2025 yılında gerçekleştirdikleri ihracatla Türkiye’ye 18,5 milyar dolarlık döviz kazandıran Egeli ihracatçılar, başarılarını ödülle taçlandırdı. Ege İhracatçı Birlikleri (EİB) tarafından düzenlenen “İhracatın Yıldızları Ödül Töreni”nde 17 kategoride toplam 51 ödül sahiplerini buldu.
Ödül töreninde konuşan EİB Koordinatör Başkanı Jak Eskinazi, 2025 yılının dünya ekonomisi açısından “ılımlı ama kırılgan büyüme” ile yüksek jeopolitik ve finansal risklerin iç içe geçtiği bir dönem olduğunu söyledi. Bu küresel görünümün Türkiye ekonomisini de doğrudan etkilediğini belirten Eskinazi, özellikle kur, enflasyon ve finansman maliyetlerinin ihracatçı üzerindeki baskısına dikkat çekti.
Parite avantajı ihracatı ayakta tuttu
Euro bölgesine ihracat yapan sektörlerin görece avantaj sağladığını, dolar bazlı ihracat yapan sektörlerin ise daha fazla zorlandığını vurgulayan Eskinazi, EİB’nin 2025 ihracatının 18,5 milyar dolar olarak gerçekleştiğini aktardı. Ancak bu artışın büyük ölçüde parite etkisinden kaynaklandığını belirten Eskinazi, parite etkisinden arındırıldığında EİB ihracatının 2024’e göre yüzde 1,7 gerilediğini ifade etti.
Tekstil ve hazır giyim başta olmak üzere emek yoğun sektörlerde istihdam kayıplarının yaşandığını dile getiren Eskinazi, bazı firmaların üretimlerini maliyet avantajı sunan ülkelere kaydırdığını söyledi. Yüksek finansman maliyetlerinin özel sektörün döviz cinsi borçluluğunu artırdığına dikkat çekti.
Ege Bölgesi ihracat artışında geride kaldı
Ticaret Bakanlığı verilerine göre Ege Bölgesi’nin 2025’te Türkiye’ye 43,7 milyar dolarlık ihracat kazandırdığını belirten Eskinazi, bölgenin ihracat artış hızının yüzde 0,6’da kaldığını söyledi. Türkiye genelinde ihracat yüzde 4,5 artarken Ege’nin bu artıştan yeterince pay alamadığını vurguladı. İzmir, 23,6 milyar dolarlık ihracatla Türkiye’nin en çok ihracat yapan üçüncü ili oldu.
2025 ihracatında 8 binden fazla firmanın emeği olduğunu belirten Eskinazi, ilk 100 firmanın toplam ihracatın yüzde 59’unu gerçekleştirdiğini aktardı. Ancak toplam ihracat rakamlarının sahadaki gerçekliği tek başına yansıtmadığını vurgulayan Eskinazi, “Asıl soru; bu ihracat hangi maliyetle, hangi kârlılıkla ve ne kadar sürdürülebilir şekilde yapıldı?” dedi.
2025: Ayakta kalma yılı
Birçok sektör için 2025’in büyüme değil, direnme yılı olduğunu ifade eden Eskinazi, öngörülebilirliğin zayıflamasının yatırım kararlarını olumsuz etkilediğini söyledi. Üretimi merkeze alan, uzun vadeyi ödüllendiren bir sanayi politikasının artık zorunlu olduğunu dile getirdi.
Eskinazi, 2026 yılına ilişkin beklentilerini; sıkı para politikasının devamı, Türk Lirası’nın reel değerinin korunması, kredi kanallarında belirgin bir rahatlama beklenmemesi ve emek yoğun sektörlerde sıkıntıların sürmesi şeklinde özetledi.
TİM Başkanı Mustafa Gültepe ise 2025’te ihracatın yüzde 4,5 artışla 273,4 milyar dolara ulaştığını, yıllık bazda rekor kırıldığını söyledi. Ancak bu artışın önemli bölümünün parite etkisi ve otomotiv, savunma sanayi ile mücevher sektörlerindeki sınırlı sayıdaki firmalardan kaynaklandığını belirtti.
“Rekabetçiliği desteklerle geri kazanmalıyız”
Gültepe, yüksek üretim maliyetleri nedeniyle ihracatçıların küresel pazarlarda rekabet etmekte zorlandığını vurguladı. İstihdam desteği, asgari ücret desteği, döviz dönüşüm mekanizmaları ve uzun vadeli finansmana erişim konusunda yeni düzenlemelere ihtiyaç olduğunu söyledi.
Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürü Mehmet Ali Kılıçkaya ise 2026 yılında ihracatçılara toplam 45 milyar TL’lik destek sunulmasının planlandığını açıkladı. İzmir’in ihracattaki güçlü konumuna dikkat çeken Kılıçkaya, kentte ihracatçı sayısının 15 bine yaklaştığını belirtti.
Sektörlerinde zirveye çıkan firmalar
Ödül töreninde; petrokimya, otomotiv, tekstil, gıda, maden, mobilya, elektrik-elektronik ve su ürünleri başta olmak üzere birçok sektörde ihracat şampiyonları ödüllendirildi. Genel sıralamada PETKİM, Kılıç Deniz Ürünleri ve Pergamon Status öne çıkan firmalar arasında yer aldı.
