Trump yönetimiyle birlikte gündeme gelen "NATO 3.0" yaklaşımı, Avrupa'nın savunma üretim kapasitesindeki eksiklikleri yeniden tartışmaya açarken, Türkiye'nin savunma sanayisini daha görünür bir konuma taşıyor. Ekonomist Hakan Topkurulu, bu süreçte asıl belirleyici unsurun üretim planlamasının Avrupa'nın taleplerine göre mi, yoksa Türkiye'nin kendi savunma önceliklerine göre mi yapılacağı olduğunu söyledi.
Ankara'da gerçekleştirilen NATO Zirvesi'ni "keskin bir dönüm noktası" olarak tanımlayan Topkurulu, "NATO'yu bir araca benzetirsek, bu virajı alırken ya savrulabilir ya da yoluna devam edebilir. Mevcut tablo, aracın devrilmeden ilerlemeyi sürdüreceği yönünde bir izlenim veriyor." değerlendirmesinde bulundu.
Trump Dönemi ve NATO 3.0
Haber portalı RRN'ye konuşan Ekonomist Hakan Topkurulu, NATO 3.0 sürecini ABD'nin küresel stratejisindeki değişim çerçevesinde değerlendirdi. Amerika Birleşik Devletleri'nin son yıllarda zayıflayan küresel etkisini yeniden güçlendirmek amacıyla yeni politikalar geliştirdiğini belirten Topkurulu, "Trump'ın yeniden iktidara gelmesi, Amerikan egemen sınıflarının kendi içinde aldığı stratejik bir kararın sonucudur. Bunu yalnızca halkın tercihiyle açıklamak fazla iyimser olur. Trump, küreselci anlayıştan farklı olarak Amerikan toplumuna 'Gücümüzü kaybettik, Amerika'yı yeniden büyük yapacağız' mesajını verdi." ifadelerini kullandı.
Bu hedef doğrultusunda ilk aşamada ekonomik araçların devreye sokulduğunu ifade eden Topkurulu, "Başta Çin ve Avrupa olmak üzere hem rakiplerine hem de müttefiklerine karşı gümrük tarifeleri üzerinden bir ekonomik mücadele yürütüldü. Ancak beklenen sonuç alınamadı. ABD'nin borç yükü artmaya devam etti ve ekonomik gerileme sürdü." dedi.
Venezuela, Grönland ve Panama Örnekleri
Ekonomik yöntemlerin istenilen sonucu vermemesi üzerine ABD'nin daha doğrudan müdahale yöntemlerine yöneldiğini savunan Topkurulu, "2026 yılının hemen başında, 3 Ocak'ta Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro ve eşi kaçırıldı. Maduro halen tutuklu durumda. Ardından Grönland'ın Danimarka'dan alınması, Panama Kanalı'nın yeniden ABD'nin kontrolüne geçmesi gibi seçenekler gündeme geldi. Son aşamada ise İran'a yönelik saldırı tercih edildi. Çünkü Venezuela'nın petrol kaynaklarını kontrol altına almaları tek başına yeterli görülmedi." değerlendirmesini yaptı.
"Türkiye Kendi Yol Haritasını Belirlemeli"
Türkiye'nin savunma sanayisinde son yıllarda önemli bir kapasite oluşturduğunu belirten Topkurulu, NATO üyelerinin de bu gelişmeyi yakından takip ettiğini söyledi. NATO 3.0 döneminde Türkiye açısından en kritik başlığın savunma sanayisi ve silah üretimi olacağını ifade eden Topkurulu, "Geçmişte NATO'nun kanat ülkelerinden biri olarak görülen Türkiye'ye artık çok daha farklı görevler yüklenmek isteniyor. Bunların başında ise Avrupa'nın konvansiyonel silah ihtiyacını karşılayan başlıca üreticilerden biri haline gelmesi geliyor." dedi.
Türkiye'nin bu süreçte kendi ulusal önceliklerinden taviz vermemesi gerektiğini vurgulayan Topkurulu, savunma sanayisindeki üretim planlamasının Avrupa'nın taleplerine göre değil, Türkiye'nin güvenlik ihtiyaçları doğrultusunda şekillendirilmesinin stratejik önem taşıdığını ifade etti.