Uzaktan kumandalı oyuncak arabaların ithalatında uygulanan gözetim bedelinin 8 bin dolardan 15 bin dolara çıkarılması, oyuncak sektöründe ciddi bir maliyet baskısı yarattı. Oyuncakçılar Derneği (TOYDER) Yönetim Kurulu Başkanı Raşit Akar, düzenlemenin fiyatlara doğrudan yansıyacağını belirterek kararın yeniden değerlendirilmesini istedi.
Yeni yıl itibarıyla yürürlüğe giren düzenleme, sektörün önemli bir bölümünü oluşturan uzaktan kumandalı oyuncakları kapsıyor. Raşit Akar, bu ürün grubunun toplam oyuncak ithalatının yaklaşık yüzde 60’ını, iç pazardaki payının ise yüzde 30’unu oluşturduğunu söyledi.
Gözetim bedelindeki artışın maliyetleri ciddi şekilde yükselteceğini belirten Akar, ortalama fiyat artışının yüzde 40 seviyesine ulaşabileceğini ifade etti. Bu artışın yalnızca sektör oyuncularını değil, doğrudan tüketiciyi ve enflasyonla mücadele sürecini de etkileyeceğini vurguladı.
Yerli Üretim Sadece Yüzde 3
Türkiye’de uzaktan kumandalı oyuncak grubunda yerli üretim oranının yalnızca yüzde 3 seviyesinde olduğunu dile getiren Akar, ürün çeşitliliğinin fazlalığı, üretim altyapısının yetersizliği ve Uzakdoğu merkezli üretim hakimiyeti nedeniyle pazarın büyük ölçüde ithalata dayandığını söyledi.
Bu nedenle gözetim bedelindeki artışın yerli üretimi koruma etkisinin sınırlı kalacağını savunan Akar, düzenlemenin doğrudan fiyatlara yansıyacağını ve çocukların oyuncağa erişimini zorlaştıracağını ifade etti.
“Üretimi Olan Ürünlerde Tedbiri Destekleriz”
Akar, Türkiye’de üretimi güçlü olan ürün gruplarında alınan koruyucu önlemleri desteklediklerini de belirtti. Özellikle akülü oyuncak arabalarda Türkiye’nin önemli bir üretici konumunda olduğunu ve iç pazarda satılan ürünlerin büyük bölümünün yerli üretim olduğunu hatırlattı.
Ancak üretimin çok sınırlı olduğu ya da bulunmadığı ürün gruplarında yapılan maliyet artışlarının sektörde soru işaretleri yarattığını söyledi.
Aksam İthalatında da Zorluk
Sektör temsilcileri, yalnızca bitmiş üründe değil, parça ve aksam ithalatında da prosedürlerin zorlaştırıldığını ifade ediyor. Daha önce aksam ithalatında alınabilen kapsam dışı belgelerin yeni uygulamayla sınırlandırıldığını belirten Akar, her bir parça için ilgili kurumlardan ayrı yazı alınmasının süreçleri yavaşlatacağını ve üretim maliyetlerini artıracağını kaydetti.
Bu durumun hem ithalatçıları hem de üreticileri zorlayacağını, yatırımları yavaşlatabileceğini söyledi.
Doğum Oranları Gerilerken Ek Yük
Türkiye’de doğum oranlarının son yıllarda belirgin şekilde gerilediğine dikkat çeken Akar, yılda doğan bebek sayısının 900 binler seviyesine düştüğünü hatırlattı. Çocuk nüfusundaki azalmaya rağmen çocuk ürünlerinin daha pahalı hale gelmesinin sosyal ve ekonomik açıdan olumsuz sonuçlar doğurabileceğini ifade etti.
Sektör 1 Milyar Dolarlık Büyüklüğe Sahip
Türkiye oyuncak pazarının yaklaşık 1 milyar dolarlık bir büyüklüğe ulaştığını belirten Akar, sektörde ithalatın payının ürün gruplarına göre değişmekle birlikte ortalama yüzde 75 seviyesinde olduğunu söyledi. Pandemi döneminde iç pazar ve ihracatta önemli bir ivme yakalandığını ancak son yıllarda bu avantajın zayıfladığını ifade etti.
TOYDER, uzaktan kumandalı oyuncaklarda gözetim bedelinin eski seviyesine çekilmesini talep ederken, özellikle çocuklara yönelik ürünlerde vergi ve KDV yükünün azaltılmasının hem ailelerin alım gücünü destekleyeceğini hem de sektör yatırımlarını artıracağını vurguluyor.