Ege İhracatçı Birlikleri’nde (EİB) Sürdürülebilirlik ve Organik Ürünler Koordinatörlüğü görevine Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Yusuf Gabay seçildi. Gabay, bu görevde daha önce aynı birimde koordinatörlük yapan Mehmet Ali Işık’ın ardından ikinci isim oldu.
Yeşil dönüşüm, karbon yönetimi ve sürdürülebilir ihracat alanlarında Türkiye’ye öncülük eden EİB, 8 bini aşkın ihracatçı firmanın çevresel dönüşüm sürecine rehberlik etmeyi sürdürüyor. Görevine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Yusuf Gabay, sürdürülebilirliğin artık küresel ticaretin temel belirleyicilerinden biri haline geldiğini vurgulayarak, rekabetin yalnızca fiyat ve kaliteyle değil; karbon ayak izi, kaynak verimliliği, döngüsel ekonomi, izlenebilirlik ve sosyal sorumluluk kriterleriyle de şekillendiğine dikkat çekti.
Avrupa Birliği Yeşil Mutabakatı, Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması ve sürdürülebilirlik raporlama yükümlülüklerinin ihracatçılar için yeni bir dönem başlattığını belirten Gabay, EİB’nin bu süreçte üyelerine aktif destek sunduğunu ifade etti. Birliğin, sürdürülebilirliği ihracatın geleceğini belirleyen stratejik bir alan olarak gördüğünü söyledi.
EİB’nin bu alandaki öncü rolüne de değinen Gabay, Birleşmiş Milletler Küresel İlkeler Sözleşmesi’ne (UN Global Compact) üye olan ilk ihracatçı birliği olduklarını hatırlattı. 2021 yılında sorumluluk bildirim raporunu sunarak küresel inisiyatifin parçası olduklarını belirten Gabay, düzenli ilerleme ve sorumluluk raporlarıyla şeffaflık esaslı bir yaklaşım benimsediklerini dile getirdi.
EİB bünyesindeki Sürdürülebilirlik Çalışma Grubu’nun 12 ihracatçı birliğinin temsilcilerinden oluştuğunu aktaran Gabay, iklim değişikliğiyle mücadele, dijital dönüşüm, temiz teknolojiler ve döngüsel ekonomi alanlarında kapsamlı çalışmalar yürüttüklerini söyledi. Bugün 8 binden fazla firmanın yeşil dönüşüm sürecine rehberlik ettiklerini ifade etti.
Firmalara karbon ayak izi hesaplama, sürdürülebilir ihracat stratejileri, AB düzenlemelerine uyum, yeşil finansmana erişim ve sürdürülebilirlik raporlaması gibi konularda eğitim ve danışmanlık sağladıklarını belirten Gabay, hedeflerinin ihracatçıların küresel rekabet gücünü korurken yeni ticaret düzenine uyumlarını hızlandırmak olduğunu vurguladı.
Eğitim faaliyetlerine de değinen Gabay, 2025 yılı içinde sürdürülebilirlik odaklı 66 eğitim, webinar ve çalıştay düzenlendiğini ve yaklaşık 2 bin 500 katılımcıya ulaşıldığını açıkladı. Bilim Temelli Hedefler Girişimi (SBTi), karbonsuzlaşma, döngüsel ekonomi ve AB mevzuatları gibi konularda yoğun programlar gerçekleştirdiklerini söyledi. Ayrıca kadınlar, gençler ve üreticilere yönelik farkındalık çalışmalarına da önem verdiklerini ifade etti.
Devlet destekleri konusunda ihracatçılara kapsamlı rehberlik sunduklarını belirten Gabay; Turquality, UR-GE, e-ihracat, marka ve tasarım destekleri gibi birçok alanda firmalara danışmanlık verdiklerini ve küresel pazarlarda daha güçlü markalar oluşmasına katkı sağladıklarını dile getirdi.
Sürdürülebilirlik ödüllerine de değinen Gabay, EİB’nin UR-GE projelerinde sürdürülebilirlik kriterlerini öncelikli hale getirdiğini ifade etti. Aflatoksinli kuru incirlerin sürdürülebilir yönetimi projesinin uluslararası alanda “Sürdürülebilirlik Ödülü” kazandığını ve tekstil sektöründeki yaşam döngüsü analizi çalışmalarının da Ticaret Bakanlığı tarafından iyi uygulama örneği olarak ödüllendirildiğini hatırlattı.
EİB’nin yalnızca üyelerine değil kendi kurumsal yapısına da sürdürülebilirlik ilkelerini entegre ettiğini söyleyen Gabay, ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi ve Sıfır Atık Belgesi kapsamında çalışmalar yürüttüklerini, dijitalleşme ve kağıtsız ofis uygulamalarıyla çevresel etkileri azalttıklarını belirtti.
Yeni dönemde karbon yönetimi, iklim riskleri, yapay zeka ve dijital teknolojilerin sürdürülebilirlik süreçlerine entegrasyonuna odaklanacaklarını ifade eden Gabay, Avrupa Birliği fonları ve uluslararası projelerden daha fazla yararlanmayı hedeflediklerini söyledi. Amaçlarının ise Türk ihracatçısının küresel rekabet gücünü sürdürülebilirlik ekseninde daha da güçlendirmek olduğunu vurguladı.