İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İhracat Pazarları İklim Endeksi, mayıs ayında sınırlı bir yükseliş kaydederek 50,3 seviyesine çıktı ve böylece mart ayındaki düzeyine yeniden ulaştı. Endeksin 50 eşik değerinin üzerinde kalması, dış pazarlardaki talep koşullarında genel olarak iyileşme sinyallerinin sürdüğüne işaret ederken, artışın oldukça sınırlı olması toparlanmanın temkinli bir zeminde ilerlediğini gösterdi. Buna rağmen endeks, ihracat pazarları ikliminde kesintisiz güçlenme eğiliminin 29’uncu aya ulaşmasıyla dikkat çekti.
AVRUPA’DA ZAYIFLAMA SÜRERKEN ABD VE ORTA DOĞU’DA FARKLI GÖRÜNÜM
Türk imalat sanayi ihracatının yaklaşık yüzde 19’unu oluşturan Almanya, Fransa ve Birleşik Krallık cephesinde mayıs ayında zayıf görünüm devam etti. Euro Bölgesi’nin iki büyük ekonomisi olan Almanya ve Fransa’da üretim gerilemesi sürerken, Fransa’da düşüşün Ocak 2024’ten bu yana en belirgin seviyeye ulaştığı kaydedildi. Birleşik Krallık’ta ise üretim yeniden daralma eğilimine girdi. Bu üç önemli pazarın aynı anda zayıflama göstermesi, Avrupa kaynaklı talep baskısının sürdüğüne işaret etti.
Buna karşılık Avrupa’nın diğer bazı ekonomilerinde tablo daha karmaşıktı. Romanya ve Rusya’da üretim daralmaya devam ederken, İtalya ve İspanya’da yalnızca sınırlı düzeyde bir büyüme gözlendi. Bu durum, Avrupa genelinde homojen bir toparlanmadan ziyade bölgesel ve zayıf bir dengelenme sürecine işaret etti.
ABD tarafında ise ekonomik aktivite artışını sürdürdü ve böylece devam eden genişleme süreci 40’ıncı aya ulaştı. Ancak büyüme hızının önceki aya göre daha düşük ve daha ılımlı bir seviyede gerçekleşmesi, güçlü bir ivmeden ziyade kontrollü bir genişlemeye işaret etti.
ORTA DOĞU’DA TOPARLANMA SİNYALLERİ VE KÜRESEL FARKLILAŞMA
Orta Doğu ekonomilerinde ise mayıs ayında daha olumlu bir tablo öne çıktı. Birleşik Arap Emirlikleri’nde petrol dışı üretim son üç ayın en güçlü büyümesini kaydederken, Suudi Arabistan’da ekonomik genişleme hız kazandı. Bölgedeki bu toparlanma eğilimi, önceki dönemlerde yaşanan jeopolitik etkilerin ardından kademeli bir normalleşme sürecine işaret etti.
Öte yandan Mısır, Kuveyt, Lübnan ve Katar gibi ekonomilerde üretimde düşüş devam etse de bu gerilemenin bir önceki ankete göre daha sınırlı seviyede gerçekleşmesi dikkat çekti. Bu durum, bölge genelinde kırılgan da olsa bir denge arayışının sürdüğünü gösterdi.
PMI verileri kapsamında değerlendirilen ekonomiler arasında en güçlü üretim artışı Singapur’da görülürken, Hindistan çok yakın bir performansla bu ülkeyi takip etti. Buna karşılık en sert daralma, maliyet artışlarının etkisiyle Kenya’da kaydedildi. Ancak Kenya’nın Türk imalat sanayi ihracatı içindeki payının yalnızca yüzde 0,1 seviyesinde olması, bu daralmanın Türkiye ihracatı açısından sınırlı bir etki alanına sahip olduğunu ortaya koydu.
UZMAN DEĞERLENDİRMESİ: TALİP KOŞULLARI STABİL, JEOPOLİTİK RİSKLER BELİRLEYİCİ
İSO Türkiye İmalat Sektörü İhracat Pazarları İklim Endeksi verilerini değerlendiren S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, genel talep koşullarının istikrarlı seyrinin Türk imalat sanayi ihracatı açısından önemli pazarlardaki farklılaşan eğilimleri gölgede bıraktığını ifade etti.
Harker’a göre Avrupa’da zayıflama işaretleri giderek belirginleşirken, özellikle Almanya, Fransa ve Birleşik Krallık’taki üretim düşüşleri dikkat çekiyor. Bölgede birçok ekonominin hızlı fiyat artışlarının baskısı altında kaldığını belirten Harker, bunun büyüme üzerinde sınırlayıcı bir etki yarattığını vurguladı.
Orta Doğu tarafında ise daha pozitif bir görünüm oluştuğunu ifade eden Harker, Şubat ayı sonunda yaşanan savaşın ardından mayıs ayında toparlanma sinyallerinin güçlendiğine dikkat çekti. Ancak genel küresel tabloya bakıldığında jeopolitik gelişmelerin kısa vadede uluslararası talep üzerinde baskı oluşturmaya devam edeceği değerlendirmesinde bulundu.
