Türkiye'nin Azerbaycan, Kazakistan, Türkmenistan, Özbekistan ve Kırgızistan ile gerçekleştirdiği dış ticaret, 2026'nın ilk yarısında 9,4 milyar dolara ulaştı. Bu dönemde Türkiye'nin söz konusu ülkelere ihracatı 5 milyar dolar olurken, ithalatı 4,4 milyar dolar olarak gerçekleşti. Böylece Türkiye, Türk cumhuriyetleriyle ticaretinde 614,9 milyon dolarlık dış ticaret fazlası verdi.
Türk cumhuriyetleriyle ekonomik ilişkiler, karşılıklı ticaretin artırılması ve stratejik alanlarda işbirliğinin geliştirilmesine yönelik adımlarla güçlenmeye devam ediyor. Türkiye'nin bölge ülkeleriyle ilişkilerinde özellikle müteahhitlik, enerji, ulaştırma, sanayi, tarım, savunma ve lojistik sektörleri öne çıkıyor.
İhracatta Kazakistan ilk sırada
Türkiye'nin yılın ilk 6 ayında Türk cumhuriyetlerine yaptığı 5 milyar dolarlık ihracatta Kazakistan 1,5 milyar dolarla ilk sırada yer aldı.
Kazakistan'ı;
- Azerbaycan: 1,4 milyar dolar
- Özbekistan: 945,6 milyon dolar
- Kırgızistan: 594,4 milyon dolar
- Türkmenistan: 583,6 milyon dolar
ihracatla takip etti.
Bu veriler, Türk cumhuriyetlerinin Türkiye'nin Orta Asya ve Kafkasya merkezli ticaret stratejisindeki önemini ortaya koyarken, ülkeler arasındaki ekonomik ilişkilerin yalnızca mal ticaretiyle sınırlı kalmadığını da gösteriyor.
Kazakistan ile 15 milyar dolarlık ticaret hedefi
Türkiye'nin Orta Asya'daki en büyük ticaret ortaklarından biri olan Kazakistan ile enerji, ulaştırma ve lojistik, tarım, savunma sanayisi, teknoloji, müteahhitlik ve yatırım alanlarında kapsamlı işbirlikleri yürütülüyor. Kazakistan'da 3 binden fazla Türk sermayeli şirket faaliyet gösterirken, iki ülke arasındaki ticaret hacminin 15 milyar dolara çıkarılması hedefleniyor.
Ulaştırma ve lojistik alanında ise Orta Koridor öne çıkıyor. Türkiye ve Kazakistan arasında imzalanan demir yolu anlaşmalarıyla güzergah üzerindeki yük taşımacılığının artırılması ve hizmet kalitesinin yükseltilmesi amaçlanıyor. Bu kapsamda iki ülke arasında düzenli blok tren seferlerinin başlatılması ve Bakü-Tiflis-Kars Demir Yolu Hattı üzerinden yük trafiğinin artırılması planlanıyor.
Savunma sanayisinde ortak üretim
Türkiye-Kazakistan ilişkilerinde savunma sanayisi de stratejik işbirliği alanlarından biri olarak öne çıkıyor. İki ülke, ANKA insansız hava araçlarının Kazakistan'da üretimi, bakım ve onarımına yönelik çalışmalarını sürdürüyor. Bu işbirliği, savunma sanayisinde teknoloji transferi ve ortak üretim imkanlarının geliştirilmesi açısından önem taşıyor.
Azerbaycan'la ticaret ve yatırım ilişkileri genişliyor
Türkiye'nin Türk cumhuriyetleri arasındaki önemli ticaret ortaklarından Azerbaycan ile ilişkiler de farklı sektörlerde derinleşiyor. Geçen yıl imzalanan 110 maddelik eylem planı kapsamında ticaret, sanayi, yatırım, müteahhitlik, ulaştırma ve enerji başta olmak üzere birçok alanda işbirliğinin geliştirilmesi hedefleniyor.
Türkiye ile Azerbaycan arasında 15 milyar dolarlık ticaret hacmine ulaşılması hedeflenirken, yatırımların karşılıklı teşviki ve korunması ile çifte vergilendirmeyi önlemeye yönelik anlaşmalar iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin hukuki altyapısını güçlendiriyor.
Özbekistan'da serbest bölgeler ve dijital ekonomi öne çıkıyor
Türkiye'nin Özbekistan ile ekonomik ilişkilerinde ise serbest bölgeler, savunma sanayisi ve dijital ekonomi alanları öne çıkıyor. Yılın başında iki ülke arasında serbest bölgeler alanında imzalanan anlaşmayla, bölge tasarımı, yönetimi ve tanıtımı konusunda deneyim ve iyi uygulamaların paylaşılması amaçlanıyor. Anlaşma kapsamında ayrıca serbest bölgelerde yatırım ortamının geliştirilmesi ve ortak çalışmalar yürütülmesi planlanıyor. Türkiye'deki OSTİM Organize Sanayi Bölgesi modelinin Özbekistan'da uygulanmasına yönelik çalışmalar da devam ediyor. Bu kapsamda Özbek-Türk Organize Sanayi Bölgesi'nin kurulmasına ilişkin süreç sürdürülüyor.
Türk cumhuriyetleriyle ekonomik entegrasyon güçleniyor
Türkiye'nin yılın ilk yarısında Türk cumhuriyetleriyle gerçekleştirdiği 9,4 milyar dolarlık ticaret hacmi, bölge ülkeleriyle ekonomik ilişkilerin giderek daha stratejik bir yapıya kavuştuğunu ortaya koyuyor.
Özellikle Orta Koridor'un geliştirilmesi, enerji ve lojistik altyapısının güçlendirilmesi, savunma sanayisinde ortak üretim imkanlarının artırılması ve organize sanayi bölgeleri gibi üretim odaklı modellerin yaygınlaştırılması, Türkiye'nin Türk cumhuriyetleriyle ekonomik bağlarını daha da güçlendirmesi açısından öne çıkan başlıklar arasında yer alıyor.
Önümüzdeki dönemde ticaret hacminin artırılmasının yanı sıra yatırım, üretim, lojistik ve teknoloji alanlarında daha yüksek katma değerli işbirliklerinin geliştirilmesi hedefleniyor.
