UN Global Compact Türkiye ile Sabancı Üniversitesi Kurumsal Yönetim Forumu iş birliğinde hazırlanan UN Global Compact Türkiye 2025 İlerleme Bildirimi Analizi, “Belém’den Antalya’ya: Verilerle İş Dünyasının Sürdürülebilirlik Yolculuğu” başlıklı etkinlikte kamuoyuyla paylaşıldı. Türkiye’de sürdürülebilirlik verileri alanında gerçekleştirilen ilk kapsamlı çalışma olma özelliği taşıyan analiz, UN Global Compact katılımcısı şirketlerin sürdürülebilirlik performanslarını Avrupa ve dünya verileriyle karşılaştırmalı olarak ortaya koydu.
17 Haziran’da Hilton İstanbul Bosphorus’ta düzenlenen etkinlikte iş dünyası temsilcileri, kamu kurumları, akademisyenler, sivil toplum kuruluşları ve Birleşmiş Milletler yetkilileri bir araya geldi. Çalışma kapsamında, Türkiye’den 250 şirketin de yer aldığı, 153 ülkeden toplam 11 bin 435 şirketin sürdürülebilirlik verileri değerlendirildi. Analiz; Türkiye, Avrupa ve dünya ortalamalarının yanı sıra büyük ölçekli şirketler ile KOBİ’lerin sürdürülebilirlik performanslarına ilişkin kapsamlı bir karşılaştırma sundu.
Türkiye’nin Sürdürülebilirlik Performansında Güçlü İlerleme
Etkinliğin açılış konuşmasını gerçekleştiren UN Global Compact Türkiye Yönetim Kurulu Başkanı Güliz Öztürk, sürdürülebilirliğin şirketler açısından artık yalnızca sosyal sorumluluk başlığı olmaktan çıkarak stratejik bir yönetim alanına dönüştüğünü vurguladı.
Öztürk, Türkiye’deki şirketlerin yönetişim, çevre, insan hakları ve yolsuzlukla mücadele gibi alanlarda Avrupa ve küresel ortalamalara yaklaştığını, bazı göstergelerde ise daha ileri seviyelere ulaştığını belirtti. Rapordan elde edilen verilerin, Türkiye iş dünyasının sürdürülebilirlik konusunda önemli bir gelişim ivmesi yakaladığını ortaya koyduğunu ifade eden Öztürk, bundan sonraki süreçte uygulama derinliğinin ve değer zinciri genelindeki dönüşümün belirleyici olacağını söyledi.
Şirketlerin politika oluşturma konusunda güçlü bir performans sergilediğini belirten Öztürk, uygulamaların operasyonel süreçlere ve tüm değer zincirine yayılmasının sürdürülebilir başarı açısından kritik önem taşıdığını dile getirdi.
KOBİ’ler Dönüşümün Merkezinde Yer Alıyor
Raporda KOBİ’lerin sürdürülebilirlik dönüşümündeki rolüne de dikkat çekildi. Türkiye ekonomisinin temel yapı taşları arasında bulunan KOBİ’lerin veri yönetimi, finansman ve uzman insan kaynağı gibi alanlarda çeşitli zorluklarla karşılaştığını belirten Öztürk, buna rağmen dönüşüme yönelik yüksek motivasyonun önemli bir potansiyel oluşturduğunu ifade etti.
Öztürk, sürdürülebilirlik dönüşümünün başarısında büyük şirketlerin değer zincirlerinde yer alan işletmelere sağlayacağı desteklerin de önemli rol oynayacağını vurguladı.
COP31 Öncesi İş Dünyasına Kritik Çağrı
Konuşmasında COP31 sürecine de değinen Güliz Öztürk, özel sektörün iklim eylemlerindeki rolünün her zamankinden daha önemli hale geldiğini belirtti. Üretimden yatırıma, teknolojik gelişmelerden tedarik zincirlerine kadar birçok alanda şirketlerin dönüşümün merkezinde yer aldığını ifade etti.
Video mesajıyla etkinliğe katılan UN Global Compact CEO’su Sanda Ojiambo ise analiz sonuçlarının Türkiye’deki şirketlerin insan hakları, çalışma standartları, iklim eylemi ve yolsuzlukla mücadele alanlarında kaydettiği ilerlemeyi ortaya koyduğunu söyledi. Ojiambo, elde edilen verilerin stratejik karar alma süreçlerinde kullanılması gerektiğini vurgulayarak, COP31’in uygulama odaklı ve somut sonuçların öne çıktığı bir zirve olması gerektiğini dile getirdi.
UN Global Compact Avustralya Genel Sekreteri Kate Dundas da COP31’in Türkiye ve Avustralya arasında iş dünyası, kamu ve sivil toplum kuruluşlarını ortak hedeflerde buluşturabilecek önemli bir iş birliği zemini sunduğunu belirtti. Dundas, sürdürülebilir dönüşümün ancak şirketlerin güçlü ve güvenilir ağlar içinde birlikte hareket etmesiyle mümkün olacağını ifade etti.
Uzman İsimler Sürdürülebilirlik ve İklim Gündemini Değerlendirdi
Etkinliğin ilk oturumunda, raporun ortaya koyduğu veriler ışığında şirketlerin sürdürülebilirlik stratejileri, düzenleyici uyum süreçleri ve rekabet avantajı yaratabilecek alanlar ele alındı. HBR Türkiye Yazı İşleri Müdürü Beliz Kudat’ın moderatörlüğünde gerçekleştirilen oturumda; TÜRKONFED Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Yeşil Dönüşüm Komisyonu Başkanı Onur Ünlü, İklim Değişikliği Başkanlığı İklim Finansmanı ve Teşvikler Dairesi Başkanı Mürsel Akbulut, Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu Başkanlık Müşaviri Sevgi Kılıç Er ile UN Global Compact Türkiye Genel Sekreteri Melda Çele görüşlerini paylaştı.
Günün ikinci oturumunda ise CNBC-e’den gazeteci ve televizyon sunucusu Şafak Tükle’nin moderatörlüğünde Anadolu Efes CEO’su Onur Altürk, Zurich Sigorta Grubu Türkiye CEO’su Yılmaz Yıldız, Borusan Holding İnsan, İletişim ve Sürdürülebilirlik Grup Başkanı Nursel Ölmez Ateş ile Vanelli Tekstil Strateji Direktörü ve Yönetim Kurulu Üyesi Sadi Cem Türkün, COP31’e giden süreçte iş dünyasının iklim odaklı dönüşümünü değerlendirdi.
Raporun Öne Çıkardığı Sekiz Öncelikli Eylem Alanı
Analiz, Türkiye’deki şirketlerin sürdürülebilirlik performanslarını daha ileri seviyeye taşıyabilmeleri için sekiz temel öncelik belirledi:
- Ölçülebilir hedefler ve düzenli ilerleme göstergeleri oluşturulması,
- Sürdürülebilirlik yönetişiminin operasyonel karar alma süreçlerine entegre edilmesi,
- Değer zinciri yaklaşımının güçlendirilmesi,
- İnsan hakları ve çalışma standartlarına ilişkin durum tespiti süreçlerinin kurumsallaştırılması,
- Çevresel taahhütlerin sistematik uygulamalara dönüştürülmesi,
- İklim eyleminin dayanıklılık ve uyum perspektifiyle genişletilmesi,
- Yolsuzlukla mücadelede iç mekanizmaların bağımsız denetimlerle desteklenmesi,
- Veri kalitesi, doğrulama süreçleri ve şeffaflığın artırılması.
Rapor, özellikle sera gazı emisyonları, su kullanımı, biyolojik çeşitlilik, iş sağlığı ve güvenliği ile insan hakları riskleri gibi alanlarda daha güçlü veri altyapılarının oluşturulmasının önemine dikkat çekerken, kaliteli ve doğrulanabilir verinin sürdürülebilir finansmana erişim açısından da kritik bir gereklilik haline geldiğini ortaya koydu.
Sürdürülebilir Gelecek İçin Yol Haritası
UN Global Compact Türkiye 2025 İlerleme Bildirimi Analizi, yönetişimden çevresel performansa, insan haklarından yolsuzlukla mücadeleye kadar geniş bir yelpazede Türkiye iş dünyasının mevcut durumunu ortaya koyarken, şirketlerin önümüzdeki dönemde odaklanması gereken alanlara ilişkin önemli bir yol haritası sunuyor. Rapor, sürdürülebilirlik alanında kaydedilen ilerlemenin daha kalıcı ve etkili sonuçlara dönüşebilmesi için uygulama, şeffaflık ve iş birliğinin önemini vurguluyor.
