Döngüsel ekonominin önümüzdeki yıllarda güçlü bir büyüme ivmesi yakalayacağı öngörülüyor. 2PLAN İcra Kurulu Başkanı Orhan Ülgür, bu alandaki hacmin 2025 itibarıyla 350–400 milyar dolar bandında bulunduğunu, 2026’da yaklaşık 700 milyar dolara çıkmasının ve 10 yıl içinde 4,5 trilyon dolara ulaşmasının beklendiğini ifade etti.
Otomotiv tarafında sürdürülebilir dönüşümün öne çıktığını belirten Renault MAİS Yönetim Kurulu Başkanı ve Genel Müdürü Bahaettin Tatoğlu ise Renault’nun 2030 hedeflerine dikkat çekerek, geri dönüşümden elde edilen parçaların yaklaşık üçte birinin üretim süreçlerinde yeniden kullanılmasının planlandığını aktardı.
İstanbul ve İzmir’de “Terminal” konseptiyle ikinci el pazarına yeni bir yaklaşım kazandıran 2PLAN, “SCOT (Second Chance of The Things – Nesnelerin İkinci Şansı)” etkinliğinin ikinci buluşmasını İstanbul Etiler’deki 2PLAN Terminal’de gerçekleştirdi.
Etkinlik, Orhan Ülgür ev sahipliğinde düzenlenirken; Renault MAİS, Renault MAİS, Garanti BBVA, MobiRent ve Yapay Zeka Fabrikası gibi farklı sektörlerden temsilciler ile akademi ve girişimcilik dünyasından isimleri bir araya getirdi.
“Kullan-at dönemi yerini dönüşüm ekonomisine bırakıyor”
Açılış konuşmasında Orhan Ülgür, “ikinci şans” kavramının yalnızca ürünlerle sınırlı olmadığını; iş modellerinden mekânlara kadar geniş bir dönüşümü temsil ettiğini vurguladı.
“Otomotivde Döngüsel Ekonomi” panelinde konuşan Ülgür, üret-kullan-dönüştür modelinin giderek standart haline geldiğini belirterek, elektronik başta olmak üzere birçok sektörde bu yaklaşımın hızla yayıldığını söyledi. Döngüsel ekonominin 2025’te 350–400 milyar dolar seviyesinde olduğunu, kısa vadede 700 milyar doları aşarak uzun vadede 4,5 trilyon dolarlık bir büyüklüğe ulaşmasının beklendiğini dile getirdi.
Ayrıca İstanbul ve İzmir’de atıl durumdaki yapıların yeniden işlev kazandığını hatırlatarak, bu alanların hem ekonomik değer hem de istihdam yaratan merkezlere dönüştüğünü ifade etti.
Renault’dan geri dönüşüm odaklı üretim hedefi
Bahaettin Tatoğlu, otomotiv sektöründeki dönüşümün kalıcı bir yapıya dönüştüğünü belirterek Renault’nun Fransa’daki “Refactory” modeliyle Avrupa’da döngüsel üretime öncülük ettiğini söyledi. Türkiye’de de benzer yatırımların Oyak Renault fabrikasında hayata geçirildiğini aktardı.
Tatoğlu, şirketin 2030 hedefi kapsamında geri dönüşümden elde edilen parçaların üretimde kullanım oranını üçte bire çıkarmayı amaçladığını ifade etti.
Finansmanda esneklik ihtiyacı
Garanti BBVA Tüketici Finansman Direktörü Çağrı Koray Öztopçu, dönüşüm sürecinde finansman modellerinin kritik rol oynadığını belirtti. Yenilenmiş ürünlerde daha esnek kredi sistemlerine ihtiyaç olduğunu vurgulayarak, cep telefonlarında taksit imkânı bulunmasına rağmen ikinci el araçlarda benzer bir esnekliğin olmamasının önemli bir eksiklik oluşturduğunu söyledi.
İkinci el pazarı trilyon dolarlık hacme ulaşıyor
MobiRent Kurucu Ortağı Sinan Özkök, ikinci el araç pazarının küresel ölçekte büyük bir değer zinciri oluşturduğunu belirtti. 2025 yılında 2 trilyon dolara ulaşması beklenen pazarın, 2030’a kadar 2,7 trilyon dolara çıkacağı öngörüsünü paylaştı. Özkök, yeni araç üretimi ile ikinci el pazarının birbirini tamamlayan bir ekosistem oluşturduğunu ifade etti.
Yapay zekâ ve sürdürülebilirlik ilişkisi
Yapay Zeka Fabrikası’ndan Leyla Unat, yapay zekâ teknolojilerinin artan enerji ve su tüketimine dikkat çekerek, veri merkezlerinin soğutulmasında ciddi miktarda tatlı su kullanıldığını ve bunun yıllık yaklaşık 720 milyar galona ulaştığını belirtti.
Tüketici psikolojisi ve “ikinci şans” algısı
Mental performans koçu Eylem Şenkal, döngüsel ekonominin yalnızca ekonomik değil, psikolojik bir boyutu da olduğunu ifade etti. Nostaljinin insanlarda güven duygusunu güçlendirdiğini belirterek, “ikinci şansın” bir hak değil, aynı zamanda bir fırsat olarak görülmesi gerektiğini söyledi.
Farklı sektörlerden ortak sürdürülebilirlik vurgusu
İkinci panelde Prof. Dr. İbrahim Kırcova, dünya genelinde her yıl milyonlarca ton tekstil atığı oluştuğunu ve gıda israfının ciddi boyutlara ulaştığını hatırlattı.
Olgar Ataseven, döngüsel ekonominin aslında doğanın kendi işleyişiyle uyumlu olduğunu belirtirken, Berna Atahan evlerde atıl kalan eşyaların yeniden ekonomiye kazandırılabileceğini ifade etti. Hakan Bahar ise modada sürdürülebilirliğin en önemli yolunun mevcut ürünleri korumak ve yeniden değerlendirmek olduğunu söyledi.
İlk kez 2024’te “Nesnelerin İkinci Şansı” yaklaşımıyla hayata geçirilen SCOT platformu, bu yıl daha geniş bir perspektifle yalnızca ürünleri değil; fikirleri, iş modellerini ve deneyimleri de kapsayan bir dönüşüm alanı olarak konumlandı. 2026 buluşması, küresel sürdürülebilirlik gündemine farklı açılardan katkı sundu.
