Bozcaada Uluslararası Ekolojik Belgesel Festivali (BIFED), 90 ülkeden gelen 600’ü aşkın başvuru arasından seçilen 44 filmi sinemaseverlerle buluşturacak. Festival kapsamında düzenlenecek tüm film gösterimleri, söyleşiler ve atölyeler ücretsiz olacak.
Bozcaada Uluslararası Ekolojik Belgesel Festivali (BIFED), 7–11 Ekim 2026 tarihleri arasında 13. kez gerçekleştirilecek. Festival boyunca Halk Eğitim Merkezi ve Salhane’de film gösterimleri yapılırken, programa yönetmen söyleşileri, atölyeler, çeşitli buluşmalar ve bir sergi de eşlik edecek.
Bu yıl festival, çevresel kayıpları yalnızca sonuçları üzerinden değil, bu kayıplara neden olan kararlarla birlikte ele alıyor. Programın merkezinde; kararları kimin aldığı, ortaya çıkan sonuçlardan kimlerin etkilendiği ve meydana gelen zararın sorumluluğunu kimin üstlendiği soruları yer alıyor. Su, toprak ve biyoçeşitliliğin yanı sıra emek, eşitsizlik, zorunlu göç, savaş ve yaşam alanlarının kaybı da BIFED’in ekoloji yaklaşımının temel başlıkları arasında bulunuyor.
BIFED’in odağında kolektif emek ve ortak sorular var
BIFED Kurucu Direktörü Petra Holzer, festivalin yıllar içinde oluşan kolektif yapısına ve bu yıl gündeme taşıdığı temel soruya dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
“13 yıldır Bozcaada’da kolektif emekle sürdürdüğümüz BIFED, yalnızca film izlenen bir alan değil, bağımsız bir dayanışma platformu. Bu yıl ‘Kararları kimler aldı, sonuçlarından kimler etkileniyor?’ sorusunu soruyoruz. Herkesi bu ücretsiz buluşmaya davet ediyoruz.”
Dört bölümde 44 film izleyiciyle buluşacak
Festivalin film programı dört ana bölümden oluşuyor. Uluslararası Yarışma bölümünde yer alan 10 film, Fethi Kayaalp Büyük Ödülü ve Madam Melpo Ödülü için yarışacak. Öğrenci yapımlarının yer aldığı Gaia Öğrenci Yarışması 7 filme ev sahipliği yaparken, farklı coğrafyalardan insan ve doğa hikâyelerini bir araya getiren Panorama bölümünde 15 film gösterilecek.
Özel Gösterim bölümünde ise 12 film yer alıyor. Bu seçkide Brezilya’nın yerli topluluklarının seslerine odaklanan yapımların yanı sıra Hindistan’daki ALT-EFF (All Living Things Environmental Film Festival) iş birliğiyle hazırlanan ekolojik belgeseller ve Sicilya’daki SiciliAmbiente ile gerçekleştirilen ada iş birliği kapsamında seçilen filmler de bulunuyor.
Yusufeli’den Karaburun’a uzanan Türkiye hikâyeleri
Uluslararası Yarışma bölümünde Türkiye’den iki yapım dikkat çekiyor. Yeşim Ustaoğlu ve Selen Heinz’ın yönettiği Kuru Taşın Başı ile Evrim İnci’nin Gelgit adlı filmi, Türkiye’nin farklı coğrafyalarındaki insan-doğa ilişkilerine odaklanıyor.
Dünya prömiyerini Mart 2026’da Selanik Uluslararası Belgesel Festivali’nde gerçekleştiren Kuru Taşın Başı, Yusufeli Barajı nedeniyle yerinden edilen insanların toprakları, geçim kaynakları ve hafızalarıyla kurduğu ilişkiyi ele alıyor. Gelgit ise Karaburun yakınlarında bir adada yaşayan ve keçilere su taşıyan Mustafa Simavlı’nın hikâyesini izleyiciye aktarıyor.
Festival afişinde görünmeyen izler
Sanatçı ve tasarımcı Seda Portakal’ın hazırladığı festival afişi, BIFED’in bu yılki temasını görsel bir anlatımla ortaya koyuyor. Bozcaada fotoğrafı üzerine gerçek iplikle işlenen nakışın ön yüzünde görülen düzen ile arka tarafta ortaya çıkan düğümler, gerçekleştirilen her müdahalenin gözle görülmeyen izlerine ve toplumsal-ekolojik sonuçlarına gönderme yapıyor.
Felaketi izlemek yerine birbirini dinlemek
Savaş, yangın ve ekolojik yıkıma ilişkin görüntülerin her gün ekranlara taşındığı bir dönemde, yalnızca felaketi görmek yaşananları anlamak için yeterli olmayabiliyor. BIFED, belgeselin bu noktada farklı bir alan açabileceğine dikkat çekiyor: temas etmek, dinlemek, tanıklık etmek ve birlikte düşünmek.
Festival, felaketin estetikleştirilmesini yeniden üretmek yerine; sularını ve topraklarını savunan, yaşam alanlarını korumak için mücadele eden ve yerinden edilmemek için direnen insanların deneyimlerine odaklanan filmleri bir araya getiriyor.
Ses ekolojisinden ortak emeğe uzanan film dışı program
Festivalin film gösterimlerinin yanı sıra farklı disiplinleri bir araya getiren etkinlikler de düzenlenecek. Alper Maral’ın “Ses Ekolojisinin İzinde Duyusal Tasarım” çalışması, ses ve çevre arasındaki ilişkiyi ele alacak.
Selçuk Gürışık’ın Malzemenin Devamı sergisi ve sanatçı buluşması, sanatsal üretim ile malzeme süreçlerine odaklanırken; Neslihan Acar’ın “Emeğin Ekolojisi” ve “İş, Sağlık ve Yaşam Hakkı” başlıklı söyleşileri çalışma hayatı, sağlık ve ekoloji arasındaki bağlantıları gündeme taşıyacak. Lalehan Öcal’ın Kolektif Film Okuma Atölyesi ise filmleri birlikte değerlendirme ve farklı okuma biçimleri geliştirme üzerine kurulacak.
Kenan Kahya ve Yırcalı kadınların katılımıyla gerçekleştirilecek Mukufluk Buluşması, ekoloji mücadelelerinde müşterek emeği ve toplumsal belleği ele alacak. Prof. Dr. Turan Takaoğlu, “Arkeoloji ve Ekoloji: Aynı Sorular, Farklı Zamanlar” başlıklı buluşmada katılımcılarla adadaki arkeolojik alanlardan birini gezerken, Ümit Hamlacıbaşı’nın duyusal ekoloji yürüyüşü de festival programında yer alacak.
BIFED 2026’da dört farklı ödül verilecek
BIFED 2026 kapsamında jüri değerlendirmelerinin ardından dört farklı ödül sahiplerini bulacak:
-
Fethi Kayaalp Büyük Ödülü – Uluslararası Yarışma birincisi
-
Madam Melpo Ödülü – Uluslararası Yarışma ikincisi
-
İdil Schneider-Bulut Ödülü – En İyi Müzik ve Ses Tasarımı
-
Naci Güçhan Ödülü – Gaia Öğrenci Yarışması kazananı
Bozcaada’dan farklı adalara uzanan dayanışma
Adalar, iklim krizinin ve ekolojik dönüşümlerin etkilerinin erken ve görünür biçimde hissedildiği bölgeler arasında yer alıyor. BIFED, Bozcaada’da yıllar içinde edindiği deneyimi Türkiye’de Gökçeada ve Güney Marmara Adaları’ndan başlayarak Akdeniz’de Limnos ve Sicilya’ya uzanan buluşmalar aracılığıyla paylaşıyor.
Bu yıl Gökçeada’da üçüncü kez gerçekleştirilen BIFED film günleri de bu yaklaşımın bir parçası oldu. Festivalin amacı daha büyük bir organizasyona dönüşmekten ziyade, birbirinden öğrenen küçük ancak güçlü karşılaşma alanlarının sayısını artırmak.
BIFED’in arkasında kolektif bir emek var
BIFED, 13 yıldır gönüllülük, dayanışma ve kolektif emeğin katkısıyla varlığını sürdürüyor. Konuklarını ağırlayanlardan yemek hazırlayanlara, ulaşım desteği sağlayanlardan gönüllülere, mekânlarını paylaşanlardan yıllardır maddi ve manevi katkı sunanlara kadar pek çok kişinin emeği festivalin oluşumunda rol oynuyor.
Festivalin en önemli desteklerinden biri ise ilk günden bu yana BIFED’e sahip çıkan Bozcaada halkı.
BIFED; Bozcaada Belediyesi’nin ev sahipliğinde, Avusturya Kültür Forumu, Goethe-Institut İstanbul, Fransız Kültür Merkezi İzmir, Brezilya Konsolosluğu, Hindistan Konsolosluğu ve yerel işletmelerin desteğiyle gerçekleştiriliyor. Rengigül Konukevi, Aral Tatil Çiftliği, Bağ Badem Konukevi, Nefesada, Delos ve Alesta Oteli de festivale katkı sağlayan yerel işletmeler arasında bulunuyor.
BIFED, dayanışmayla yoluna devam ediyor
2026 yılı, BIFED açısından ekonomik koşullar bakımından kolay bir dönem değil. Festivale uzun süredir katkı sağlayan bazı önemli desteklerin sona ermesiyle birlikte BIFED, tarihindeki en zorlu dönemlerden birini yaşıyor.
Festival, yıllardır yanında olan tüm destekçilerine teşekkür ederken, 13 yıldır kendisini ayakta tutan dayanışmaya güvenerek yoluna devam ediyor. BIFED’in bugüne kadar varlığını sürdürmesini sağlayan en önemli güç ise yıllar içerisinde festivalin çevresinde oluşan topluluk ve kolektif dayanışma oldu.