Ticaret Bakanlığı, son dönemde sınır ötesi e-ticaret platformları üzerinden satın alınan ürünlere ilişkin artan ürün güvenliği endişeleri nedeniyle yeni düzenlemelere gidildiğini açıkladı. Yazılı açıklamada, Avrupa Birliği (AB) ve ABD’nin de benzer riskler doğrultusunda yeni uygulamaları hayata geçirdiği hatırlatıldı.
Avrupa Tüketici Örgütü tarafından yapılan ürün güvenliği testlerine dikkat çekilen açıklamada, sınır ötesi e-ticaret platformlarından temin edilen ürünlerin büyük bölümünün AB ürün güvenliği standartlarını karşılamadığı, bazı ürünlerde ise yüksek oranda toksik ve kanserojen maddelere rastlandığı belirtildi. AB’nin geçiş süreci kapsamında bu ürünlere ilave vergiler uyguladığı ve 2025 yılı itibarıyla basitleştirilmiş gümrük uygulamalarını tamamen kaldıracağı ifade edildi. ABD’de de 800 dolar altındaki siparişler için uygulanan kolaylaştırılmış gümrük işlemlerinin sona erdirildiği vurgulandı.
Ticaret Bakanlığı’nın son aylarda gerçekleştirdiği denetim ve laboratuvar analizlerinin de uluslararası bulguları doğruladığı aktarıldı. Bu kapsamda farklı ürün gruplarından temin edilen 182 ürünün incelendiği, yüzde 81 oranında uygunsuzluk tespit edildiği bildirildi. Halk sağlığı açısından ciddi risk taşıdığı belirlenen oyuncak, ayakkabı ve saraciye ürünlerinin, 20 Ekim 2025 tarihli Genelge ile sipariş değerine bakılmaksızın basitleştirilmiş gümrük beyannamesi kapsamı dışına çıkarıldığı hatırlatıldı.
Açıklamada, e-ticaret platformları aracılığıyla ülkeye giren ürünlerin Türkiye’nin ürün güvenliği kriterlerine uygunluğuna yönelik incelemelerin sürdüğü, vatandaşların güvenli ve sağlıklı ürünlere erişimini sağlamak amacıyla ilave tedbir ihtiyacının ortaya çıktığı belirtildi.
Bu doğrultuda, Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanmasına İlişkin Karar’da değişikliğe gidildiği duyuruldu. Gerçek kişiler adına gelen ve kıymeti 30 avroya kadar olan, ticari nitelik taşımayan eşyanın basitleştirilmiş gümrük beyannamesiyle ithalatına son verildiği, bu ürünlerin normal ithalat prosedürlerine tabi olacağı bildirildi. Daha önce belirli ürün gruplarıyla sınırlı olan uygulamanın genişletildiği ve 1 Şubat itibarıyla yurt dışı e-ticaret platformlarından satılan tüm ürünler için basitleştirilmiş gümrük uygulamasının kaldırıldığı ifade edildi.
Tedbirlerin yalnızca sınır ötesi e-ticaret platformlarını kapsadığı vurgulanan açıklamada, ürünlerin gerekli denetimlerden geçmesi şartıyla ithalatına yönelik genel bir yasak getirilmediği kaydedildi.
Sağlık alanında ise vatandaşların mağduriyet yaşamaması için istisna getirildi. Tedavi amacıyla sağlık kurumu raporu veya doktor reçetesine dayanarak getirilen ilaç ve takviye edici gıdaların, kıymeti 1500 avroyu aşmamak kaydıyla posta ve hızlı kargo yoluyla basitleştirilmiş gümrük prosedürlerine tabi olacağı bildirildi. Ayrıca numunelik eşya, analiz ve test ürünleri, kitap ve basılı yayınlar, diplomatik eşya, yolcu eşyası ile eğitim ve bilimsel amaçlı ürünler için mevcut uygulamanın sürdürüleceği belirtildi.
Ticaret Bakanlığı, başta çocuklar olmak üzere tüm tüketicilerin güvenli ürünlere erişimini sağlamak ve tüketiciyi korumak amacıyla gerekli tüm adımların atılmaya devam edileceğini vurguladı. Gümrük Birliği kapsamında AB ile karşılıklı tercihli düzenlemelere yönelik çalışmaların da sürdüğü ifade edildi.
Öte yandan Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu, düzenlemeye destek verdi. Denetimsiz e-ithalatın hem tüketiciler hem de KOBİ’ler için ciddi riskler barındırdığını belirten Hisarcıklıoğlu, Bakanlık denetimlerinde ürünlerin yüzde 81’inin riskli çıkmasının alınan kararın ne kadar yerinde olduğunu gösterdiğini söyledi.
Hisarcıklıoğlu, ticaretin ve sınır ötesi e-ticaretin kurallarla işlemesinin şart olduğunu vurgulayarak, yerli üretimi, tüketiciyi ve adil rekabeti koruyan bu adımlar dolayısıyla Ticaret Bakanı Ömer Bolat ve ekibine teşekkür etti.
