DEİK Türkiye-Çin İş Konseyi Başkanı Aydın Mıstaçoğlu, Türkiye ile Çin arasındaki 50 milyar doları aşan ticaret hacminin daha dengeli bir yapıya kavuşturulması gerektiğini belirterek, “Amacımız yalnızca Türkiye ile Çin arasındaki ticareti geliştirmek değil, bölgesel ticarette de iki ülke arasındaki iş birliğini güçlendirmek” dedi. Mıstaçoğlu, Türkiye'nin stratejik coğrafi konumu, güçlü lojistik altyapısı, sanayi kapasitesi ve Avrupa pazarlarına erişim imkanlarıyla Çinli yatırımcılar için önemli fırsatlar sunduğunu vurgulayarak, Türk iş dünyasının Çinli şirketlerle ortak yatırımlara hazır olduğunu ifade etti.
Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) ile Çin Uluslararası Ticareti Geliştirme Konseyi (CCPIT) işbirliğinde düzenlenen Türkiye-Çin Yeşil Kalkınma İş Forumu, 9 Kasım 2026 tarihinde İstanbul'da gerçekleştirildi.
Türkiye ve Çin arasındaki ekonomik, ticari ve teknolojik işbirliğinin geliştirilmesinin hedeflendiği foruma; Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Çin Halk Cumhuriyeti Devlet Başkan Yardımcısı Han Zheng, Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, DEİK Başkanı Nail Olpak, Çin Enerji Tasarrufu ve Çevre Koruma Grubu (CECEP) Başkanı Liao Jiasheng, CCPIT Başkanı Ren Hongbin ve iki ülkenin iş dünyası temsilcileri katıldı.
Forum kapsamında Türkiye-Çin ekonomik ilişkilerinin mevcut durumu, karşılıklı yatırımların artırılması, yeşil kalkınma hedefleri, enerji teknolojileri, elektrikli otomotiv sektörü ve küresel ticarette yaşanan değişimlerin iki ülkeye sunduğu fırsatlar değerlendirildi.
DEİK Türkiye-Çin İş Konseyi Başkanı Aydın Mıstaçoğlu, forum çerçevesinde yaptığı değerlendirmelerde, Türkiye ile Çin arasındaki ticari ilişkilerin ulaştığı seviyeye dikkat çekerek, önümüzdeki dönemde karşılıklı ticaretin daha dengeli ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşturulmasının önemini vurguladı.
“Türkiye-Çin ticaret hacmi 50 milyar doların üzerinde”
Türkiye ile Çin arasındaki ekonomik ilişkilerin son yıllarda önemli bir gelişim gösterdiğini belirten Mıstaçoğlu, Çin'in Türkiye'nin en önemli ticaret ortaklarından biri haline geldiğini ifade etti.
İki ülke arasındaki ticaret hacminin 50 milyar doların üzerine çıktığını kaydeden Mıstaçoğlu, mevcut ticaret yapısında dengesizlik bulunduğuna işaret ederek şunları söyledi:
“Türkiye ile Çin arasındaki ticaret hacmine baktığımızda, Çin'in bugün Türkiye'nin en önemli ticaret ortaklarından biri hâline geldiğini görüyoruz. İki ülke arasındaki ticaret hacmi 50 milyar doların üzerinde. Ancak karşılıklı ticarette bir dengesizlik söz konusu. Önümüzdeki dönemde daha dengeli bir ticaret yapısıyla bu hacmi daha da yukarı taşımayı hedefliyoruz.”
Mıstaçoğlu'na göre, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin geleceğinde yalnızca ticaret hacminin büyümesi değil, ticaretin niteliğinin geliştirilmesi ve karşılıklı ekonomik faydanın artırılması da belirleyici olacak. Bu doğrultuda Türkiye'nin Çin'e yönelik ihracat imkanlarının geliştirilmesi, ortak üretim modellerinin oluşturulması ve yatırım ilişkilerinin güçlendirilmesi önem taşıyor.
COP31, Türkiye-Çin işbirliği için yeni fırsatlar sunuyor
Türkiye'nin bu yıl Antalya'da Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'na (COP31) ev sahipliği yapmasının uluslararası işbirlikleri açısından önemli bir fırsat olduğunu belirten Mıstaçoğlu, Çin'in zirveye gösterdiği ilgiyi de değerlendirdi.
İstanbul'daki iş forumu ile Antalya'da gerçekleştirilecek COP31'in birbirini tamamlayan önemli platformlar olduğuna dikkat çeken Mıstaçoğlu, Çin Devlet Başkan Yardımcısı Han Zheng'in Türkiye ziyaretinin ve zirveye katılımının önemini vurguladı.
Mıstaçoğlu, konuya ilişkin değerlendirmesinde, “COP31'e baktığımızda, bunun bütün dünyayı yakından ilgilendiren önemli bir zirve olduğunu görüyoruz. Bu yıl Antalya'da ev sahipliği yapacak olmamız Türkiye adına son derece kıymetli. Hem İstanbul'da gerçekleştirdiğimiz bu forum hem de Antalya'daki zirveye Çin Devlet Başkan Yardımcısı'nın katılacak olması oldukça önemli. Çin'in zirveye gösterdiği ilgi ve gerçekleştireceği ziyaret, bu organizasyona verdiği değeri de ortaya koyuyor.” ifadelerine yer verdi.
Türkiye'nin 2053 yılı için belirlediği net sıfır emisyon hedefinin önümüzdeki dönemde önemli yatırım ihtiyaçlarını beraberinde getireceğini belirten Mıstaçoğlu, özellikle enerji ve otomotiv sektörlerinde uluslararası işbirliklerinin hız kazanmasının beklendiğini ifade etti.
Elektrikli otomotiv ve enerji yatırımları öncelikli alanlar arasında
Yeşil dönüşümün Türkiye'nin sanayi ve üretim yapısında önemli değişiklikleri beraberinde getireceğini belirten Mıstaçoğlu, 2053 net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda birçok sektörde yeni yatırımlara ihtiyaç duyulacağını söyledi.
Özellikle elektrikli otomotiv sektörünün önümüzdeki dönemde öne çıkacağını kaydeden Mıstaçoğlu, Çin'in bu alandaki üretim ve teknoloji kapasitesinin Türkiye açısından önemli işbirliği imkanları oluşturduğunu dile getirdi.
Mıstaçoğlu, yatırımların hayata geçirilmesinde uluslararası ortaklıkların önemine değinerek şöyle konuştu:
“Türkiye'nin 2053 yılı için net sıfır emisyon hedefi bulunuyor. Bu hedef doğrultusunda önümüzdeki dönemde birçok alanda önemli yatırımlar yapılması gerekiyor. Özellikle elektrikli otomotiv sektörü başta olmak üzere farklı alanlarda ciddi yatırımlara ihtiyaç var. Bu yatırımların hayata geçirilmesi için Çin ve benzeri ülkelerle işbirlikleri gerçekleştireceğiz.”
Enerji alanındaki ortaklıkların da iki ülkenin ekonomik ilişkilerinde önemli bir yer tutmasını beklediklerini ifade eden Mıstaçoğlu, yeşil kalkınma hedeflerinin yeni yatırım modelleri ve uzun vadeli işbirlikleri açısından değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
“Türkiye, Çinli yatırımcılar için stratejik bir konumda”
Çinli şirketlerin Türkiye'ye yönelik yatırım kararlarında ülkenin coğrafi konumu, lojistik imkanları ve üretim altyapısının önemli avantajlar sunduğunu belirten Mıstaçoğlu, Türkiye'nin yalnızca kendi pazarı için değil, çevre ülkeler ve Avrupa'ya erişim bakımından da stratejik bir merkez olduğunu söyledi.
Türkiye'nin üçüncü ülkelere yönelik ticaret ve yatırım faaliyetlerinde önemli fırsatlar sunduğuna dikkat çeken Mıstaçoğlu, ülkenin sanayi altyapısı ve yetişmiş insan gücünün Çinli şirketler açısından değerlendirilebilecek temel unsurlar arasında bulunduğunu kaydetti.
Mıstaçoğlu, Türkiye'nin yatırım potansiyelini şu sözlerle anlattı:
“Çin açısından değerlendirdiğimizde Türkiye; bölge ülkeleriyle yapılacak ticaret, üçüncü ülkelerdeki yatırımlar ve Avrupa pazarına erişim bakımından önemli bir konumda bulunuyor. Lojistik imkânları, coğrafi avantajları, sanayi altyapısı ve yetişmiş insan gücüyle Türkiye, Çin'in yatırımları açısından öne çıkan ülkelerden biri.”
Türkiye'nin uluslararası yatırımcılar için sunduğu imkanların daha etkin değerlendirilmesi gerektiğini belirten Mıstaçoğlu, Türk iş dünyasının da Çinli şirketlerle doğrudan ortaklıklar geliştirmeye istekli olduğunu ifade etti.
“Biz de Türk iş insanları olarak Çinli paydaşlarımız ve dostlarımızla ortak yatırımlara açığız. Çinli yatırımcıların Türkiye'de doğrudan gerçekleştirecekleri yatırımları da destekliyoruz. Türkiye'nin hem yerli hem de üçüncü ülkelerden gelecek yatırımcılara yönelik hazırladığı çeşitli teşvik paketleri bulunuyor.”
Bu kapsamda Türkiye'nin yatırım teşvik mekanizmalarının Çinli şirketler tarafından değerlendirilmesinin, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin üretim ve yatırım odaklı bir yapıya dönüşmesine katkı sağlayabileceği belirtiliyor.
ABD-Çin ticaret gerilimi küresel ekonomiyi etkiliyor
Forum kapsamında küresel ticarette yaşanan gelişmelere ilişkin soruları da yanıtlayan Mıstaçoğlu, ABD ve Avrupa Birliği'nin Çin'e yönelik gümrük tarifeleri ve ticari kısıtlamalarının uluslararası ticaret üzerindeki olası etkilerini değerlendirdi.
ABD ile Çin'in dünyanın en büyük iki ekonomisi olduğunu hatırlatan Mıstaçoğlu, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin tamamen kopmasının her iki taraf açısından da önemli maliyetler doğurabileceğini belirtti.
Çin'in ABD'ye yönelik ilave vergi uygulamalarını iki ay ertelediğine ilişkin haberleri hatırlatan Mıstaçoğlu, küresel ticaretteki gelişmelerin karşılıklı ekonomik bağımlılık çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Mıstaçoğlu, ABD ile Çin arasındaki ticari ilişkilerin geleceğine ilişkin şu değerlendirmelerde bulundu: “Bugün Çin'in ABD'ye yönelik ilave vergi uygulamalarını iki ay ertelediğine ilişkin haberleri aldık. ABD ve Çin, dünyanın en büyük iki ekonomisi. Bu ülkelerin birbirlerini tamamen yok sayarak bir anda ticari duvarlar örmeleri mümkün değil. Çünkü böyle bir durumda farklı alanlarda kendileri de ekonomik zarara uğrayacaktır. Dolayısıyla iki ülke de belirli dengeleri korumaya ve ilişkilerini sağlıklı bir şekilde sürdürmeye çalışıyor.”
Küresel ticaretteki gelişmelerin Türkiye açısından yeni fırsatlar oluşturabileceğine işaret eden Mıstaçoğlu, bu süreçte Türkiye'nin kendi ekonomik potansiyelini ve bölgesel avantajlarını ön plana çıkarması gerektiğini söyledi.
“Çevremizde 1,5 milyar insanın yaşadığı büyük bir ekonomik coğrafya bulunuyor”
Türkiye'nin coğrafi konumunun uluslararası ticaret açısından önemli bir avantaj sağladığını belirten Mıstaçoğlu, ülkenin çevresindeki yaklaşık 1,5 milyar nüfuslu ekonomik coğrafyaya erişim imkanına sahip olduğunu ifade etti.
Türkiye'nin hava, deniz ve demir yolu taşımacılığında sahip olduğu altyapının bölgesel ticaretteki konumunu desteklediğini kaydeden Mıstaçoğlu, lojistik imkanların Çin ile geliştirilecek ortaklıklar bakımından da değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Mıstaçoğlu, Türkiye'nin bölgesel ticarette üstlenebileceği role ilişkin şunları söyledi:
“Bizim burada kendi işimize odaklanmamız gerekiyor. Türkiye, hem ABD'ye hem de Çin'e kıyasla farklı bir coğrafi konumda bulunuyor. Ülkemiz, çevresinde yaklaşık 1,5 milyar insanın yaşadığı ve ekonomik açıdan önemli bir büyüklüğe sahip coğrafyanın merkezinde yer alıyor.
Ayrıca hava, deniz ve demir yolu taşımacılığı imkânlarıyla Türkiye, lojistik açıdan dünyanın önemli ülkelerinden biri.”
Türkiye'nin sahip olduğu ulaşım ağları, üretim kapasitesi ve pazarlara erişim imkanlarının Çinli şirketler için bölgesel operasyonlarda önemli bir avantaj oluşturabileceğini belirten Mıstaçoğlu, iki ülkenin yalnızca ikili ticaret kapsamında değil, üçüncü ülkelere yönelik ticari faaliyetlerde de birlikte hareket edebileceğine dikkat çekti.
Hedef, Türkiye-Çin işbirliğini bölgesel ticarete taşımak
Aydın Mıstaçoğlu, Türkiye ile Çin arasındaki ekonomik ilişkilerin geleceğinin yalnızca mevcut ticaret hacminin artırılmasıyla sınırlı değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, iki ülkenin bölgesel ticaret ve yatırım alanlarında ortak bir merkez oluşturma potansiyeline sahip olduğunu ifade etti.
ABD ile Çin arasındaki ticari ilişkilerin nasıl şekilleneceğinden bağımsız olarak Türkiye'nin kendi lojistik ve üretim avantajlarını kullanarak yeni işbirliği alanları geliştirmesi gerektiğini vurgulayan Mıstaçoğlu, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
“ABD ile Çin arasındaki ticari ilişkiler nasıl şekillenirse şekillensin, biz kendi adımıza bölge ticaretinde Çin ile ortak bir merkez olmayı hedefliyoruz. Amacımız yalnızca Türkiye ile Çin arasındaki ticareti geliştirmek değil, bölgesel ticarette de iki ülke arasındaki işbirliğini güçlendirmek.”
Türkiye-Çin Yeşil Kalkınma İş Forumu'nda ortaya konulan değerlendirmeler, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin geleneksel ticaret yapısının ötesine taşınarak karşılıklı yatırımlar, yeşil teknolojiler, enerji, elektrikli otomotiv ve bölgesel ticaret ekseninde geliştirilmesine yönelik beklentileri ortaya koydu. Forum, Türk ve Çinli iş dünyası temsilcileri arasında yeni ortaklıkların kurulması ve uzun vadeli yatırım imkanlarının değerlendirilmesi açısından önemli bir buluşma olarak öne çıktı.
