İstanbul Politikalar Merkezi'nin araştırmasına göre, Türkiye çelik sektörünün 2053 net sıfır hedefi doğrultusunda her yıl 1 ila 2 milyar dolar yatırım yapması gerekiyor. Uzmanlar, sektörün dönüşümünün yalnızca üreticilerle değil, tüm tedarik zincirinin ortak hareket etmesiyle mümkün olacağını vurguluyor.
Türkiye, yıllık yaklaşık 40 milyon ton ham çelik üretimiyle dünyanın önemli çelik üreticileri arasında yer alırken, sektör aynı zamanda yılda yaklaşık 40 milyon ton sera gazı emisyonu oluşturuyor. Emisyonların yaklaşık yüzde 60-65'i demir cevherinden üretim yapan entegre tesislerden kaynaklanıyor.
İstanbul Politikalar Merkezi'nin (İPM) dört yıldır yürüttüğü "Türkiye Çelik Sektörünün Karbonsuzlaşması" projesi, sektörün düşük karbonlu üretime geçişinde son yıllarda önemli bir ivme yakaladığını ortaya koyuyor. Araştırmaya göre mevcut teknolojilerle 2030 yılına kadar emisyonlarda yüzde 30'a varan mutlak azaltım sağlanması mümkün görülüyor.
Dönüşümün Maliyeti Yıllık 1-2 Milyar Dolar
İPM Araştırmacısı Dursun Baş, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından hazırlanan düşük karbonlu yol haritasına göre, çelik sektörünün 2053 net sıfır emisyon hedefine ulaşabilmesi için yıllık 1 ila 2 milyar dolar arasında yatırım yapılması gerektiğini belirtti.
Baş, 2030'a kadar enerji verimliliği, malzeme verimliliği ve yenilenebilir enerji yatırımlarının ön planda olacağını, 2030 sonrasında ise yeşil hidrojen teknolojileri ile 2040'lı yıllardan itibaren karbon yakalama ve depolama çözümlerinin dönüşüm sürecinde kritik rol üstleneceğini ifade etti.
Tedarik Zincirinin Tamamı Sürece Dahil Olmalı
Araştırmada, çelik sektörünün karbonsuzlaşmasının yalnızca üretici firmaların çabalarıyla gerçekleşemeyeceği vurgulanıyor. Hammadde tedarikçileri, enerji üreticileri, kamu kurumları ve çelik kullanan otomotiv, beyaz eşya ile inşaat sektörlerinin de dönüşüm sürecinde aktif rol üstlenmesi gerektiği belirtiliyor.
Özellikle elektrik üretimindeki karbon yoğunluğunun azaltılmasının önemine dikkat çekilirken, elektrik şebekesinin karbon ayak izi yüksek kaldığı sürece ihraç edilen çeliğin gömülü karbon emisyonunun da yüksek olacağı ve bunun Avrupa Birliği'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) kapsamında rekabet dezavantajı oluşturabileceği ifade ediliyor.
Türkiye'nin Net Sıfır Yolculuğu 165 Milyar Dolarlık Yatırım Gerektiriyor
Rapora göre çelik sektöründeki dönüşüm, Türkiye'nin genel yeşil dönüşüm hedeflerinin de önemli bir parçasını oluşturuyor. Dünya Bankası'nın Türkiye Ülke İklim ve Kalkınma Raporu'na göre, Türkiye'nin tüm sektörlerde net sıfır emisyon hedefine ulaşabilmesi için önümüzdeki 20 yılda yaklaşık 165 milyar dolarlık yatırım yapılması gerekiyor. Bu yatırımın önemli bölümünün özel sektör tarafından karşılanması bekleniyor.
Politika Önerileri Sıralandı
İPM tarafından hazırlanan politika raporunda, sektörün dönüşümünü hızlandırmak amacıyla ulusal yeniden yapılandırma ve modernizasyon planı hazırlanması, sanayi karbonsuzlaşma politikası ve yol haritasının oluşturulması, düşük karbonlu çelik için ulusal standartların belirlenmesi ve sera gazı emisyonlarının ortak metodolojiyle izlenmesini sağlayacak şeffaf bir bilgi sisteminin kurulması önerildi.
Raporda ayrıca, sanayide karbonsuzlaşmayı destekleyecek çok paydaşlı bir platform oluşturulması, çevre izin süreçlerinin entegre hale getirilmesi ve hurda yönetiminden enerji dönüşümüne kadar tüm süreçleri kapsayan kapsamlı politikaların hayata geçirilmesi gerektiği vurgulandı.
