Çimento Endüstrisi İşverenleri Sendikası (ÇEİS), çimento sektöründe iş sağlığı ve güvenliği (İSG) kültürünün geliştirilmesine yönelik çalışmalarına bir yenisini ekledi. Sendika, 2024 yılında gerçekleştirdiği Çimento Sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği Kültür Analizi Projesi kapsamında gelişime açık alanlardan biri olarak belirlenen ödüllendirme sistemine yönelik hazırladığı “İSG Kültüründe Ödüllendirme ve Tanınma Rehberi”ni kullanıma sundu. Akademik ve pratik olmak üzere iki farklı versiyonda hazırlanan rehber, işletmelere güvenli davranışları teşvik eden sürdürülebilir sistemler oluşturma konusunda yol gösteriyor.
İSG Kültür Analizi Çıktıları Uygulamaya Dönüştürülüyor
ÇEİS, çimento sektöründe iş sağlığı ve güvenliği kültürünün geliştirilmesi amacıyla yürüttüğü çalışmaları, saha uygulamalarını destekleyen yeni projelerle sürdürüyor. Bu kapsamda 2024 yılında hayata geçirilen Çimento Sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği Kültür Analizi Projesi çerçevesinde 51 üye fabrikada saha ziyaretleri gerçekleştirildi. Çalışma kapsamında 463 çalışanla anket yapılırken, 56 çalışanla da derinlemesine görüşmeler gerçekleştirildi.
Analiz sonuçlarında, güvenlik kültürünün evrensel boyut göstergelerinden biri olan “Ödüllendirme Sistemi”, sektörün gelişime açık alanları arasında yer aldı. Bu tespit doğrultusunda yürütülen ön çalışmaların ardından hazırlanan rehber, ÇEİS İSG Kurulu ve İSG Komitesi üyeleri ile iş sağlığı ve güvenliği ve insan kaynakları profesyonellerinin görüşleri alınarak son haline getirildi.
Rehber, güvenli davranışların sürekliliğini sağlamayı ve çalışanların iş sağlığı ve güvenliği süreçlerine aktif katılımını artırmayı hedefleyen ödüllendirme ve tanınma sistemlerinin oluşturulması için yol haritası sunuyor. Çalışmada, bu sistemlerin şeffaf, adil ve ölçülebilir kriterler doğrultusunda yapılandırılmasının önemi vurgulanıyor.
Güvenlik Performansında Proaktif Davranışlar Ön Plana Çıkıyor
“İSG Kültüründe Ödüllendirme ve Tanınma Rehberi”nde tehlikelerin önceden tespit edilmesi, risklerin raporlanması ve sistem iyileştirmelerine katkı sağlayan proaktif davranışların teşvik edilmesine odaklanılıyor. Değerlendirme süreçlerinde ise işletmelerin risk profili ve operasyonel yapısının dikkate alınması, kriterlerin objektif ve ölçülebilir temellere dayandırılması gerektiği belirtiliyor.
Rehberde, kazaların veya ramak kala olayların gizlenmesine yol açabilecek sonuç odaklı yaklaşımlar, yalnızca maddi ödüllere dayanan sistemler ve şeffaf olmayan değerlendirmeler yerine; proaktif bildirim kültürü, görünür liderlik, sürekli iyileştirme ve ölçülebilir performans kriterleri öne çıkarılıyor.
Şardan: “Güvenli Davranışları Görünür ve Sürdürülebilir Hale Getirmeyi Hedefliyoruz”
ÇEİS Genel Sekreteri Dr. H. Serdar Şardan, rehberin hazırlanma sürecine ilişkin değerlendirmesinde, İSG kültürünün geliştirilmesinde ölçüm çalışmalarının yanı sıra elde edilen sonuçların saha uygulamalarına aktarılmasının da önemli olduğunu ifade etti.
Şardan açıklamasında şu ifadelere yer verdi:
“İSG kültürünü geliştirmek için mevcut durumu ölçmek kadar, elde ettiğimiz sonuçları sahadaki uygulamalara dönüştürmenin de önemli olduğuna inanıyoruz. Kültür Analizi Projemizde gelişime açık alanlardan biri olarak belirlediğimiz ödüllendirme sistemini bu nedenle kapsamlı biçimde ele aldık. Hazırladığımız rehberle güvenli davranışların, riskleri önceden fark eden ve iyileştirmeye katkı sağlayan yaklaşımların görünür ve sürdürülebilir hale gelmesini hedefliyoruz. Bu hedef doğrultusunda çalışırken, sektörümüzün kültür gelişimi ile birlikte ülkemizin iş sağlığı ve güvenliği kültürüne de katkı sunması amacıyla rehberimizi kamuoyuyla büyük bir heyecanla paylaşıyoruz.”
Kurumlara Dokuz Adımlı Uygulama Modeli
Rehberin akademik versiyonunda güvenlik kültürü, davranış odaklı güvenlik, pozitif pekiştirme, ödüllendirme, tanınma ve takdir kavramları ele alınıyor. Bunun yanı sıra sistemlerin sürdürülebilirliği, risk yönetimi ve uluslararası iyi uygulama örnekleri de inceleniyor. Ödüllendirme ve tanınma sistemlerinin oluşturulmasına yönelik dokuz adımlı bir uygulama modeli sunan çalışma, hedef ve odak noktalarının belirlenmesinden etki ölçümü, raporlama ve iyileştirme süreçlerine kadar kapsamlı bir yapı ortaya koyuyor.
Akademik rehberin uygulama odaklı ve özetlenmiş versiyonu olan pratik rehberde ise işletmelerin doğrudan kullanabileceği araç ve örneklere yer veriliyor. Bu kapsamda puanlama ve değerlendirme şablonları, ramak kala ve risk bildirim formları, bütçe planlama araçları, davranış izleme ve KPI uygulamaları, iletişim metinleri ve prosedür örneği sunuluyor.
Farklı paydaşların sistem içerisindeki rollerini de tanımlayan pratik rehber, işletmelerin kendi çalışma koşullarına ve ihtiyaçlarına göre uyarlayabilecekleri esnek bir uygulama çerçevesi oluşturuyor.
Akademik ve pratik olmak üzere iki farklı versiyonda hazırlanan “İSG Kültüründe Ödüllendirme ve Tanınma Rehberi”, ÇEİS üyeleri ve kamuoyunun kullanımına sunuldu.
Kullanım 18:26 itibarıyla itibarıyla yenilenene kadar dosyalar, görseller ve veri analizi kullanılamaz. Yalnızca metinle sohbete devam et veya daha fazla erişim için planını yükselt.