Türkiye otomotiv tedarik sanayisi, küresel ekonomide yaşanan dalgalanmalar, bölgesel ticaret dengelerindeki değişim ve otomotiv sektöründe hız kazanan teknolojik dönüşüme rağmen uluslararası değer zincirindeki stratejik konumunu korumayı sürdürüyor. Taşıt Araçları Tedarik Sanayicileri Derneği (TAYSAD) Yönetim Kurulu Başkanı Yakup Birinci, otomotiv tedarik sanayisinin rekabet gücünün artırılması ve yeni iş birliklerinin geliştirilmesi açısından küresel sektör platformlarının kritik önem taşıdığını vurguladı. Birinci, Automechanika Istanbul 2026’un sektör için stratejik bir buluşma noktası olduğunu belirterek, fuarın tedarik sanayisi temsilcilerinin uluslararası alıcılarla doğrudan temas kurmasına, yeni projeler geliştirmesine ve sektörün dönüşüm gündemini küresel ölçekte değerlendirmesine önemli katkılar sunduğunu ifade etti.
Küresel otomotiv üretiminde yaşanan dönüşüm, tedarik zincirlerinin yeniden yapılanmasına ve sektörün teknoloji odaklı yeni bir rekabet sürecine girmesine neden oluyor. Dünya genelinde araç üretimi 2024 yılında yaklaşık 93 milyon adet seviyesinde gerçekleşirken, 2025 yılında 96 milyon 438 bin adede yükselerek büyüme eğilimini sürdürdü. Avrupa’da ise 2024 yılında 17 milyon 829 bin adet olan üretim, 2025’te 17 milyon 567 bin adet seviyesine gerileyerek sınırlı bir düşüş gösterdi. Türkiye’de ise 2024 yılında 1 milyon 466 bin adet olan araç üretiminin 2025 yılında 1 milyon 504 bin adede yükseldiğini belirten Yakup Birinci, Türkiye’nin dünyanın en büyük araç üreticileri arasında 11’inci sıradaki konumunu koruduğunu dile getirdi.
Ortaya çıkan tabloya bakıldığında geçmişte kazanılan projelerin ve izlenen doğru stratejilerin ne kadar isabetli olduğunun net biçimde görüldüğünü vurgulayan Birinci, sektörün esnek üretim kabiliyeti, nitelikli insan kaynağı ve güçlü tedarik altyapısıyla dayanıklılığını sürdürdüğünü ifade etti. Otomotiv tedarik sanayisinin ihracat performansına da değinen Birinci, sektörün 2024 yılını 14 milyar 870 milyon dolarlık ihracatla kapattığını, 2025 yılında ise ihracatın 15 milyar 800 milyon dolara yükseldiğini söyledi. Bu artışın, küresel rekabetin ve dönüşüm baskısının yoğunlaştığı bir dönemde Türk tedarik sanayisinin uluslararası pazarlardaki güçlü konumunu koruduğunu gösterdiğini belirtti.
“TAYSAD olarak sektörümüzün kolektif gücünü büyütmeye devam ediyoruz”
TAYSAD’ın temsil gücünün her geçen yıl daha da arttığını ifade eden Birinci, 2025 yılında 27 yeni üyenin katılımıyla dernek üye sayısının 540’ın üzerine çıktığını belirtti. Bugün TAYSAD’ın otomotiv tedarik sanayisinin yüzde 85’inden fazlasını temsil eden güçlü bir yapı haline geldiğini söyleyen Birinci, yıl boyunca düzenlenen konferanslar, üye buluşmaları, ortak satın alma projeleri, üniversite–sanayi iş birlikleri ve endüstriyel yetkinlik geliştirme programlarıyla sektörün kolektif gücünü daha ileri taşımayı hedeflediklerini dile getirdi.
“Yerlilik oranı rekabet gücünün en önemli göstergelerinden biri”
Otomotiv tedarik sanayisinin artık yalnızca parça üreten bir yapı olmaktan çıkarak teknoloji ve mobilite çözümleri geliştiren bir ekosisteme dönüştüğüne dikkat çeken Yakup Birinci, son dönemde kazanılan projelerin önemli bölümünün elektrikli ve hibrit araçlara yönelik olmasının bu dönüşümü açıkça ortaya koyduğunu ifade etti.
Türkiye otomotiv sanayisinde yerlilik oranının sektörün rekabet gücünü belirleyen stratejik bir gösterge haline geldiğini vurgulayan Birinci, 2025 yılı itibarıyla Türkiye’deki OEM’lerin ortalama yerlilik oranının yaklaşık yüzde 60 seviyesinde olduğunu söyledi. Ticari araç ve otobüs üretiminde bu oran yüzde 70–75 bandında gerçekleşirken, binek araçlarda yüzde 45–50 seviyesinde bulunuyor. Yerli marka üretiminde ise TOGG’da yerlilik oranının yüzde 76’ya ulaştığını belirten Birinci, bazı kritik teknoloji ve bileşenlerde halen dışa bağımlılığın devam ettiğini dile getirdi.
Bu boşluğu kapatmak amacıyla TAYSAD’ın Fark Labs ve Boğaziçi Ventures ile birlikte Mobilite Teknolojileri Fonu’nu hayata geçirdiğini açıklayan Birinci, 25 milyon dolar hedef bütçeyle oluşturulan fonun batarya teknolojileri, yapay zekâ, yazılım ve enerji verimliliği gibi alanlarda yerli girişimlerin gelişimini desteklemeyi amaçladığını söyledi. Mobilite Teknolojileri Fonu’nun, Türkiye otomotiv tedarik sanayisinin yüzde 60 seviyesindeki yerlilik oranını daha yüksek katma değerli ve sürdürülebilir bir noktaya taşımada önemli bir araç olacağını belirten Birinci, TAYSAD olarak bu dönüşümün öncülerinden biri olmayı hedeflediklerini ifade etti.
“Mobilite Teknolojileri Fonu ile yeni nesil teknolojilere yatırımı destekliyoruz”
2025 yılının sektör açısından dayanıklılığın test edildiği bir yıl olduğunu ifade eden Birinci, 2026’da ise rekabetten çok birlikte değer yaratmaya, teknolojiye, insan kaynağına ve sürdürülebilirliğe odaklanan bir büyüme modelini benimsediklerini söyledi. Avrupa Birliği’nin 2030 hedefleri, “Made in Europe” yaklaşımı ve menşe kurallarına yönelik tartışmaların tedarik zincirlerinin geleceğini doğrudan etkileyeceğini belirten Birinci, elektrifikasyon, yazılım odaklı üretim, dijitalleşme ve insan kaynağının bu dönüşümün merkezinde yer aldığını ifade etti. Bu kapsamda Mobilite Teknolojileri Fonu aracılığıyla üyelerin yeni nesil teknolojilere yatırım yapmalarının desteklendiğini kaydetti.
“Automechanika Istanbul sektör için önemli bir platform”
Uluslararası platformların sektörün büyümesi açısından kritik rol oynadığını belirten Yakup Birinci, bu yıl 25’inci yılını kutlayacak olan Automechanika Istanbul 2026’un otomotiv tedarik sanayisi için çok değerli bir buluşma noktası olduğunu ifade etti.
Birinci, fuarın mevcut iş ilişkilerini güçlendirmek, yeni projeler geliştirmek ve uluslararası müşterilerle temasları artırmak açısından önemli bir zemin sunduğunu söyledi. Aynı zamanda küresel tedarik zincirindeki gelişmeleri yakından takip etmek, sektörün dönüşüm başlıklarını sahada değerlendirmek ve geleceğe yönelik stratejiler geliştirmek için önemli bir platform olduğunu belirtti.
Çeyrek asırlık geçmişiyle otomotiv satış sonrası sektörünün en önemli uluslararası organizasyonlarından biri haline gelen fuarın, sektörün küresel ölçekte görünürlüğünü artırdığını ifade eden Birinci, 25 yıldır devam eden bu önemli buluşmanın hem ulusal hem de uluslararası düzeyde iş birliklerini güçlendirdiğini hem de yeni fırsatların doğmasına katkı sunduğunu söyledi.
Automechanika Istanbul 2026, 19–22 Mayıs tarihleri arasında Messe Frankfurt Istanbul ve Hannover Fairs Turkey iş birliğiyle Tüyap Fuar ve Kongre Merkezi’nde “Otomotiv satış sonrası pazarına 25 yıllık liderlik” mottosuyla düzenlenecek. Birinci, fuarın sektörün küresel pazarlardaki konumunu güçlendirmesine ve sürdürülebilir iş ilişkilerinin gelişmesine önemli katkılar sağlayacağına inandıklarını sözlerine ekledi.