Türkiye ihracatında 2026 yılının ilk çeyrek performansı netleşirken, mart ayı verileri beklentilerin altında bir tabloya işaret etti. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe, yılın ilk üç ayında ihracatın sınırlı bir daralma yaşadığını ancak yıllık bazda artışın sürdüğünü açıkladı. Mart ayı verileri, Ticaret Bakanı Ömer Bolat ile birlikte Van’da kamuoyuyla paylaşıldı.
Türkiye’nin mart ayı ihracatı 21,9 milyar dolar olarak gerçekleşti. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 6,4’lük düşüşe işaret etti. 2026 yılının ilk üç aylık döneminde toplam ihracat 63,3 milyar dolar olurken, son 12 aylık ihracat 271,3 milyar dolara ulaştı.
Mustafa Gültepe, ilk çeyrekte yüzde 3,1’lik bir gerileme yaşandığını ancak 12 aylık dönemde yüzde 3’lük artışın korunduğunu belirtti. Bu tablo, kısa vadeli dalgalanmaya rağmen ihracatın genel eğiliminde pozitif seyrin sürdüğünü ortaya koydu.
Sektörlerde otomotiv liderliğini korudu
Mart ayında sektör performanslarında dikkat çeken bir daralma yaşandı. 26 sektörün 18’inde ihracat gerilerken, liderlik koltuğunda otomotiv sektörü yer aldı. Otomotivi kimyevi maddeler ve çelik sektörleri izledi.
Elektrik-elektronik ve hazır giyim sektörleri de ilk beş içerisinde yer alarak ihracata katkı sağlamaya devam etti. İl bazında ise İstanbul, Kocaeli, Ankara, Bursa ve İzmir en fazla ihracat yapan şehirler olarak öne çıktı.
Aynı dönemde 938 firmanın ilk kez ihracat yapması dikkat çekerken, bu firmaların toplam katkısı 108 milyon dolar oldu. Ayrıca döviz paritesindeki gelişmeler ihracata 682 milyon dolarlık pozitif katkı sağladı.
Körfez pazarında sert daralma yaşandı
Bölgesel gelişmelerin ihracata etkisi mart ayında daha belirgin hale geldi. Özellikle Orta Doğu’da artan jeopolitik gerilimler, Körfez ülkelerine yapılan ihracatta ciddi kayıplara yol açtı. Mustafa Gültepe, mart ayında Körfez ülkelerine ihracatın yüzde 37 düşüşle 1,37 milyar dolara gerilediğini açıkladı. Bu düşüş, yalnızca bir ayda yaklaşık 815 milyon dolarlık kayıp anlamına geliyor.
Irak, Birleşik Arap Emirlikleri, İran, Suudi Arabistan, Katar, Kuveyt ve Bahreyn gibi önemli pazarlarda çift haneli gerilemeler yaşanırken, yalnızca Umman’a yapılan ihracatta artış görüldü. Söz konusu düşüşten en çok etkilenen sektörler arasında mücevher, hububat, otomotiv, kimya ve mobilya öne çıktı.
Artan maliyetler ihracatçıyı zorluyor
Küresel gelişmelerin etkisiyle artan petrol ve hammadde fiyatları, ihracatçıların rekabet gücünü olumsuz etkiliyor. Gültepe, zaten zorlanan maliyet yapısının savaş ve enerji fiyatlarıyla daha da ağırlaştığını vurguladı. Bu süreçte ihracatçıların desteklenmesinin kritik olduğunu belirten Gültepe, yeni teşvik mekanizmalarının hızlı şekilde devreye alınması gerektiğini ifade etti.
Pazar çeşitlendirme çalışmaları hız kazandı
TİM’in ihracatçılar için yeni pazar arayışlarını sürdürdüğünü belirten Gültepe, mart ayında Rusya, İngiltere ve Gana dahil 8 ülkede ticaret heyetleri düzenlediklerini söyledi. Nisan ayında ise Güney Afrika, Kanada ve Romanya’nın da aralarında bulunduğu 20 ülkeye yeni heyetler planlanıyor.
Gültepe, ihracatın sürdürülebilirliği için üretim ve pazar çeşitlendirmesinin önemine dikkat çekerek, mevcut zorluklara rağmen çalışmaların aralıksız sürdüğünü vurguladı.
