlendirme sistemlerine ihtiyacı var.
SLCP’nin geliştirdiği ortak değerlendirme yaklaşımını son derece kıymetli buluyoruz. Üretici firmaların SLCP’nin karar alma süreçlerinde daha güçlü bir şekilde temsil edilmesi gerektiğine inanıyoruz. Çünkü uluslararası sosyal uygunluk sistemlerinin sahadaki temel paydaşları biz üreticileriz.
Sahada karşılaşılan zorlukları, farklı müşteri taleplerinin yarattığı sonuçları ve işletmelerimizin ihtiyaçlarını en iyi bilen taraf üreticilerdir. Bu nedenle üreticilerin yalnızca belirlenen standartlara uyum sağlayan taraflar olarak değil, aynı zamanda bu standartların geliştirilmesinde aktif söz sahibi olan paydaşlar olarak değerlendirilmesi gerektiğini düşünüyoruz.”
