Türkiye Ayakkabı Sanayicileri Derneği Başkanı Berke İçten, küresel gelişmeler ve hammadde piyasasındaki dalgalanmaların Türkiye ayakkabı sektöründe ciddi maliyet baskısı yarattığını açıkladı. İçten, özellikle İran kaynaklı jeopolitik gerilimin petrokimya türevli ürünlerde fiyat artışını tetiklediğini, ancak bazı tedarikçilerin bu durumu fırsata çevirerek fahiş zamlar yaptığını belirtti.
İçten’in verdiği bilgilere göre, ayakkabı tabanında rakip ülkelerde çift başına 5–10 cent seviyesinde olan maliyet artışı, Türkiye’de 1–1,5 dolara kadar yükselmiş durumda. Bu farkın temel nedeninin taban ve suni deri gibi yan sanayi ürünlerine yapılan yüzde 30–40’lık zamlar olduğunu ifade eden İçten, bu durumun sektörün rekabet gücünü ciddi şekilde zayıflattığını söyledi.
Çin ve İtalya gibi üretici ülkelerde maliyet artışının sınırlı kaldığını belirten İçten, Türkiye’deki artışın orantısız seviyelere ulaştığını vurguladı.
İhracatta Kayıp ve İstihdam Daralması
Sektörün son üç yılda adet bazında yüzde 50 ihracat kaybı yaşadığını hatırlatan İçten, istihdamın ise yüzde 35–40 oranında azaldığını ifade etti. Artan maliyetlerin yalnızca üretimi değil, ihracat bağlantılarını da olumsuz etkilediğini belirtti. Avrupalı markaların Asya’daki üretimlerini Türkiye’ye kaydırma eğiliminde olduğunu ancak mevcut maliyet yapısı nedeniyle fiyat tekliflerinin bile zorlandığını dile getirdi.
“Fırsatçılık Rekabetçiliği Tehdit Ediyor”
İçten, bazı tedarikçilerin savaş ve küresel kriz ortamını fırsata çevirerek ölçüsüz zamlar yaptığını belirterek bunun ticaret etiğiyle bağdaşmadığını söyledi. Bu durumun Türkiye’nin uluslararası rekabet gücünü doğrudan zayıflattığını ifade etti. Sektörün nefes alabilmesi için Ticaret Bakanlığı’na çağrıda bulunan İçten, taban ve suni deri başta olmak üzere ayakkabı üretiminde kullanılan ürünlerde ithalat vergileri, anti-damping uygulamaları ve referans fiyat sisteminin geçici olarak kaldırılmasını talep etti. İçten, zor dönemlerde sektörün her zaman desteklendiğini hatırlatarak, hızlı bir düzenleme ile rekabet gücünün yeniden kazanılabileceğini ifade etti.