Yapay zekâ, dijital dönüşüm ve eğitim ekseninde dünyanın önde gelen isimlerini İstanbul'da buluşturan Türkiye Eğitim Teknolojileri Zirvesi ve Fuarı (TETZ 2026), ikinci gününde uluslararası siyasetin deneyimli liderlerinin katıldığı dikkat çekici bir oturuma ev sahipliği yaptı. Millî Eğitim Bakanlığı himayesinde yedinci kez düzenlenen zirvede, dijital çağın sunduğu fırsatlar ile küresel güvenlik, barış ve iş birliği arasındaki ilişki farklı bakış açılarıyla ele alındı.
"Dijital Çağda Barış, Güven ve İş Birliği: Devletler Perspektifi" başlıklı panelde Avrupa Konseyi'nin ilk Başkanı ve Belçika eski Başbakanı Herman Van Rompuy, Finlandiya eski Cumhurbaşkanı Sauli Niinistö ile Slovenya eski Cumhurbaşkanı Borut Pahor, yapay zekânın eğitim sistemleri, toplumlar ve uluslararası ilişkiler üzerindeki etkilerini değerlendirdi.
Sauli Niinistö: "Teknolojinin kötüye kullanılmasını önlemek için birlikte hareket etmeliyiz"
Finlandiya'nın eğitim alanındaki başarısının temelinde fırsat eşitliği ve öğretmenlik mesleğine duyulan güçlü saygının bulunduğunu ifade eden Finlandiya eski Cumhurbaşkanı Sauli Niinistö, ülkesinin ekonomik açıdan zorlu dönemlerden geçmesine rağmen eğitimi her zaman en önemli yatırım olarak gördüğünü söyledi.
Teknolojinin baş döndürücü hızla geliştiğine dikkat çeken Niinistö, eğitim sistemlerinin bu dönüşüme ayak uydurmasının giderek zorlaştığını belirtti.
"Teknoloji o kadar hızlı ilerliyor ki eğitim sistemlerinin aynı hızda ilerlemesi kolay olmuyor. Geç kaldığınız anda yarışa geriden başlamış oluyorsunuz. Finlandiya geçmişte mobil teknolojiler sayesinde önemli başarılar elde etti ancak yapay zekâ döneminde çok daha çevik hareket etmek zorundayız." dedi.
Yeni neslin sahip olması gereken en önemli yetkinliğin eleştirel düşünme ve mantık okuryazarlığı olduğunun altını çizen Niinistö, sosyal medya çağında gençlerin karşılaştıkları içerikleri sorgulama alışkanlığı kazanmasının büyük önem taşıdığını dile getirdi.
Yapay zekânın doğru kullanıldığında toplumları birbirine yaklaştıran güçlü bir araç olabileceğini belirten Niinistö, şu değerlendirmeyi yaptı:
"Yapay zekâ insanları bir araya getirebilir, iş birliğini artırabilir ve empatiyi güçlendirebilir. Ancak bunun tam tersi de mümkün. Yanlış kullanıldığında ciddi tehditler ortaya çıkabilir. Bu nedenle eleştirel düşünce her zamankinden daha önemli. Teknolojinin kötüye kullanılmasını engellemek için ülkeler olarak el ele verip ortak hareket etmemiz gerekiyor."
TETZ 2026'ya davet edilmekten duyduğu memnuniyeti de dile getiren Niinistö, farklı ülkelerin deneyimlerini paylaşmasının son derece değerli olduğunu söyledi.
Herman Van Rompuy: "Yapay zekânın kontrolü birkaç kişinin eline bırakılmamalı"
Avrupa Konseyi'nin ilk Başkanı ve Belçika eski Başbakanı Herman Van Rompuy ise Avrupa'nın yapay zekâ alanında inovasyon ile düzenleyici politikalar arasında hassas bir denge kurmak zorunda olduğunu ifade etti.
Avrupa'nın teknoloji üretiminde ABD ve Çin'in gerisinde kaldığını kabul eden Van Rompuy, buna rağmen veri güvenliği ve bireysel mahremiyet konularında taviz verilmemesi gerektiğini söyledi.
"İnsanlığın geleceğini birkaç teknoloji şirketinin ya da küçük bir grubun kontrolüne bırakma lüksümüz yok." diyen Van Rompuy, yapay zekâ yarışının henüz başlangıç aşamasında olduğunu vurguladı.
"Elektrik de buharlı motor da Avrupa'da ortaya çıkmadı ancak Avrupa bu teknolojileri hızla benimseyerek büyük dönüşümler gerçekleştirdi. Aynı yaklaşımı yapay zekâ konusunda da göstermeliyiz. Önemli olan yalnızca üretmek değil, teknolojiyi doğru ve etkili şekilde kullanabilmektir." ifadelerini kullandı.
Dijital becerilerin geliştirilmesinin önemine işaret eden Van Rompuy, Avrupa vatandaşlarının yaklaşık yarısının yeterli dijital yetkinliğe sahip olmadığını, buna karşılık şirketlerin büyük bölümünün çalışanlarından yapay zekâ bilgisi beklediğini söyledi.
Yapay zekânın eğitimi tek başına iyileştiremeyeceğini vurgulayan Van Rompuy, öğretmen-öğrenci etkileşiminin hiçbir teknolojiyle ikame edilemeyeceğini belirtti.
"Yapay zekâ sınıftaki insan temasının yerini almamalı. Eğitim yalnızca bilgi aktarımından ibaret değildir. İnsan etkileşimini ortadan kaldırırsanız eğitim bir ürüne dönüşür. Bizim yapay zekâyı insan odaklı hale getirmemiz gerekiyor."
Van Rompuy ayrıca yapay zekânın kontrolünün belirli şirketlerde yoğunlaşmasının küresel ölçekte güven sorunları oluşturduğunu ve istihdam üzerinde de önemli etkiler meydana getirdiğini söyledi.
TETZ 2026'nın uluslararası iş birliği açısından önemli bir platform olduğunu belirten Van Rompuy, yapay zekânın eğitime entegrasyonu konusunda hiçbir ülkenin tek başına çözüm üretemeyeceğini ifade etti.
Borut Pahor: "Yapay zekâ bilgiyi aktarabilir ama duyguyu öğretemez"
Slovenya eski Cumhurbaşkanı Borut Pahor ise ülkesinin eğitim sistemini geliştirirken Finlandiya modelinden ilham aldığını belirterek güçlü kamu eğitiminin toplumsal gelişimin temel unsurlarından biri olduğunu söyledi.
Toplumdaki kutuplaşmanın dijital platformlar aracılığıyla derinleştiğine dikkat çeken Pahor, çocukların teknolojiyle tamamen uzak tutulmasının doğru bir yaklaşım olmadığını ifade etti.
"Belli düzenlemeler elbette yapılmalı ancak çocukların dijital dünyaya erişimini tamamen engellemek yerine onları bilinçli şekilde bu dünyanın bir parçası haline getirmeliyiz." dedi.
Toplumların yalnızca rekabet üzerine değil; eşitlik, dayanışma ve ahlaki değerler üzerine de inşa edilmesi gerektiğini vurgulayan Pahor, bunun güçlü kamu eğitimiyle mümkün olacağını dile getirdi.
Öğretmenlerin yapay zekâ çağında daha da kritik bir rol üstleneceğini belirten Pahor, şu değerlendirmeyi yaptı:
"Yapay zekânın duygu ve hisleri yoktur. Eğitim ise sadece bilgi aktarmak değildir; çocuklara değer kazandırmak, empati geliştirmek ve onları hayata hazırlamaktır. ChatGPT ve benzeri teknolojiler hepimiz için önemli fırsatlar sunuyor. Bu dönüşümü kabul etmeli ancak sürekli sorgulamalı ve denetlemeliyiz. Doğru düzenlemeleri oluşturmak da siyasetçilerin önündeki en büyük görevlerden biri."
Pahor ayrıca TETZ 2026'nın uluslararası düzeyde örnek gösterilebilecek bir organizasyon olduğunu belirterek Millî Eğitim Bakanlığını başarılı organizasyon nedeniyle tebrik etti.
Eğitim teknolojileri üç gün boyunca İstanbul'da gündemde
Türkiye Eğitim Teknolojileri Zirvesi ve Fuarı, eğitim, yapay zekâ ve kamu politikaları alanındaki güncel gelişmelerin ele alındığı oturumlarla devam ediyor.
Zirve kapsamında düzenlenen fuarda eğitim teknolojileri alanında faaliyet gösteren çok sayıda yerli ve yabancı şirket ürün ve çözümlerini sergiliyor. Girişimcilik oturumları, deneyim alanları ve teknoloji odaklı etkinliklerle katılımcılara interaktif bir fuar deneyimi sunulurken, yerli eğitim teknolojileri girişimlerinin uluslararası pazarlarla buluşturulması da organizasyonun öncelikli hedefleri arasında yer alıyor.
Açık Sahne, Çocuk Dijital Deneyim Alanı, İnteraktif Öğrenme Sınıfı ve Kuluçka Merkezi gibi özel bölümler ise üç gün boyunca ziyaretçilere eğitim teknolojilerindeki yenilikleri uygulamalı olarak deneyimleme fırsatı sunuyor.
Millî Eğitim Bakanlığı öncülüğünde gerçekleştirilen TETZ 2026, yapay zekâ odaklı uluslararası eğitim teknolojileri ekosisteminin gelişimine katkı sağlamayı ve Türkiye'nin bu alandaki küresel vizyonunu güçlendirmeyi amaçlıyor.
