Üretici, tedarikçi ve perakende işletmeler arasındaki ticari ilişkileri daha adil, şeffaf ve sürdürülebilir hale getirmeyi amaçlayan Ticaret Bakanlığı, Perakende Ticarette Uygulanacak İlke ve Kurallar Hakkında Yönetmelik'te kapsamlı değişiklikler öngören taslağı ilgili kurum ve kuruluşların görüşüne açtı. Düzenleme; tedarik zincirinin güçlendirilmesinden kadın kooperatiflerinin desteklenmesine, KOBİ'lere yönelik yeni uygulamalardan uygun fiyatlı ekmek üretimine kadar birçok önemli başlığı içeriyor.
Ticaret Bakanlığı, perakende ticaret sektöründe uygulamada yaşanan sorunların giderilmesi, sektörden gelen talep ve önerilerin değerlendirilmesi ve ticari ilişkilerin daha güçlü bir zemine oturtulması amacıyla hazırladığı yeni yönetmelik değişikliği taslağını kamuoyuyla paylaştı. Hazırlanan düzenlemeyle üretici, tedarikçi ve perakende işletmeleri arasındaki ticari ilişkilerin güçlendirilmesi, yerel ekonominin desteklenmesi, kadın emeğinin ekonomik değere dönüştürülmesi ve vatandaşların temel gıda ürünlerine daha uygun koşullarda ulaşmasının sağlanması hedefleniyor.
Bakanlık tarafından hazırlanan taslak kapsamında, mevcut **"Perakende Ticarette Uygulanacak İlke ve Kurallar Hakkında Yönetmelik"**in isminin de değiştirilmesi öngörülüyor. Yeni düzenlemeyle yönetmeliğin adının "Tedarik Zincirinde Uygulanacak İlke ve Kurallar Hakkında Yönetmelik" olarak değiştirilmesi planlanıyor. Böylece düzenlemenin yalnızca perakende işletmelerini değil, üretici ve tedarikçileri de kapsayan bütüncül yapısının daha net şekilde ortaya konulması amaçlanıyor.
Üretici ve tedarikçi tanımları yeniden düzenlenecek
Taslakta, uygulamada yaşanan tereddütlerin giderilmesi amacıyla yönetmeliğin amaç ve kapsam bölümleri de yeniden ele alınıyor. Bu doğrultuda "üretici" ve "tedarikçi" kavramlarının yönetmeliğin kapsamına açık şekilde dahil edilmesi planlanırken, "üretici", "tedarikçi" ve "otuz gün içinde bozulabilen tarım ve gıda ürünü" tanımlarının da güncellenmesi öngörülüyor.
Böylece tedarik zincirinde yer alan tüm aktörlerin hak ve sorumluluklarının daha açık şekilde belirlenmesi ve uygulama birliğinin sağlanması hedefleniyor.
KOBİ'ler için ödeme süreçleri kolaylaşacak
Taslak düzenlemenin dikkat çeken başlıklarından biri de ticari faaliyetlerde ödeme süreçlerine ilişkin oldu.
Bakanlık, özellikle üretici ve tedarikçilerin alacaklarını daha hızlı tahsil edebilmesini sağlamak amacıyla KOBİ statüsünün tespitini kolaylaştıracak yeni bir dijital altyapı oluşturmayı planlıyor. Bu kapsamda Ticaret Bakanlığı bünyesinde bir sorgulama ekranı oluşturularak KOBİ tespit süreçlerinin hızlandırılması ve ödeme sürelerinin daha hızlı ve kesin şekilde belirlenmesi amaçlanıyor.
Bu uygulamanın, ticari ilişkilerde yaşanan belirsizlikleri azaltması ve finansal süreçlerin daha sağlıklı işlemesine katkı sağlaması bekleniyor.
Kadın kooperatiflerine market raflarında öncelik
Taslak yönetmelikte kadın girişimciliğini ve kooperatifçiliği destekleyen önemli düzenlemeler de yer aldı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın tensipleriyle 2025 yılının "Kooperatifler Yılı" ilan edilmesi doğrultusunda, zincir marketlerde ortaklarının çoğunluğu kadınlardan oluşan kooperatiflerin ürettiği yöresel ürünlere raflarda öncelik verilmesi planlanıyor.
Böylece kadın emeğinin doğrudan desteklenmesi, kadın kooperatiflerinin pazara erişiminin kolaylaştırılması ve kadınların ekonomik hayattaki etkinliğinin artırılması hedefleniyor.
Bakanlık, söz konusu düzenlemenin yerel üretimin desteklenmesine ve bölgesel kalkınmaya da önemli katkı sağlayacağını değerlendiriyor.
Yerel ekonomi ve tedarik zinciri güçlendirilecek
Yeni düzenlemeyle yalnızca büyük ölçekli perakende işletmeleri değil, yerel üreticiler ve küçük tedarikçilerin de ticaret ekosistemindeki konumunun güçlendirilmesi amaçlanıyor.
Bakanlık, üreticiden tüketiciye uzanan tedarik zincirinin daha güçlü hale gelmesiyle birlikte ticari ilişkilerde adaletin artırılmasını, yerel ticaretin desteklenmesini ve piyasa işleyişinin daha sürdürülebilir bir yapıya kavuşturulmasını hedefliyor.
Ekmekte uygun fiyat hedefi
Taslakta vatandaşları doğrudan ilgilendiren düzenlemelerden biri de ekmek üretimine yönelik oldu.
Bakanlık, temel gıda ürünlerinin başında gelen ekmeğin daha uygun fiyatlarla tüketicilere ulaştırılabilmesi amacıyla kitlesel ekmek üretimi gerçekleştirebilen büyük ölçekli ekmek fırınlarına yönelik yeni düzenlemeleri hayata geçirmeyi planlıyor.
Söz konusu uygulamayla üretim kapasitesinin daha verimli kullanılması, maliyetlerin düşürülmesi ve vatandaşların uygun fiyatlı ekmeğe erişiminin kolaylaştırılması amaçlanıyor.
Taslak görüşe açıldı
Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan yönetmelik taslağı, ilgili kamu kurumları ve kuruluşlarının görüşüne sunuldu. Görüş ve önerilerin değerlendirilmesinin ardından düzenlemenin son şeklinin verilerek yürürlüğe alınması bekleniyor.
Bakanlık, hazırlanan değişikliklerle üretici, tedarikçi ve perakende işletmeleri arasındaki ticari ilişkilerin daha sağlam bir zemine oturtulmasını, yerel ekonominin desteklenmesini, kadın kooperatiflerinin ekonomik hayata daha güçlü katılım sağlamasını ve vatandaşların temel gıda ürünlerine daha uygun koşullarda ulaşmasını amaçlıyor. Yeni düzenlemenin aynı zamanda perakende sektöründe adil rekabetin güçlendirilmesine ve sürdürülebilir ticaret yapısının oluşturulmasına katkı sağlaması hedefleniyor.