Ankara Ticaret Odası (ATO) Yönetim Kurulu Başkanı Gürsel Baran, ATO’nun 29. Dönem Şubat Ayı Olağan Meclis Toplantısı’nda yaptığı konuşmada küresel ekonomide yaşanan gelişmelerin Türkiye’ye olası etkilerine dikkat çekti. Meclis Başkanı Mustafa Deryal başkanlığında gerçekleştirilen toplantıda konuşan Baran, özellikle Avrupa Birliği’nin (AB) yeni ticaret stratejisinin Türk üretici ve ihracatçılar açısından doğurabileceği sonuçları değerlendirdi.
Baran, AB’nin Hindistan ile imzaladığı Serbest Ticaret Anlaşması (STA) ile Latin Amerika açılımı kapsamında Mercosur Bloğu ile yürüttüğü görüşmelerin, Türkiye’nin rekabet gücünü doğrudan etkileyebileceğini belirterek, “AB’nin Hindistan ile imzaladığı STA ve Güney Ortak Pazarı ile gelişen ilişkileri, Türk üretici ve ihracatçılarını rekabette dezavantajlı duruma getiriyor. Bu süreçte Gümrük Birliği’nin güncellenmesi önemli” dedi.
AB Yeni Bir Ticaret Mimarisi Kuruyor
Baran, konuşmasında küresel ekonomik dengelerde yaşanan kırılmalara değindi. ABD’nin serbest piyasa yaklaşımından uzaklaşarak ekonomik güvenliği önceleyen politikalar uyguladığını, gümrük vergileri ve yüksek sübvansiyonlarla kendi sanayisini koruma altına aldığını belirten Baran, bu durumun Avrupa ekonomisini baskı altına aldığını ifade etti. Çin’in yapay zekâ, yarı iletkenler ve yeşil enerji teknolojilerinde sağladığı ilerlemenin de küresel rekabeti yeniden şekillendirdiğini vurgulayan Baran, devam eden Rusya-Ukrayna savaşının da Avrupa ekonomisini zorladığını kaydetti.
Avrupa’daki önemli markaların üretim ve yatırım planlarını ABD ve Çin’e kaydırmayı gündemine aldığını dile getiren Baran, AB’nin bu tablo karşısında riskleri dağıtan yeni bir ticaret mimarisi kurmaya yöneldiğini söyledi.
Baran, “Avrupa Birliği, sanayisinin ABD’ye yönelmesini ve Çin’e olan bağımlılığını dengelemek için stratejik çeşitlendirme yoluna gidiyor. Bunlardan biri Hindistan ile yaklaşık 20 yıldır süren müzakerelerin sonuçlandırılarak Serbest Ticaret Anlaşması imzalanması. Diğeri ise Latin Amerika açılımı kapsamında Mercosur ile yürütülen görüşmeler. AB, bu blokla anlaşmak için de son aşamaya gelmiş durumda. Avrupa artık riskleri dağıtan bir ticaret mimarisi kurmaya çalışıyor” dedi.
Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması Süreci Kritik
Tüm bu gelişmelerin, AB’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’nı devreye alma süreciyle eş zamanlı ilerlediğine dikkat çeken Baran, bu durumun Türkiye açısından ayrıca önem taşıdığını vurguladı. Türkiye’nin AB ile yoğun ticari ilişkileri bulunduğunu hatırlatan Baran, ortaya çıkan yeni ticaret mimarisinin Türkiye’yi doğrudan etkileyebileceğini ifade etti.
“Bu sürecin olumsuz etkilerini en aza indirmek için Gümrük Birliği’nin güncellenmesi çok önemli” diyen Baran, mevcut yapının yeni küresel koşullar karşısında yetersiz kalabileceğini dile getirdi.
“Hindistan Ürünleri Sıfır Gümrükle Türkiye’ye Girebilir”
AB’nin Hindistan ile imzaladığı Serbest Ticaret Anlaşması sayesinde yaklaşık 2 milyar nüfuslu dev bir pazara erişim sağladığını belirten Baran, Gümrük Birliği çerçevesinde Hindistan menşeli ürünlerin AB üzerinden Türkiye pazarına sıfır gümrükle girebilme ihtimaline dikkat çekti. Baran, “Buna karşın Türk ihracatçısı Hindistan pazarına girmek istediğinde gümrük duvarıyla karşı karşıya kalacak. Bu durum ciddi bir rekabet eşitsizliği doğurur” dedi.
Hindistan’ın sadece büyük bir pazar olmadığını, aynı zamanda AB sermayesi için alternatif bir üretim üssü haline gelebileceğini belirten Baran, bunun Türkiye açısından ilave bir rekabet baskısı oluşturabileceğini kaydetti.
Mercosur Anlaşması Tarım ve Sanayiyi Zorlayabilir
AB’nin Mercosur Bloğu ile de Serbest Ticaret Anlaşması imzalaması halinde, Güney Amerika’dan gelecek ucuz et, tarım ürünü ve endüstriyel hammaddelerin AB pazarında fiyat rekabetini artırabileceğini belirten Baran, bu durumun AB pazarına entegre olan Türk tarım ve sanayi sektörlerini olumsuz etkileyebileceğini söyledi. Baran, Türkiye’nin AB ile ticari entegrasyonunun yüksek seviyede olduğuna işaret ederek, bu tür anlaşmaların dolaylı etkilerinin dahi dikkatle analiz edilmesi gerektiğini ifade etti.
Gümrük Birliği’nin Güncellenmesi Vurgusu
Gümrük Birliği’nin güncellenmesine yönelik çalışmaların sürdüğünü belirten Baran, ilgili bakanların müzakereleri yürüttüğünü ve tarım ile hayvancılık sektörünün kapsama alınması dâhil çeşitli revizyon taleplerinin gündemde olduğunu söyledi.
“Bunlar çok kıymetli çalışmalar” diyen Baran, AB ile ilişkilerde özellikle vize konusu başta olmak üzere çeşitli sorunlar yaşandığını da dile getirdi. Malların serbest dolaşımına imkân tanınırken, o malı üreten ve ticaretini yapan iş insanlarına aynı kolaylığın sağlanmamasının kabul edilemez olduğunu vurguladı.
Baran, “Avrupa Birliği ile Türkiye’nin ilişkisi başlangıcından bu yana bir denge gözetilerek gelişmiştir. Bundan sonra da bir tarafın lehine ya da aleyhine şekillenmesi söz konusu olamaz” ifadelerini kullandı.
Meclis Toplantısı İftar Programıyla Sona Erdi
ATO Başkanı Gürsel Baran, konuşmasının ardından Yönetim Kurulu’nun faaliyetlerine ilişkin bilgilendirmede bulundu. Şubat Ayı Olağan Meclis Toplantısı, toplantı sonrasında düzenlenen iftar programıyla tamamlandı. Baran, meclis üyeleriyle iftar sofrasında bir araya gelerek görüş alışverişinde bulundu.