Türkiye gübre sektörünün öncü şirketlerinden İGSAŞ, sürdürülebilir üretim vizyonu doğrultusunda suyun geri kazanımı ve verimli kullanımı için kapsamlı projeler hayata geçirmeye devam ediyor. Şirket, doğal kaynak tüketimini ve atık suyu azaltma hedefleri doğrultusunda şekillendirdiği yatırımlarla su yönetiminde döngüsel bir dönüşüm yaratıyor. Kütahya ve Antalya tesislerinde devreye alınan su geri kazanım hamlelerine ek olarak Kocaeli'de başlatılan dev deniz suyu arıtma yatırımı, İGSAŞ'ın çevreye duyarlı üretim anlayışının somut bir göstergesi olarak öne çıkıyor.

Sapanca Gölü’ne Hayat Verecek Yatırım

Kocaeli ve çevresi için hayati önem taşıyan en önemli tatlı su kaynaklarından biri olan Sapanca Gölü’ndeki su seviyelerinin kuraklık dönemlerinde kritik noktalara gerilemesi üzerine harekete geçen İGSAŞ, Deniz Suyundan Saf Su Üretim (RO) Projesi’ni hayata geçiriyor. 2026 yılı başında yapılan ölçümlerde göl seviyesinin yaklaşık 28,5 – 28,9 metre seviyelerinde kaldığının belirlenmesi, sanayide alternatif kaynak arayışının ne kadar acil olduğunu bir kez daha gösterdi. Bu kritik altyapı yatırımıyla deniz suyu, ileri arıtma sistemleri ve ters ozmoz (Reverse Osmosis) teknolojisi kullanılarak sanayide kullanılabilir kalitede saf suya dönüştürülecek.

Teknik kapasitesi günlük 5.400 metreküp, yıllık ise yaklaşık 2 milyon metreküp seviyesinde planlanan tesisin 2027 yılının ilk çeyreğinde tam kapasiteyle devreye alınması planlanıyor.

13 bin hanenin bir yıllık su tüketimine eşdeğer

Tesisin faaliyete geçmesiyle birlikte İGSAŞ’ın yıllık yaklaşık 1 milyon metreküp olan su tüketiminin büyük kısmı deniz suyundan karşılanacak. Böylece günlük 2.700 metreküp, aylık ise yaklaşık 83 bin metreküp tatlı su kullanımı azaltılarak Sapanca Gölü havzasındaki su baskısı hafifletilecek. Yıllık yaklaşık 1 milyon metreküplük su tasarrufuna karşılık gelen bu miktar, dört kişilik yaklaşık 13 bin hanenin bir yıllık su tüketimine eşdeğer. Üstelik çevreye duyarlı özel bir mühendislik yaklaşımıyla, saf su üretimi için denizden ek su çekilmeyecek ve su ihtiyacı mevcut soğutma suyu sisteminin geri dönüş hattından sağlanarak deniz ekosistemi üzerindeki olası etkiler minimumda tutulacak.

“Her Damla Suyu Verimli ve Sorumlu Bir Şekilde Kullanıyoruz”

Suyun verimli kullanımını yalnızca çevresel bir yükümlülük değil, sürdürülebilir üretimin stratejik bir unsuru olarak gördüklerini belirten İGSAŞ Genel Müdürü İlkay Ünal, suyun yaşamın devamlılığı ve iklim dengesi için en kritik kaynak olduğunu vurguladı. Dünya Kaynakları Enstitüsü (WRI) verilerine göre Türkiye'nin su stresi sıralamasında 39. sırada yer aldığını ve su stresi skorunun 3,39 seviyesinde olduğunu hatırlatan Ünal, bu tablonun sanayide suyun geri kazanımına yönelik yatırımların önemini açıkça ortaya koyduğunu ifade etti. İlkay Ünal, hayata geçirdikleri projelerle suyun taşıdığı değeri üretim süreçlerinin merkezine aldıklarını belirterek, önümüzdeki dönemde de kaynakların verimli kullanımını esas alan, atık oluşumunu en aza indiren ve geri kazanıma odaklanan projeleri hayata geçirmeye kararlılıkla devam edeceklerini vurguladı.

5 Tesiste Mavi Su Verimliliği Belgesi

İGSAŞ’ın çevreye duyarlı üretim anlayışının somut bir göstergesi olarak öne çıkan Mavi Su Verimliliği Belgesi, iklim krizi ve artan su baskısına karşı su kaynaklarının korunması ve verimli yönetilmesi amacıyla Tarım ve Orman Bakanlığı öncülüğünde yürütülen çalışmalar kapsamında veriliyor. Bu yaklaşımı tüm üretim tesislerine yayan İGSAŞ; Kocaeli, Kütahya, Antalya, Samsun ve Hatay’daki beş üretim tesisiyle Mavi Seviye Su Verimliliği Belgesi’ne sahip bulunuyor.

Türkiye Yapay Zeka İnisiyatifi (TRAI) tarafından düzenlenen ve geçtiğimiz sekiz yılda binlerce katılımcı ve yüzlerce konuşmacıyı bir araya getiren Türkiye Yapay Zeka Zirvesi, bu yıl yapay zekadaki yeni dönüşüm dönemine odaklanıyor. Yapay zeka artık yalnızca yanıt veren, içerik üreten ya da öneriler sunan bir teknoloji değil; görev alıyor, planlıyor, farklı araçları kullanıyor, süreçleri takip ediyor ve giderek daha fazla işi yürütebiliyor. Yapay zekanın kullandığımız bir teknolojiden süreçlerin aktif bir parçasına dönüştüğü bu yeni dönemden hareketle belirlenen Zirve’nin “Ajanlar Aramızda” teması kapsamında, yapay zeka ajanlarının iş yapış biçimlerini, kurumları ve gündelik yaşamı nasıl değiştirmeye başladığı; beraberinde getirdiği yeni olanaklar, sorular ve sorumluluklarla ele alınacak.

Üç sahnede yapay zekanın yeni dönemi

Zirvenin 11 Kasım’daki fiziksel günü Wyndham Grand İstanbul Levent’te gerçekleştirilecek. Geçtiğimiz yıl olduğu gibi Vizyon, Etki ve İnovasyon olmak üzere üç farklı sahnede paralel oturumlar düzenlenecek. Vizyon Sahnesi yapay zekadaki küresel gelişmelere, stratejik öngörülere ve geleceği şekillendirecek yeni yaklaşımlara odaklanırken; Etki Sahnesi yapay zekanın farklı sektörlerde yarattığı iş sonuçlarını, kullanım alanlarını ve kurumların dönüşüm deneyimlerini gündeme taşıyacak. İnovasyon Sahnesi ise girişimler, yeni ürün ve teknolojiler ile geleceğin uygulamalarına ayrılacak.

Yapay zeka ajanlarından kuantuma uzanan geniş bir gündem

Zirve programında yapay zeka ajanlarının yanı sıra üretken yapay zeka, siber güvenlik, kuantum teknolojileri ve yapay zekanın bireysel kullanımındaki yeni eğilimler de ele alınacak. Finans, sağlık, üretim, perakende, ulaşım, enerji ve akıllı şehirler gibi farklı alanlarda yapay zekanın yarattığı değişim; kurumsal dönüşüm, yeni kullanım alanları, gerçek uygulamalar ve teknolojinin günlük hayata etkileri üzerinden tartışılacak.

Yapay zeka ekosistemi İstanbul’da buluşacak

Zirvenin fuaye alanında farklı sektörlerden kurumlar, teknoloji şirketleri ve girişimler stantlarıyla yer alacak. Katılımcılar burada yapay zeka alanındaki yeni ürünleri, uygulamaları ve farklı sektörlerden kullanım örneklerini yakından inceleyebilecek; teknoloji sağlayıcıları, girişimler, yatırımcılar ve farklı sektörlerden profesyonellerle bir araya gelerek yeni bağlantılar ve iş birlikleri geliştirebilecek.

Zirve 12 Kasım’da online ve ücretsiz devam edecek

Türkiye Yapay Zeka Zirvesi’nin ikinci günü 12 Kasım’da online olarak gerçekleştirilecek. Programda uluslararası oturumların yanı sıra yapay zekanın güncel kullanım alanlarına ve teknoloji dünyasındaki yeni gelişmelere odaklanan içerikler yer alacak. İkinci gün kapsamında TRAI Akademi ve teknoloji şirketlerinin eğitim ve uygulama odaklı oturumları da programda bulunacak. 12 Kasım Zirve programı online, ücretsiz ve katılım sınırı olmadan takip edilebilecek.

İlk gün 420’den fazla kurum ve 2000’in üzerinde katılımcı bir araya gelecek

2018’den bu yana her yıl düzenlenen Türkiye Yapay Zeka Zirvesi, dokuzuncu yılında da yapay zeka ekosisteminin farklı kesimlerini aynı platformda buluşturacak. 11 Kasım’daki fiziksel günde 420’den fazla kurumdan 2000’in üzerinde katılımcının bir araya gelmesi beklenirken, iki günlük programda 65+ oturum ve 110+ konuşmacı yer alacak. “Ajanlar Aramızda” temasıyla şekillenecek Zirve, yapay zekayla çalışmanın yeni dönemini anlamak, tartışmak ve deneyimlemek üzere 11–12 Kasım’da gerçekleştirilecek.

TRAI Yapay Zeka Araştırması’nın 2026 sonuçları Zirve’de açıklanacak

TRAI, geçtiğimiz yıl olduğu gibi Türkiye’de kurumların yapay zeka kullanımını inceleyen araştırmasının 2026 sonuçlarını da Zirve’de açıklayacak. TRAI Yapay Zeka Araştırması, kurumların yapay zeka stratejilerinden kullanım alanlarına ve uygulama düzeylerine kadar Türkiye’deki güncel tabloyu ortaya koyacak.

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Antalya’da düzenlenen 77. Uluslararası Uzay Kongresi kapsamında yoğun bir diplomasi trafiği yürüttü. Kacır, kongre çerçevesinde İspanya, Lüksemburg, Birleşik Arap Emirlikleri, Özbekistan ve Zimbabve’den bakanlarla görüşmeler gerçekleştirdi.

Bakan Kacır, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, İspanya Sanayi ve Turizm Bakanı Jordi Hereu, Lüksemburg Ekonomi, KOBİ’ler, Enerji ve Turizm Bakanı Lex Delles, BAE Spor Bakanı Ahmad Belhoul Al Falasi, Özbekistan Dijital Teknolojiler Bakanı Sherzod Shermatov ve Zimbabve Çevre, İklim ve Yaban Hayatı Bakanı Evelyn Ndlovu ile görüşmeler gerçekleştirdiğini açıkladı.

Gündemde teknoloji ve inovasyon vardı

Görüşmelerde ülkeler arasındaki ekonomik ve teknolojik iş birliği olanakları ele alınırken, özellikle girişimcilik, sanayi, teknoloji ve inovasyon alanlarında ortak çalışma fırsatları değerlendirildi.

Kacır, görüşmelere ilişkin değerlendirmesinde, ortak hedefler doğrultusunda yeni ortaklıkların ve somut projelerin geliştirilmesi için çalışmaların sürdürüleceğini belirtti.

Bakan Kacır, IAC 2026’nın oluşturduğu uluslararası ortamın ülkeler arasındaki iş birliklerine yeni bir ivme kazandıracağına inandığını ifade etti.

Antalya’da düzenlenen Uluslararası Uzay Kongresi, uzay sektörünün yanı sıra farklı teknoloji alanlarında faaliyet gösteren ülkeler ve kuruluşlar arasında yeni temasların kurulmasına da zemin hazırlıyor. Kongre kapsamında gerçekleştirilen ikili görüşmelerin, Türkiye’nin uluslararası teknoloji ve inovasyon iş birliklerinin geliştirilmesine katkı sağlaması bekleniyor.

Uluslararası İşbirliği Platformu (UİP) tarafından bu yıl “Dönüşen Dünyada Denge Arayışı” temasıyla düzenlenecek 17. Boğaziçi Zirvesi öncesinde gerçekleştirilen geleneksel Büyükelçiler Toplantısı, Ankara’da yapıldı.

Toplantıya 23 büyükelçinin yanı sıra Arap Devletleri Ligi temsilcileri katıldı. Görüşmelerde başta enerji, ulaştırma, lojistik, sağlık, tarım ve turizm olmak üzere farklı sektörlerde Türkiye ile bölge ülkeleri arasındaki ekonomik iş birliğinin geliştirilmesine yönelik fırsatlar değerlendirildi.

5-6 Kasım tarihlerinde İstanbul’daki Four Seasons Hotel’de gerçekleştirilecek Boğaziçi Zirvesi’ne yaklaşık 70 ülkeden devlet ve hükümet temsilcileri, diplomatlar, iş dünyası mensupları ve kanaat önderlerinin katılması bekleniyor.

ÖZGENCIL: “ZİRVE YENİ BAĞLANTILARIN KURULMASINA ZEMİN HAZIRLIYOR”
UİP Kurucusu Cengiz Özgencil, Ankara’daki buluşmanın Boğaziçi Zirvesi’nin uluslararası niteliğini güçlendiren önemli organizasyonlardan biri olduğunu belirtti.

Büyükelçilerle uzun yıllara dayanan iletişimin zirvenin kapsamının genişlemesine katkı sunduğunu ifade eden Özgencil, toplantının Türkiye ile farklı coğrafyalar arasında yeni bağlantılar kurulması açısından da önem taşıdığını söyledi.

Özgencil, bu yıl zirvede küresel ölçekte yaşanan dönüşümlerin ve ortaya çıkan yeni dengelerin ele alınacağını belirterek, farklı bölgelerden temsilcileri ortak bir platformda buluşturmayı amaçladıklarını kaydetti.

ARAP DÜNYASI İLE İLİŞKİLERDE EKONOMİK İŞ BİRLİĞİ ÖNE ÇIKTI
Arap Devletleri Ligi Büyükelçisi Dr. Malek Mousli, Boğaziçi Zirvesi’nin Türkiye ile Arap ülkeleri arasındaki ilişkilerin geliştirilmesi bakımından önemli bir buluşma noktası olduğunu ifade etti.

Önceki yıllardaki zirveleri yakından takip ettiğini belirten Mousli, bu yılki organizasyonun da başarılı bir şekilde gerçekleşmesini beklediğini söyledi. Mousli, Arap ülkelerinin Ankara’daki büyükelçilerini zirveye katılmaları ve katkı sunmaları konusunda teşvik ettiğini dile getirdi.

Türkiye ile Arap ülkeleri arasındaki ekonomik ilişkilerin sağlık ve tarım gibi alanlarda daha da çeşitlendirilmesi gerektiğine dikkat çeken Mousli, bölgedeki gelişmelerin Türkiye ile Arap dünyası arasındaki coğrafi yakınlığın stratejik önemini ortaya koyduğunu belirtti.

Türkiye’nin enerji ve çeşitli ürünlerin Arap ülkelerinden Avrupa’ya taşınmasında önemli bir güzergah konumunda bulunduğunu ifade eden Mousli, iki taraf arasındaki ilişkilerin diplomatik temasların ötesine taşınarak daha kapsamlı bir iş birliği anlayışıyla ele alınması gerektiğini söyledi.

ÜRDÜN, ENERJİ VE DEMİRYOLU PROJELERİNE DİKKAT ÇEKTİ
Ürdün’ün Ankara Büyükelçisi Hazım İssam Al Khatib Al Tamımı, ülkesinin Boğaziçi Zirvesi’ne bu yıl da katılım sağlayacağını belirtti.

Zirvenin yalnızca bölgesel gelişmeleri değil, küresel ölçekte önem taşıyan başlıkları da gündeme getirdiğini ifade eden Tamımı, Türkiye ile Ürdün arasında farklı sektörlerde ortak çalışma alanlarının bulunduğunu söyledi.

Enerji sektöründe Türkiye’nin deneyimlerinden faydalanabileceklerini belirten Tamımı, bölgesel ulaşım bağlantılarının güçlendirilmesi açısından demiryolu projelerinin de önemli fırsatlar sunduğunu kaydetti.

Tamımı, Suudi Arabistan’dan Türkiye’ye, Ürdün ve Suriye üzerinden uzanabilecek bir demiryolu hattının bölge ülkeleri arasında ulaşım ve ticaret açısından yeni imkanlar oluşturabileceğini belirterek, Türkiye’nin bu alandaki tecrübelerinden yararlanılabileceğini ifade etti.

MALDİVLER TÜRK YATIRIMCILARLA YENİ İŞ BİRLİKLERİ HEDEFLİYOR
Maldivler’in Ankara Büyükelçisi Abdul Raheem Abdul Latheef ise Boğaziçi Zirvesi’ne üçüncü kez katılacağını açıkladı.

Zirvenin Türkiye-Maldivler ilişkilerinin geliştirilmesi için önemli temas fırsatları oluşturduğunu belirten Latheef, Ankara’daki Maldivler Büyükelçiliği’nin henüz iki yıllık bir geçmişe sahip olduğunu hatırlattı.

Latheef, zirveye ilk katılımdan itibaren yeni bağlantılar kurma ve farklı sektörlerde iş birlikleri geliştirme imkanı bulduklarını söyledi.

Maldivler ekonomisinin ağırlıklı olarak turizme dayandığını belirten Latheef, zirvenin ülkesinin turizm potansiyelini uluslararası yatırımcılara tanıtmak açısından önemli bir platform olduğunu dile getirdi. Gayrimenkul sektörünün de yatırım açısından dikkat çeken alanlardan biri olduğunu kaydeden Latheef, Türkiye ile önümüzdeki dönemde farklı sektörlerde daha kapsamlı iş birlikleri kurmak istediklerini ifade etti.

İklim değişikliğinin Maldivler açısından kritik bir konu olduğunu vurgulayan Latheef, zirvede iklim kaynaklı risklerin yanı sıra uluslararası ortak çalışma imkanlarının da gündeme gelmesini beklediklerini söyledi.

BAE-TÜRKİYE EKONOMİK İLİŞKİLERİNDE YENİ FIRSATLAR
Birleşik Arap Emirlikleri’nin Ankara Büyükelçisi Saeed Thani Hareb Al Dhaneri de Türkiye ile BAE arasındaki ekonomik ilişkilerin ulaştığı seviyeye dikkat çekti.

Boğaziçi Zirvesi’nin iki ülke arasındaki mevcut ekonomik iş birliklerinin geliştirilmesine katkı sağlayabilecek bir platform olduğunu belirten Al Dhaneri, kısa süre önce İstanbul’da lojistik sektörüne yönelik bir forum gerçekleştirildiğini hatırlattı.

Türkiye ve BAE’nin ekonomik açıdan birbirini tamamlayan ve destekleyen bir ilişki içinde bulunduğunu ifade eden Al Dhaneri, iki ülkenin bölgedeki diğer devletlerle de çeşitli alanlarda iş birliklerini artırdığını söyledi.

Uluslararası toplantıların bu ilişkilerin daha da geliştirilmesi açısından önemli fırsatlar sunduğunu belirten Al Dhaneri, 17. Boğaziçi Zirvesi’nden de yeni ortaklıklar ve somut iş birliği imkanlarının ortaya çıkmasını beklediklerini kaydetti.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın ihracatçıların döviz gelirlerini Türk lirasına dönüştürmesine yönelik destek mekanizmasında yaptığı yeni düzenlemeler, madencilik sektörünün beklentilerini de yeniden gündeme taşıdı.

Yüksek enerji ve işçilik giderleri, akaryakıt ve lojistik maliyetleri, finansman yükü ve döviz bazlı makine-ekipman ihtiyacı nedeniyle farklı bir maliyet yapısına sahip olan madencilik sektörü, döviz dönüşüm sisteminde sektörün kendine özgü koşullarının daha fazla dikkate alınmasını bekliyor.

İMİB Başkanı Metin Çekiç de yeni uygulamaya ilişkin değerlendirmesinde, ihracatçıların yalnızca döviz gelirlerinin TL’ye dönüşümünü değil, üretim ve ihracat kapasitesini artırmalarını sağlayacak koşulların oluşturulması gerektiğine dikkat çekti.

“Yüzde 3’lük destek madencilik için yeterli değil”
Madencilik sektörünün dünya piyasalarında yoğun fiyat rekabeti altında faaliyet gösterdiğini belirten Çekiç, Türkiye’de artan maliyetlerin uluslararası müşterilere aynı ölçüde yansıtılamadığını söyledi.

Enerji, işçilik, akaryakıt, nakliye, finansman, bakım-onarım, çevre, ruhsat ve izin giderlerindeki artışın üreticilerin maliyetlerini yükselttiğini belirten Çekiç, kur hareketlerinin bu artışları karşılamadığı dönemlerde ihracatçıların rekabet gücünün zayıfladığını ifade etti.

Çekiç, mevcut yüzde 3 seviyesindeki desteğin sektör açısından yeterli olmadığını belirterek, destek oranlarının sektörlerin maliyet yapısı, enerji yoğunluğu, yatırım ihtiyacı ve ihracat özellikleri dikkate alınarak yeniden değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

İMİB Başkanı, madencilik sektörü için desteğin yüzde 5-8 aralığına çıkarılmasının yanı sıra finansmana erişimin de kolaylaştırılmasını beklediklerini kaydetti.

Madencilikte gerçek katma değer uzun vadede ortaya çıkıyor
Çekiç’in dikkat çektiği bir diğer konu ise yeni sistemde katma değer hesaplamalarının madenciliğin uzun yatırım süreçlerini kapsaması oldu.

Bir maden sahasının üretime geçmesinin yıllar sürebildiğini belirten Çekiç; arama, sondaj, rezerv geliştirme, dekapaj, ocak hazırlığı, altyapı çalışmaları, makine ve ekipman yatırımları ile çevre ve rehabilitasyon faaliyetlerinin üretim sürecinin ayrılmaz parçaları olduğunu ifade etti.

Madencilikte ekonomik katkının yalnızca bir yıllık faaliyet kârı ya da doğrudan istihdam üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan Çekiç, yerli yatırım ve hizmet alımlarının da katma değer hesabında dikkate alınması gerektiğini söyledi.

Çekiç’e göre, rezervin aranmasından çıkarılmasına, işlenmesinden ihraç edilebilir hale getirilmesine ve dünya pazarlarına ulaştırılmasına kadar uzanan uzun değer zinciri, sektörün Türkiye ekonomisine sağladığı katkının temelini oluşturuyor.

Döviz, üretimin devamı için de kullanılıyor
Madencilik faaliyetlerinin yüksek miktarda makine ve ekipman yatırımı gerektirdiğine dikkat çeken Çekiç, ihracatçı şirketlerin hesaplarında tuttukları dövizin önemli bölümünün üretimin devamlılığı için kullanıldığını belirtti.

İş makineleri, sondaj ekipmanları, kırıcılar, motorlar, elektronik sistemler ve yedek parçaların önemli bir kısmının döviz cinsinden fiyatlandığını aktaran Çekiç, şirketlerin döviz pozisyonu değerlendirilirken mevcut yükümlülüklerinin de hesaba katılması gerektiğini söyledi.

Firmaların kısa ve orta vadeli döviz borçları, yatırım taahhütleri ve ithal girdilerinin göz önünde bulundurulmasının önemine işaret eden Çekiç, üretim amacıyla elde tutulan dövizin “atıl varlık” olarak değerlendirilmemesi gerektiğini ifade etti.

“Asıl hedef daha fazla döviz kazandırmak olmalı”
Döviz dönüşüm desteğinin kısa vadeli uygulamalardan ziyade ihracatçıya uzun vadeli öngörülebilirlik sağlayan bir politika çerçevesine oturtulması gerektiğini belirten Çekiç, Türkiye’nin kalıcı döviz geliri artışı sağlamasının yolunun üretim ve ihracat kapasitesini güçlendirmekten geçtiğini söyledi.

Çekiç, ihracatçının rekabet gücünün zayıflaması halinde siparişlerin ve buna bağlı olarak üretimin azalabileceğine dikkat çekerek, bunun uzun vadede ülkeye giren döviz miktarını da olumsuz etkileyebileceğini belirtti.

İMİB Başkanı, Türkiye’nin önceliğinin ihracatçının mevcut döviz gelirini daha fazla TL’ye çevirmesini sağlamak yerine, ihracatçının daha fazla üretim yaparak ülkeye daha yüksek döviz kazandırmasını mümkün kılmak olması gerektiğini vurguladı.

Çekiç, madenciliğin yatırım, üretim ve maliyet yapısını dikkate alan; gerçek katma değeri destekleyen, uluslararası rekabet gücünü koruyan ve Türkiye’nin uzun vadeli döviz gelirlerini artırmayı hedefleyen daha kapsayıcı ve sürdürülebilir bir sistem oluşturulması gerektiğini ifade etti.

Türkiye’nin eylül ayı ihracatı da yüzde 15,4 artışla 22,5 milyar dolardan 26 milyar dolara yükseldi. EİB’nin ocak-eylül dönemindeki ihracatı ise yüzde 6’lık artışla 13 milyar 690 milyon dolardan 14 milyar 482 milyon dolara çıktı. Son 12 aylık dönemde ise EİB’nin ihracatı yüzde 4 artarak 19 milyar 290 milyon dolara ulaştı.

Tarım ihracatında yüzde 18’lik artış

Eylül ayında EİB bünyesindeki tarım sektörlerinin ihracatı yüzde 18 yükselerek 644 milyon dolardan 761 milyon dolara çıktı. Sanayi ürünleri ihracatı da yüzde 5 artışla 787 milyon dolara ulaşırken, maden ihracatçıları yüzde 11’lik yükselişle 157,7 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirdi.

EİB bünyesinde ihracat liderliği ise dokuz yıl aradan sonra el değiştirdi. Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği, eylül ayında gerçekleştirdiği 193 milyon dolarlık ihracatla ilk sıraya yerleşti.

İkincilik için nefes kesen yarış

Ege Demir ve Demirdışı Metaller İhracatçıları Birliği, 182 milyon 78 bin dolarlık ihracatla ikinci sırada yer alırken, Ege Tütün İhracatçıları Birliği 182 milyon 63 bin dolarlık ihracatla üçüncü oldu.

İki birlik arasındaki yalnızca 15 bin dolarlık fark, eylül ayındaki ikincilik yarışının ne kadar çekişmeli geçtiğini ortaya koydu. Ege Tütün İhracatçıları Birliği ayrıca ihracatını yüzde 68 artırarak ayın ihracat artış rekortmeni oldu.

Ege Maden İhracatçıları Birliği de ihracatını yüzde 11 artırarak 157,7 milyon dolara çıkardı ve sıralamada dördüncü basamakta yer aldı.

Eylül ayında Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği 109 milyon dolar, Ege Hazır Giyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği ise 106 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Böylece iki birlik 100 milyon dolar sınırını aşmayı başardı.

Yeni sezona giren Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği de ihracatını yüzde 22 artırarak 96 milyon dolara yükseltti. Ege Hububat Bakliyat Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği 89 milyon dolar, Ege Mobilya Kağıt ve Orman Ürünleri İhracatçıları Birliği ise 70 milyon dolarlık ihracat yaptı.

Eylül ayında Ege Tekstil ve Hammaddeleri İhracatçıları Birliği 24,1 milyon dolar, Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği 20,5 milyon dolar, Ege Deri ve Deri Mamulleri İhracatçıları Birliği ise 12,5 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirdi.

EİB ihracatında Avrupa Birliği ilk sırada

EİB’nin eylül ayında en fazla ihracat yaptığı bölge Avrupa Birliği ülkeleri oldu. AB ülkelerine yapılan ihracat 807 milyon dolara ulaşırken, bu rakam EİB’nin toplam ihracatının yüzde 47,4’ünü oluşturdu.

Amerika kıtasına yapılan ihracat yüzde 18 artarak 221 milyon dolara yükseldi. Uzakdoğu ülkelerine ihracatta ise yüzde 43’lük dikkat çekici bir artış yaşandı ve ihracat 155 milyon dolara çıktı.

Buna karşılık Orta Doğu ülkelerine ihracat yüzde 12 gerileyerek 130 milyon dolara, Afrika kıtasına yapılan ihracat ise yüzde 11,5 düşüşle 112 milyon dolara indi.

ABD, Almanya’yı geride bıraktı

Ülke bazında EİB’nin eylül ayındaki ihracatında zirve Amerika Birleşik Devletleri’nin oldu. ABD’ye ihracat yüzde 28 artışla 171 milyon dolara yükselirken, böylece Almanya geride bırakıldı.

EİB’nin önemli pazarlarından Almanya’ya ihracat da yüzde 14 artış göstererek 157 milyon dolara ulaştı. İtalya ise 92,5 milyon dolarlık ihracatla üçüncü sırada yer aldı.

Ege Bölgesi ihracatı 2,6 milyar doları aştı

Ege Bölgesi’nin toplam ihracatı da eylül ayında güçlü bir artış gösterdi. Bölgenin ihracatı, geçen yılın aynı ayındaki 2 milyar 322 milyon dolardan 2 milyar 611 milyon dolara yükselerek yüzde 12,4 arttı.

İzmir’in ihracatı 1 milyar 114 milyon dolardan 1 milyar 235 milyon dolara çıkarken, Denizli yüzde 22’lik artışla ihracatını 479 milyon dolara yükseltti ve Manisa’yı geride bırakarak bölgenin ikinci büyük ihracatçısı oldu.

Manisa’nın ihracatı 456 milyon dolardan 436 milyon dolara gerilerken, Muğla 110 milyon dolarlık ihracatını 145 milyon dolara taşıdı.

Eylül ayının ihracat artış rekortmeni ise Balıkesir oldu. Kentin ihracatı yüzde 86 gibi yüksek bir artışla 60,4 milyon dolardan 119 milyon dolara yükseldi.

Aynı dönemde Aydın 86 milyon dolar, Afyonkarahisar 40 milyon dolar, Uşak 36,7 milyon dolar ve Kütahya 33,5 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirdi.

Öztürk: “Son çeyrek için umut veren bir tablo oluştu”

Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkanı Muhammet Öztürk, eylül ayında hem Türkiye genelinde hem de EİB özelinde çift haneli ihracat artışı yakalanmasının yılın son çeyreği açısından olumlu bir tablo oluşturduğunu belirtti.

Küresel rekabetin giderek yoğunlaştığına ve jeopolitik risklerin arttığına dikkat çeken Öztürk, Türkiye’de enflasyon ile döviz kuru arasındaki makasın da ihracatçı üzerindeki baskıyı artırdığını ifade etti.

İhracatçıların tüm bu zorluklara rağmen ülkeye döviz kazandırmak için çalışmalarını sürdürdüğünü vurgulayan Öztürk, finansmana erişimin kolaylaştırılması halinde 2026 sonunda 20 milyar dolarlık ihracat seviyesine ulaşabileceklerini söyledi.

Öztürk ayrıca, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın döviz dönüşüm uygulamasında ihracatçıların mağduriyet yaşamayacağı bir altyapının oluşturulması beklentisini dile getirdi.

Bu yıl 15’inci kez düzenlenen OGTY, otomotiv sektöründe teknoloji, inovasyon ve girişimcilik alanındaki yeni fikirleri desteklemeye devam ediyor. “Endüstriyel Mobilite” temasıyla gerçekleştirilen yarışmada finalistler; otonom sürüş yazılımlarından yapay zekâ çözümlerine, yeni nesil otomotiv komponentlerinden kapsamlı mobilite sistemlerine kadar farklı alanlardaki projeleriyle dikkat çekti.

Titiz değerlendirme sürecinin ardından finale kalmaya hak kazanan projeler şöyle sıralandı:

BEESPENSER

GIBRIN eDRIVE

HELIOS

ICARBON

NUMANUFACTURING

PULSESYSTECH

ŞARJNERDE

TUSMEC

VERDANTWAVE

WELDSIGHT AI

Kazananlar 21 Ekim’de açıklanacak
OGTY’nin bu yılki ödül töreni, 21 Ekim 2026 tarihinde Gazi Üniversitesi’nde düzenlenecek. Otomotiv sektörünün temsilcilerinin yanı sıra yatırımcılar, akademisyenler ve girişimcilerin de katılması beklenen etkinlikte, finale kalan projeler arasından dereceye girenler belli olacak.

Yarışma, otomotiv sektörünün geleceğini şekillendirecek yenilikçi fikirlerin görünürlük kazanmasının yanı sıra girişimcilerin yatırım ve iş dünyasıyla buluşmasına da katkı sağlamayı hedefliyor.

Girişimcilere farklı fırsatlar sunuluyor
OGTY’de dereceye giren girişimciler yalnızca nakdi ödüllerle değil, farklı desteklerle de buluşturuluyor. Bu kapsamda girişimcilere, projelerinin fikrî mülkiyet haklarını korumalarına yönelik Patent Tescil Ödülü de sunuluyor.

Finalistler ayrıca İTÜ ARI Teknokent bünyesindeki İTÜ Çekirdek Programı kapsamında projelerini geliştirme ve girişimcilik alanındaki yetkinliklerini artırma fırsatı elde ediyor.

Dereceye giren projeler için bir diğer önemli fırsat ise Big Bang Start-up Challenge sahnesi olacak. Girişimciler burada projelerini geniş bir girişimcilik ekosistemine tanıtma ve potansiyel yatırımcılarla bir araya gelme imkânı bulacak.

OGTY, bu yıl da otomotiv sektöründe yenilikçi teknolojilerin geliştirilmesini ve Türkiye’nin mobilite alanındaki girişimcilik potansiyelinin güçlendirilmesini amaçlıyor.

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM), Türk ihracatçısının küresel pazarlardaki ayağını güçlendirme vizyonu doğrultusunda 28 Eylül - 2 Ekim tarihleri arasında Kosova ve Kuzey Makedonya'ya yönelik kapsamlı bir Ticaret Heyeti programı gerçekleştirdi.

TİM Sektörler Konseyi Üyesi İskender Kaplan başkanlığında yürütülen programda, Türk firmaları Priştine ve Üsküp'te gerçekleşen B2B görüşmelerinde Balkan iş dünyasıyla bir araya geldi. Toplamda 925'i aşan ikili iş görüşmesiyle tamamlanan heyet sonrası açıklamalarda bulunan Heyet Başkanı İskender Kaplan, temasların son derece verimli geçtiğini vurguladı.

İskender Kaplan: "Priştine ve Üsküp'te Yoğun Bir İlgiyle Karşılaştık"

Balkanlar pazarının Türk ürünleri için taşıdığı potansiyele dikkat çeken TİM Sektörler Konseyi Üyesi İskender Kaplan, organizasyonun iki ayağında da beklentilerin üzerinde bir ilgiyle karşılaştıklarını ifade etti. Kaplan değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı: "Türkiye İhracatçılar Meclisi olarak ihracatçımızın bayrağını dünyanın her noktasında dalgalandırmak için sahadayız. Kosova ve Kuzey Makedonya heyetimiz, bölgeyle var olan güçlü ilişkilerimizi ticari ortaklıklara dönüştürme adına çok kritik bir adımdı. Priştine'de 26 firmamızla gerçekleştirdiğimiz 400'ün üzerindeki görüşme ve hemen ardından Üsküp'te 210 Makedon firmasıyla yaptığımız 525 B2B teması, bölgedeki Türk malı algısının ve iş birliği arzusunun ne kadar yüksek olduğunu bir kez daha kanıtladı. İki ülkede toplam 925'in üzerinde iş görüşmesine imza atarak ihracatçılarımız adına çok önemli kapılar araladık. TİM olarak Balkanlar'daki ticari varlığımızı artırmaya ve ihracatçımıza yeni pazarlar açmaya kararlılıkla devam edeceğiz."

Priştine'den Üsküp'e Dev B2B Maratonu

TİM Sektörler Konseyi Üyesi İskender Kaplan başkanlığındaki heyetin ilk durağı Priştine oldu. T.C. Priştine Maslahatgüzarı Şeyda Çimeli Aydın ve Ticaret Müşavirliği yetkililerinin de katıldığı programda, 26 Türk ihracatçı firma temsilcisi Kosovalı ortaklarıyla buluşarak 400'den fazla görüşme gerçekleştirdi.

Heyetin 1 Ekim'deki Üsküp ayağında ise büyük bir buluşma yaşandı. 26 Türk firmasından 31 temsilcinin katıldığı programa Kuzey Makedonya'dan 210 firma iştirak etti. Açılışta Heyet Başkanı İskender Kaplan'ın yanı sıra Kuzey Makedonya Ekonomi Odası CEO'su Antoni Peshev, Kuzeybatı Makedonya Ekonomi Odası Başkanı Nuhi Aliu, MATTO Başkanı Aydoğan Ademoski ve T.C. Üsküp Büyükelçisi Alper Aktaş birer konuşma yaparak iki ülke arasındaki stratejik bağların altını çizdi.

Üsküp'te gerçekleşen 525 görüşmeyle birlikte ticaret heyeti, hedeflenen ticari hacmin ve yeni ortaklıkların temelleri atılarak başarıyla tamamlandı.

Küresel ticaret ve üretim yapısının hızla değiştiğine dikkat çeken Dalgakıran, Türkiye sanayisinin bir yandan Çin'in yüksek üretim kapasitesi, diğer yandan Avrupa'nın teknoloji ve verimlilik avantajı karşısında rekabet ettiğini belirtti. Rekabet gücünü yalnızca maliyetleri düşürerek korumanın mümkün olmadığını ifade eden Dalgakıran, şirketlerin teknolojik ve yapısal dönüşümünü destekleyen yeni bir sanayi politikasına ihtiyaç bulunduğunu kaydetti.

Dalgakıran, "Şirketlerin yarınını güçlendirecek bir anlayışa ihtiyacımız var" diyerek, mevcut üretim kapasitesini korumanın tek başına yeterli olmayacağını söyledi.

Sanayide sorunlara bütüncül yaklaşım

Türkiye'nin uzun vadeli ve kapsamlı bir sanayi stratejisi oluşturması gerektiğini belirten Dalgakıran, bu sürecin kamu, sanayi kuruluşları, odalar ve sivil toplum kuruluşlarının ortak çalışmasıyla yürütülmesi gerektiğini ifade etti.

Sanayinin rekabet gücünü belirleyen unsurların birbirinden ayrı düşünülemeyeceğini dile getiren Dalgakıran, hammadde, enerji, iş gücü, otomasyon, dijitalleşme, finansmana erişim ve üretim kapasitesi gibi başlıkların birlikte ele alınması gerektiğini söyledi.

Türkiye'nin rakip ülkeler karşısındaki konumunun doğru analiz edilmesi gerektiğine işaret eden Dalgakıran, rekabetçiliğin yalnızca finansman maliyetleri üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini vurguladı. Enerji maliyetleri, teknoloji kullanımı, üretim ölçeği, verimlilik, lojistik ve nitelikli insan kaynağının da şirketlerin uluslararası rekabet gücünü doğrudan etkilediğini kaydetti.

Teşviklerde başarı ölçülebilir olmalı

Sanayi teşviklerinin de yeni küresel rekabet koşullarına göre yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirten Dalgakıran, kamu desteklerinin şirketlerin dönüşümünü hızlandıracak şekilde tasarlanması gerektiğini söyledi.

Desteklerin sonuçlarının ölçülmesinin önemine dikkat çeken Dalgakıran, Ar-Ge desteği alan bir şirketin destek sonrasında üretim, ihracat, verimlilik ve katma değer açısından ne kadar ilerleme kaydettiğinin takip edilmesi gerektiğini ifade etti.

Dalgakıran, teşvik mekanizmalarının yalnızca finansal destek sağlamaktan öteye geçerek şirketlerin teknoloji seviyesini, verimliliğini ve uluslararası rekabet gücünü yükseltmesi gerektiğini dile getirdi.

Üretimde teknoloji ve verimlilik öne çıkıyor

Dünya sanayisinde robotik, otomasyon, yapay zeka, dijital üretim sistemleri ve veri analitiğinin giderek daha fazla kullanıldığına dikkat çeken Dalgakıran, Türkiye'nin üretim politikasında teknolojik dönüşümün öncelikli alanlardan biri olması gerektiğini söyledi.

Dalgakıran, "Neyi ürettiğimiz kadar nasıl ürettiğimiz de önemli" diyerek, Türkiye'nin yalnızca ürün çeşitliliğine değil, üretim süreçlerindeki teknoloji ve verimlilik seviyesine de odaklanması gerektiğini belirtti.

Üretim modellerinin değiştiğini ifade eden Dalgakıran, Türkiye'nin geçmişin maliyet yapılarıyla küresel rekabeti sürdürmesinin mümkün olmadığını söyledi. Teknoloji yatırımları, verimlilik artışı ve nitelikli insan kaynağının birlikte geliştirilmesi gerektiğini vurguladı.

Şirketlerin ölçeği büyütülmeli

Küresel pazarlarda şirketlerin ölçeğinin giderek daha önemli hale geldiğini belirten Dalgakıran, büyük yatırımlar, güçlü Ar-Ge altyapısı ve uluslararası satış ağlarının rekabette belirleyici unsurlar arasında yer aldığını ifade etti.

Türkiye'nin daha fazla şirketin ölçek büyütmesini sağlayacak mekanizmalar geliştirmesi gerektiğini söyleyen Dalgakıran, Türk şirketlerinin dünya pazarlarında kalıcı oyuncular haline gelmesi için uygun ekosistemin oluşturulmasının önemine dikkat çekti.

Şirketler belirli alanlarda birlikte hareket edebilir

Aynı sektörde faaliyet gösteren şirketlerin yalnızca rakip olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Dalgakıran, bazı alanlarda iş birliklerinin şirketlere önemli avantajlar sağlayabileceğini söyledi.

Ortak satın alma, teknoloji yatırımları ve yeni pazarlara giriş gibi konularda şirketlerin birlikte hareket edebileceğini ifade eden Dalgakıran, bu tür modellerin maliyetleri azaltırken şirketlerin ölçek ve rekabet gücünü artırabileceğini kaydetti.

Dalgakıran, küresel rekabette her şirketin bütün süreçleri tek başına yürütmesi yerine, ortak hareket edilebilecek alanların belirlenmesinin özellikle teknoloji ve yatırım maliyetleri açısından yeni fırsatlar yaratabileceğini dile getirdi.

İSO'nun çözüm süreçlerindeki rolü güçlenmeli

İstanbul Sanayi Odası'nın sanayinin dönüşümünde daha etkin bir rol üstlenmesi gerektiğini belirten Dalgakıran, sanayicilerin karşılaştığı sorunların tespitinden çözümüne kadar odaların daha aktif görev alması gerektiğini söyledi.

Sanayi odalarının sahadaki ihtiyaçları hızlı biçimde belirlemesi ve ilgili kamu kurumlarıyla çözüm odaklı çalışmalar yürütmesinin önemine işaret eden Dalgakıran, özellikle bürokratik süreçlerde hızın sanayiciler açısından kritik olduğunu ifade etti.

Dalgakıran, sanayicilerin yaşadığı sorunların ilgili kurumlara iletilmesi ve çözüm sürecinin uzun zaman almasının kabul edilemeyeceğini belirterek, dijital teknolojilerin de kullanıldığı daha hızlı ve etkin bir yapıya ihtiyaç olduğunu söyledi.

Türkiye sanayisinin gelecekte yalnızca maliyet avantajına odaklanmak yerine üretim modellerini dönüştürmesi, verimliliği artırması, teknoloji kullanımını yaygınlaştırması, şirketlerin ölçeklerini büyütmesi ve küresel pazarlardaki konumunu güçlendirmesi gerektiğini belirten Dalgakıran, söz konusu dönüşümün kamu, özel sektör, sanayi odaları ve sivil toplum kuruluşlarının ortak çalışmasıyla gerçekleştirilebileceğini ifade etti.

Türkiye İlaç Sanayi Derneği Başkanı Hasan Ulusoy, 75. yıl vesilesiyle yaptığı değerlendirmede “1,9 trilyon dolara ulaşan dünya ilaç pazarında 19. sırada yer alan Türkiye'nin küresel rekabette öne geçmesini sağlamak için ileri teknolojiye dayalı katma değerli üretimi, biyoteknoloji yetkinliğini ve bilimsel bilgi kapasitesini geliştirmeyi stratejik bir öncelik olarak görüyoruz” dedi.

İnsan ömrünün uzaması, kronik hastalıkların yaygınlaşması ve biyoteknolojideki gelişmeler, ilacı yalnızca bir tedavi aracı olmaktan çıkararak ülkelerin kalkınma politikalarının stratejik bir unsuru haline getiriyor. Yüksek Ar-Ge kapasitesi, ileri teknolojiye dayalı üretimi ve nitelikli insan kaynağıyla ilaç sektörü; sağlık sistemlerinin sürdürülebilirliğine, ekonomik dayanıklılığa ve toplumsal refaha önemli katkılar sunuyor. Küresel salgınlar ve tedarik zincirlerindeki kırılmalar ise kesintisiz ilaç erişimi için güçlü üretim kapasitesi, bilimsel alt yapı, ileri teknoloji yatırımları ve sürdürülebilir bir ekosistemin gerekliliğini ortaya koyuyor.

İlaç sektörünün geçirdiği dönüşüm, bilgi birikiminin, iş birliği kültürünün ve ortak vizyonun güçlendirilmesini de beraberinde getiriyor. Türkiye ilaç sanayisinin ilk sektörel örgütlenmelerinden biri olarak 1951 yılında kurulan Türkiye Tıbbi Müstahzar Sanayii ve Laboratuvarları Cemiyeti’nin misyonunu sürdüren Türkiye İlaç Sanayicileri Derneği (TİSD), bu ortak zeminin oluşmasına katkı sağlayan köklü bir kurum olarak öne çıkıyor.

Türkiye İlaç Sanayi Derneği (TİSD) Başkanı Hasan Ulusoy, 75. yıl vesilesiyle yaptığı değerlendirmede halihazırda 1,9 trilyon dolara ulaşan dünya ilaç pazarında 19. sırada bulunan Türkiye’nin sürdürülebilir ilaç politikalarının oluşumuna katkı sağlayacak, biyoteknoloji ekosistemini güçlendirecek ve ilaç sanayisini küresel ölçekte daha rekabetçi bir konuma taşıyacak ortak bir vizyonun gelişmesine katkı sunmayı öncelikli vazifeleri olarak gördüklerini kaydetti.

Bugün yıllık 535 milyar TL ve 2,7 milyar kutu büyüklüğüne ulaşan Türkiye ilaç pazarının ancak ve ancak yüksek teknolojiye dayalı üretimle küresel ölçekte söz sahibi olabileceğine inandıklarının altını önemle çizen Hasan Ulusoy, TİSD'in çalışmalarının odak noktasının da ilaç sanayisinin yatırım iştahını artıran, üretim kapasitesini destekleyen sürdürülebilir bir finansal yapıya kavuşmasını sağlamak olduğunu belirtti.

"Yalnızca üretmek yeterli değil; küresel rekabette uzun soluklu değer yaratabilecek bir yapı da inşa etmek zorundayız"

İlaç sanayisinin bugün bilimsel gelişmenin, teknolojik ilerlemenin ve ekonomik rekabet gücünün de merkezinde yer aldığını belirten Hasan Ulusoy, değerlendirmesinde şu ifadelere yer verdi:

"Türkiye, son 25 yılda sağlık hizmetlerine erişim, üretim altyapısı ve ilaç sanayisinin gelişimi açısından çok önemli bir aşama kaydetti. Bugün uluslararası kalite standartlarında üretim yapan tesislerimiz, yetişmiş insan kaynağımız ve köklü sanayi kültürümüz geleceğin rekabetinde bir adım öne geçmek için güçlü bir başlangıç zemini sunuyor. Yaklaşık 12 milyar doların üzerindeki iç pazara sahip olan Türkiye'nin ilaç ihracatının 2025'te %9,3 artışla 2,51 milyar dolara ulaşması ve 2015-2025 döneminde %128,7 büyümesi, sahip olduğumuz kapasitenin küresel pazarlardaki karşılığını ortaya koyuyor. 2025 yılı sonunda ilaç ithalatımızın yaklaşık %17,4 artışla 7,3 milyar dolara yükselmesi de katma değeri yüksek üretim kapasitesini büyütme noktasında daha gidecek daha çok yolumuz olduğunu gösteriyor.

Zira küresel sağlık ekosistemi yeni bir dönüşüm sürecinden geçiyor. Biyoteknoloji, hücresel tedaviler, yapay zekâ destekli ilaç geliştirme süreçleri ve dijital sağlık uygulamaları, sektörün geleceğini yeniden şekillendiriyor. Bu dönüşüm, yeni teknolojilere yatırım yapmanın yanı sıra araştırma altyapısını, insan kaynağını ve kurumlar arasındaki iş birliğini de aynı hedef doğrultusunda geliştirebilmeyi gerektiriyor. Türkiye bu değişimi doğru okuyabilecek bilgi birikimine ve üretim kültürüne sahip fakat bu süreçte öncü kimliğini koruyabilmesi için finansal sürdürülebilirlik de şart.

Halihazırda kutu bazında yalnızca yaklaşık %1,8'lik yüksek maliyetli ilaç grubu toplam ilaç bütçesinin yaklaşık %20'sini oluşturuyor ve bu ürünlerin yaklaşık %98'i ithal ediliyor. Bu tablo, önümüzdeki dönemde üretim kapasitemizi yalnızca miktar olarak değil, yüksek teknoloji ve yüksek katma değer açısından da büyütmemiz gerektiğini açık biçimde gösteriyor. Zira hepimiz biliyoruz ki kaynaklarımız sınırlı ve bu sınırlı kaynakları en etkin şekilde kullanmalıyız. Bunun için de stratejik planlamalarımızı bugünden oluşturmalı ve ivedilikle tüm paydaşları sürece dahil etmeliyiz.

Unutmamalıyız ki finansal sürdürülebilirlik, geleceğin tedavi yöntemlerini geliştirme yarışında öne geçebilmenin yanında mevcut ihracat kapasitemizi büyütebilmek açısından da hayati önem taşıyor. Hele ki dünyanın büyük çok uluslu şirketleriyle rekabet ettiğiniz bir ortamda güçlü bir finansal yapı; yeni pazarlara açılabilmenin, bu pazarlarda kalıcı bir varlık gösterebilmenin ve küresel ölçekte rekabet gücünü sürdürebilmenin temel koşullarından biri hâline geliyor. Bu nedenle yalnızca üretmek yeterli değil; küresel rekabette uzun soluklu değer üretebilecek bir yapı inşa etmek zorundayız."

“Sektörün ileri teknolojilere yatırım yapabilmesi ve uluslararası pazarlarda rekabet gücünü artırabilmesi için öngörülebilir, istikrarlı ve bütüncül politikalara ihtiyaç var”

Küresel tedarik zincirlerinin yeniden yapılandığı bu dönemde Türkiye'nin üretim kabiliyeti ve jeostratejik konumuyla da global rekabette büyük bir avantaja sahip olduğunu dile getiren Hasan Ulusoy, “Türkiye; dünyanın en doğusundan en batısına kadar geniş bir coğrafyada güvenilir bir üretim merkezi olabilecek güçlü bir altyapıya, sanayi birikimine ve yüksek üretim kapasitesine sahip. İlaçta en güçlü alternatif tedarik merkezi olabilecek ülkelerden biriyiz. Bu potansiyelin etkin biçimde değerlendirilmesi, ihracatımızın sürdürülebilir şekilde büyümesini sağlamanın ötesinde, ülkemizin küresel sağlık ekosistemindeki stratejik konumunu da güçlendirecektir.

Ancak sektörün üretim kapasitesinin sürdürülebilir biçimde geliştirmesi, ileri teknolojilere yatırım yapabilmesi ve uluslararası pazarlarda rekabet gücünü artırabilmesi için öngörülebilir, istikrarlı ve bütüncül politikalara ihtiyaç var. Çünkü ilaç sanayisi doğası gereği geliştirme süreçleri yıllara yayılan, yüksek Ar-Ge ve ileri teknoloji altyapısı yatırımları gerektiren ama her şeyden önemlisi uzun vadeli stratejik planlamalara ihtiyaç duyan bir sektör. Tam da bu nedenle, Türkiye İlaç Sanayi Derneği (TİSD) olarak, sektörümüzün uzun vadeli rekabet gücünü destekleyecek, yatırım ortamını güçlendirecek ve yenilikçi üretimi teşvik edecek iş birliklerinin ve bütüncül politikaların geliştirilmesini stratejik bir öncelik olarak görüyoruz.

Türkiye'nin ilaç alanındaki rekabet gücünün artırılmasının; kamu, akademi, özel sektör ve bilim dünyasının aynı vizyon doğrultusunda hareket ettiği güçlü bir ekosistemin varlığıyla mümkün olacağı gerçeğinden hareketle, TİSD olarak 75 yıldır üstlendiğimiz en önemli sorumluluklardan biri de sektörümüzün farklı paydaşları arasında ortak aklı geliştirmek oldu. Zira biliyoruz ki yapıcı bir iş birliği kültürünü geliştiren, sektörün tüm paydaşlarını ortak hedefler etrafında buluşturan, bilimsel bilgi üretimini teşvik eden ve yüksek katma değerli üretimi destekleyen her adım, ülkemizin sağlık alanındaki bağımsızlığını ve küresel rekabet gücünü daha da ileri taşıyacaktır.

Çünkü ilaç sektörü yalnızca bugünün sağlık ihtiyaçlarını karşılayan bir sanayi kolu değildir. Aynı zamanda ekonomik değer oluşturan ve toplumların yaşam kalitesini doğrudan etkileyen stratejik bir kalkınma unsurudur. TİSD olarak bugüne kadar olduğu gibi bundan sonraki süreçte de 75 yıllık deneyimimizden aldığımız güçle, bilgiyi, üretimi ve yenilikçiliği ortak bir vizyon etrafında buluşturan her girişimi desteklemeye; Türk ilaç sanayisinin sürdürülebilir gelişimine katkı sunmaya ve ülkemizin sağlık alanındaki geleceğine değer katmaya kararlılıkla devam edeceğiz" dedi.

"Yeni uygulamada firmalarımıza tanınan döviz satış limitinin faaliyet kârı ve iş gücü maliyeti ile sınırlandırılması, ülkemize önemli ölçüde net döviz kazandıran firmaların ihracat performanslarıyla orantılı ölçüde destekten yararlanmasını kısıtlayacaktır. İhracat bedellerini Türk Lirası'na dönüştüren firmaların üstlendiği fırsat maliyeti ve operasyonel yük göz önünde bulundurularak, firma satış limitinin kaldırılması daha faydalı olacaktır. Diğer taraftan, döviz bozdurma sırasında bankalara tanınan yüzde 1 komisyon hakkı, artan prosedürlerle birlikte etkinliğinin zaten azalacağını düşündüğümüz döviz dönüşüm desteğini oransal olarak daha da düşüren bir adım olarak öne çıkmaktadır."

Dönemsel şartların ve küresel dalgalanmaların getirdiği zorluklar karşısında, ihracatçıların mevcut pazarlarındaki güçlü hâkimiyetlerini korumanın ve yılların emeğiyle kazanılan bu pazarları uluslararası rakiplerine kaptırmamalarının hayati önemine dikkat çeken Kadooğlu şunları ifade etti:

"Uzun süredir her platformda dile getirdiğimiz; ihracatçılarımızın uluslararası rekabet gücüne katkı sunacak, enflasyona paralel hareket eden bir döviz kuru talebimizi yineliyoruz. Firmalarımız enflasyon ve kur arasındaki makas aralığını döviz dönüşüm desteğiyle dengeleyerek uluslararası alanda rekabet etmeye çalışıyorlar. Bu süreçte firmalarımızı daha fazla üretmeye, istihdam yaratmaya ve ülkemize net döviz kazandırmaya teşvik eden; performans arttıkça gücü azalmayan, öngörülebilir yeni bir sistem kurgulanmasında büyük fayda görüyoruz. İhracatçılarımızın küresel ölçekteki gücünü devam ettirebilmesi ve olası pazar kayıplarının önüne geçilebilmesi ancak bu öngörülebilirlik ve artan motivasyonla mümkün olacaktır."

Küresel ticarette belirsizliklerin sürdüğü bir dönemde elde edilen sonuçlar, kimya sektörünün ihracat kapasitesindeki güçlü seyrin devam ettiğini ortaya koydu. Eylül ayında 3,07 milyar dolarlık ihracata ulaşan sektör, geçen yılın aynı dönemine göre ihracatını önemli ölçüde artırdı.

Ocak-Eylül 2026 döneminde ise sektörün ihracatı 25,8 milyar doların üzerine çıktı. Böylece kimyevi maddeler ve mamulleri sektörü, yılın ilk 9 ayı bazında şimdiye kadarki en yüksek ihracat değerine ulaşarak yeni bir rekora imza attı.

Türkiye'nin eylül ayındaki toplam ihracatı 26 milyar dolar seviyesinde gerçekleşirken, kimya sektörü en fazla ihracat yapan ikinci sektör olmayı sürdürdü.

Aracı: İhracat performansımız sektörün gücünü gösteriyor
İstanbul Kimyevi Maddeler ve Mamulleri İhracatçıları Birliği (İKMİB) Yönetim Kurulu Başkanı Vefa İbrahim Aracı, eylül ayında elde edilen güçlü performansın sektörün üretim altyapısını ve ihracat kabiliyetini ortaya koyduğunu belirtti.

Aracı, kimya sektörünün eylül ayında ihracatını yüzde 25 artırarak 3,07 milyar dolara çıkardığını belirterek, bu rakamın sektör tarihindeki en yüksek eylül ayı ihracatı olduğunu ifade etti.

Yılın ilk dokuz ayında da 25,8 milyar doların üzerinde ihracata ulaşıldığına dikkat çeken Aracı, küresel ticaretteki belirsizliklere rağmen elde edilen sonuçların sektör açısından önemli bir başarı olduğunu söyledi.

Aracı, kimya sektörünün Türkiye ekonomisi açısından stratejik önem taşıdığını vurgulayarak, sektörün üretimden lojistiğe, enerjiden tarıma, sağlıktan sanayiye kadar çok sayıda alanla bağlantılı olduğunu dile getirdi.

Kimya sektöründeki ihracat artışının yalnızca sektörün kendi performansını değil, Türkiye'nin genel ihracat görünümünü de olumlu etkilediğini belirten Aracı, ilk dokuz ayda ulaşılan rekor seviyenin bu açıdan önemli olduğunu kaydetti.

Hedef 35 milyar dolarlık ihracat
Sektör, yılın son çeyreğinde ihracat performansını daha da artırmayı hedefliyor. Yeni yönetim döneminde yakalanan ivmenin yıl sonuna kadar korunması ve ihracat artışının sürdürülebilir hale getirilmesi öncelikler arasında yer alıyor.

Vefa İbrahim Aracı, yılın son çeyreğinin güçlü geçirilmesini hedeflediklerini belirterek, sektörün tüm alt gruplarında çalışmaların sürdüğünü ifade etti.

Aracı, önümüzdeki dönemde katma değerli üretim ve yüksek teknolojili ürünlerin ihracattaki payını artırmaya odaklanacaklarını belirtti. Yeni pazarlarda daha güçlü bir varlık göstermeyi de hedeflediklerini kaydeden Aracı, kimya sektörünün 2026 yılı için belirlenen 35 milyar dolarlık ihracat hedefine emin adımlarla ilerlediğini söyledi.

Eylül ayında Türkiye’nin ihracatı yüzde 15,4’lük yükselişle 22,5 milyar dolardan 26 milyar dolara ilerledi.

Ege İhracatçı Birlikleri’nin ihracatı 9 aylık dönemde yüzde 6’lık artışla 13 milyar 690 milyon dolardan 14 milyar 482 milyon dolara çıktı. Egeli ihracatçıların son 1 yıllık dönemde ihracatı yüzde 4’lük büyümeyle 19 milyar 290 milyon dolara tırmandı.

Tarım ürünleri ihracatındaki artış yüzde 18’e ulaştı

Eylül ayında Ege İhracatçı Birlikleri’nin kayda aldığı tarım ürünleri ihracatı yüzde 18’lik artışla 644 milyon dolardan 761 milyon dolara yükseldi. Sanayi sektörlerinin ihracatı yüzde 5 gelişti ve 750 milyon dolardan 787 milyon dolara ilerledi. İhracatlarını yüzde 11 artıran maden ihracatçıları 157,7 milyon dolar dövizi Türkiye’ye kazandırdı.

Su ürünleri ve hayvansal mamuller ihracatı zirveye çıktı

Ege İhracatçı Birlikleri’nde zirve 9 yıl sonra el değiştirdi. Eylül ayında liderliği 193 milyon dolarlık ihracatla Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği elde etti.

İkinciliği fotofiniş belirledi

EİB’de 9 yıl zirvede yer alan Ege Demir ve Demirdışı Metaller İhracatçıları Birliği, eylül ayında 182 milyon 78 bin dolarlık ihracatla ikinci olurken, Ege Tütün İhracatçıları Birliği 182 milyon 63 bin dolarlık ihracatla üçüncü oldu. ETİB yüzde 68’lik ihracat artış hızıyla ihracat artış rekortmeni olarak öne çıktı.

Ege Maden İhracatçıları Birliği ihracatını yüzde 11 geliştirerek 142,3 milyon dolardan 157,7 milyon dolara taşıdı ve dördüncü basamakta yer buldu.

Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği 109 milyon dolarlık, Ege Hazır Giyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği 106 milyon dolarlık ihracat performansıyla EİB’de eylül ayında 100 milyon dolar barajını geçen birlikler oldu.

2026/27 sezonuna giren Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği ihracatta yüzde 22’lik artış hızı yakaladı ve ihracatını 78 milyon dolardan 96 milyon dolara çıkardı.

Ege Hububat Bakliyat Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği yüzde 13’lük gelişimle 89 milyon dolar ihracatı hanesine yazdırdı

Ege Mobilya Kağıt ve Orman Ürünleri İhracatçıları Birliği 70 milyon dolarlık ihracatla eylül ayını geride bıraktı.

Ege Tekstil ve Hammaddeleri İhracatçıları Birliği 24,1 milyon dolar, Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği 20,5 milyon dolar ve Ege Deri ve Deri Mamulleri İhracatçıları Birliği 12,5 milyon dolar ihracat performansı ortaya koydu.

Avrupa Birliği’ne ihracat 807 milyon dolar

Ege İhracatçı Birlikleri’nden eylül ayında en çok ihracat 807 milyon dolarla Avrupa Birliği üyesi ülkelere yapıldı. AB ülkelerine yapılan ihracat toplam ihracattan yüzde 47,4 pay aldı.

Amerika kıtasına ihracat yüzde 18’lik artışla 187 milyon dolardan 221 milyon dolara çıkarken, Amerika kıtası EİB’nin ihracatında yüzde 13 ile temsil edildi.

EİB’nin ihracatından yüzde 9 pay alan Uzakdoğu ülkelerine eylül ayında ihracat yüzde 43’lük artışla 108 milyon dolardan 155 milyon dolara ilerledi.

Orta Doğu ülkelerine ihracat yüzde 12’lik azalışla 147 milyon dolardan 130 milyon dolara düşerken, Afrika kıtasına ihracat yüzde 11,5’luk kan kaybı yaşadı ve 127 milyon dolardan 112 milyon dolara indi.

ABD, Almanya’yı geçti

Eylül ayında EİB’den en çok ihracat yapılan ülke yüzde 28’lik artış ve 171 milyon dolarla Amerika Birleşik Devletleri oldu. ABD, Almanya’yı geçerek zirveye çıktı.

Ege İhracatçıların en büyük ihraç pazarı Almanya’ya eylül ayında yapılan ihracat yüzde 14’lük artışla 137 milyon dolardan 157 milyon dolara çıktı. Zirvenin üçüncü basamağında 92,5 milyon dolarlık taleple İtalya yer aldı.

Ege Bölgesi’nden 2 milyar 611 milyon dolar ihracat

Ege Bölgesi 2026 yılı Eylül ayında 2 milyar 611 milyon dolar ihracat yaparken, 2025 yılı eylül ayındaki 2 milyar 322 milyon dolar ihracatını yüzde 12,4 artırma başarısı gösterdi.

İzmir, 2025 yılı eylül ayında 1 milyar 114 milyon dolar olan ihracatını 2026 yılı eylül ayında 1 milyar 235 milyon dolara taşıdı.

Denizli, 2026 yılı eylül ayında ihracatını yüzde 22’lik artışla 393 milyon dolardan 479 milyon dolara çıkardı. Denizli bu başarısıyla Manisa’yı geçerek Ege Bölgesi’nde ikinci basamağa yükseldi.

Manisa’nın ihracatı 456 milyon dolardan 436 milyon dolara gerilerken, Muğla ihracatını 110 milyon dolardan 145 milyon dolara ilerletti.

Balıkesir, 2025 yılı eylül ayında 60,4 milyon dolar olan ihracatını 2026 yılı eylül ayında yüzde 86’lık rekor artışla 119 milyon dolara taşıdı ve eylül ayında ihracat artış rekortmeni oldu.

Eylül ayında Aydın karnesinde 86 milyon dolar ihracat geliri yazarken, Afyonkarahisar 40 milyon dolar, Uşak 36,7 milyon dolar ve Kütahya 33,5 milyon dolar dövizi ülkemize kazandırdı.

Öztürk: “Eylül performansı yılın son çeyreği için umut verdi”

Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkanı Muhammet Öztürk, 2026 yılı eylül ayında hem Türkiye genelinde hem de Ege İhracatçı Birlikleri özelinde çift haneli ihracat artış rakamlarına ulaşmanın 2026 yılı son çeyreği için umutlarını artırdığını dile getirdi.

Küresel rekabetin her geçen gün daha da çetin bir hal aldığı, jeopolitik risklerin arttığı, Türkiye’de enflasyonla döviz kuru arasındaki makasın her geçen gün açıldığı ortamda ihracatçıların ülkeye döviz kazandırma çabalarının sürdüğüne işaret eden Öztürk; “İhracatçımızın bu azmi takdir edilmeli, finansmana erişim kolaylaştırıldığı takdirde 2026 yılı sonunda 20 milyar dolar dövizi ülkemize kazandırabiliriz. TCMB’nın döviz dönüşüm uygulamasında ihracatçıları mağdur etmeyecek bir altyapı kurgulanmasını bekliyoruz” şeklinde konuştu.

İhracatçıların döviz dönüşüm desteğine ilişkin temel beklentisinin mevcut mekanizmanın güçlendirilmesi ve ihracata sağladığı katkının artırılması yönünde olduğunu belirten Akcan, 1 Ekim'de hayata geçen yeni uygulamaların bu beklentinin aksine bir tablo ortaya koyduğunu ifade etti.

Akcan, açıklamasında şu değerlendirmelere yer verdi: "Mevcut uygulamaya baktığımızda, desteğin güçlendirilmesinin aksine, destekten yararlanma imkânlarının önemli ölçüde sınırlandırıldığını, buna karşılık prosedürlerin arttığını görüyoruz. Özellikle firmaların destek kapsamında satabilecekleri döviz miktarının, faaliyet kârı ve iş gücü maliyetinden oluşan katma değer üzerinden sınırlandırılması, uygulamanın ihracatçılarımız açısından etkinliğini önemli ölçüde azaltmaktadır."

"Destek mekanizmaları daha sade ve öngörülebilir olmalı"

Küresel pazarlarda rekabet koşullarının her geçen gün daha da sertleştiğine işaret eden Akcan, Türk ihracatçısının tüm zorluklara rağmen üretmeye, istihdam sağlamaya, mevcut pazarları korumaya ve ülkeye döviz kazandırmaya devam ettiğini vurguladı. Böylesi kritik bir dönemde destek mekanizmalarının sade, erişilebilir ve öngörülebilir olmasının hayati önem taşıdığının altını çizen Akcan, sözlerini şöyle sürdürdü: "Beklentimiz, döviz dönüşüm desteğinin ihracatçının önüne yeni sınırlamalar ve ilave prosedürler getiren değil, ihracatı ve ülkemize sağlanan net döviz katkısını teşvik eden bir yapıya kavuşturulmasıdır. Uygulamanın bu çerçevede yeniden değerlendirilmesini, özellikle katma değer üzerinden getirilen sınırlamanın ihracatçılarımızın beklentileri ve sahadaki gerçekler doğrultusunda gözden geçirilmesini önemli buluyoruz."

Açıklamasının sonunda, ihracatçının rekabet gücünü koruyan her adımın Türkiye'nin üretimine, istihdamına ve ekonomik hedeflerine doğrudan katkı sağlayacağına inandıklarını belirten Akcan, yetkilileri sahadan gelen seslere kulak vermeye davet etti.

2026’nın Ocak-Eylül döneminde Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin ihracatı, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 6,7 artarak 9 milyar 358 milyon dolara yükseldi. Gaziantep’in dokuz aylık ihracatı da yüzde 8 artışla 7 milyar 989 milyon dolara ulaştı.

Bölgedeki diğer illerin Eylül 2026 ihracat rakamları ise şöyle gerçekleşti: Kahramanmaraş 110,5 milyon dolar, Mardin 104,6 milyon dolar, Malatya 44,5 milyon dolar, Şanlıurfa 36 milyon dolar, Diyarbakır 24 milyon dolar, Kilis 16 milyon dolar ve Adıyaman 15,7 milyon dolar.

Mete Akcan: “Zorlu Koşullara Rağmen Hedeflerimize Odaklandık”

2026 yılının son çeyreğine girilirken Eylül ayı ihracat verilerini ve yılın ilk dokuz aylık sonuçlarını değerlendiren GAİB Koordinatör Başkanı Mete Akcan, küresel ölçekte yaşanan zorlu koşullara karşın elde edilen sonuçların bölge ihracatçılarının yoğun çabasını ortaya koyduğunu belirtti.

Akcan, değerlendirmesinde şu ifadelere yer verdi:

“2026 yılı tüm sektörler açısından zorlu bir dönem olarak devam etse de yıl sonu ihracat hedeflerimize ulaşmak ve ülke ekonomisine daha yüksek katma değer kazandırmak amacıyla ihracatçılarımızla birlikte yoğun bir çalışma temposu yürüttük. Yılın dokuz aylık döneminde bölgemizden 9 milyar 358 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirirken, Gaziantep’in ihracatı 7 milyar 989 milyon dolara ulaştı. Hem bölgemiz hem de Gaziantep açısından tüm zamanların en yüksek Eylül ayı ihracat rakamlarına ulaşılmasında emeği bulunan ihracat ailemizin tamamını gönülden kutluyorum.”

GAİB Birlikleri Küresel Pazarlarda Çalışmalarını Sürdürüyor

Mete Akcan, ihracatın daha nitelikli hale getirilmesi, yeni pazarlara erişimin artırılması ve sektörlerin ihtiyaç duyduğu yetkin insan kaynağının yetiştirilmesine yönelik çalışmaların sürdüğünü ifade etti.

Bu kapsamda Güneydoğu Anadolu Tekstil ve Hammaddeleri İhracatçıları Birliği (GATHİB), küresel pazarlardaki etkinliğini artırmaya yönelik çalışmalar doğrultusunda Paris’te gerçekleştirilen ve dünyanın önde gelen tekstil organizasyonları arasında yer alan Premiere Vision Fuarı’na katıldı. GATHİB tarafından genç ve yenilikçi tasarımcıların sektöre kazandırılması amacıyla düzenlenen Doku Kumaş Tasarım Yarışması’nın finali ise 23 Ekim’de gerçekleştirilecek.

Güneydoğu Anadolu Halı İhracatçıları Birliği de Bakü’de gerçekleştirdiği ticari ve kültürel temasların yanı sıra Kolombiya ve Panama’ya yönelik Sektörel Ticaret Heyeti organizasyonunu tamamladı. Halı sektöründe ayrıca eBay.com iş birliğiyle “E-İhracat Konsorsiyumu ve Küresel Pazaryerleri” başlıklı seminer düzenlendi. Bunun yanı sıra 6-9 Ocak 2027 tarihlerinde İstanbul’da düzenlenecek ICFE Uluslararası Halı ve Yer Kaplamaları Fuarı’nın kura çekimine ev sahipliği yapıldı.

Hububat ve Kuru Meyve Birliklerinin de uluslararası pazarlara yönelik faaliyetlerini yoğunlaştırdığını belirten Akcan, Hububat Birliği’nin World Food Moscow Fuarı’nda yer aldığını, Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği’nin ise Hindistan’a yönelik özel Alım Heyeti Programı düzenleyerek yeni ticari bağlantılar için çalışmalar yürüttüğünü aktardı.

Gıda sektörünün önemli organizasyonlarından biri olma hedefiyle düzenlenen Foodist Fuarı’nda da sektörün farklı paydaşlarının bir araya getirildiğini ifade eden Akcan, bölgenin öne çıkan ihraç ürünlerinden Antep fıstığında kalite ve güvenilirliğin uluslararası standartlarda korunmasına yönelik çalışmaların da devam ettiğini söyledi.

Bu kapsamda Avrupa Komisyonu Sağlık ve Gıda Güvenliği Genel Müdürlüğü (DG SANTE), Tarım ve Orman Bakanlığı ile Gaziantep İl Tarım ve Orman Müdürlüğü temsilcilerinden oluşan heyetin katılımıyla aflatoksin kontrollerine ilişkin önemli bir misyon ziyaretine ev sahipliği yapıldığını belirtti.

Sanayi, akademi ve teknoloji arasındaki iş birliğine de değinen Akcan, GAİB Birlikleri, Gaziantep Üniversitesi TEST-LAB ve ULUTEM iş birliğiyle sanayicilere yönelik teknolojik altyapı çözümlerinin ele alındığı analitik bir seminer düzenlendiğini aktardı.

İhracatçıların teknolojik dönüşüme uyum sağlamasının öncelikli konular arasında bulunduğunu vurgulayan Akcan, GAİB webinarlarında Eylül ayının “Yapay Zekâ Ayı” olarak belirlendiğini söyledi. Akcan ayrıca Türkiye Teknoloji Buluşmaları Gaziantep Etkinliği kapsamında bölge sanayicilerinin geleceğin teknolojileri, dijital finans ve blockchain çözümleriyle buluşturulduğunu kaydetti.

Eylül ayına ilişkin ihracat rakamları, Ticaret Bakanı Ömer Bolat ile Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe tarafından İstanbul’da düzenlenen toplantıda açıklandı.

TİM Başkanı Mustafa Gültepe, 2026 yılına 282 milyar dolarlık mal ve 128 milyar dolarlık hizmet ihracatı hedefiyle başladıklarını hatırlattı. Gültepe, son 12 aylık ihracatın eylül itibarıyla 282 milyar dolarlık hedefin üzerine çıktığını belirtti.

Gültepe’nin verdiği bilgilere göre, Genel Ticaret Sistemi verileri kapsamında eylül ayında ihracat yüzde 15,4 artış göstererek 26 milyar dolara ulaştı. Ocak-eylül döneminde ihracat yüzde 5,2 artışla 211 milyar dolara yükselirken, son 12 aylık dönemde de yüzde 5,2’lik artış kaydedildi.

İhracatta otomotiv ilk sırada
Eylül ayında ihracat değer bazında önemli bir artış gösterirken, miktar bazında yüzde 0,6 gerileme yaşandı. İlk dokuz aylık dönemde ise değer bazında yüzde 5,2 artışa karşılık miktar bazında yüzde 2 düşüş görüldü.

Sektörel bazda bakıldığında otomotiv, 3,9 milyar dolarlık ihracatla ilk sıradaki yerini korudu. Otomotivi 3,1 milyar dolarla kimyevi maddeler ve mamulleri, 2,1 milyar dolarla elektrik-elektronik, 1 milyar 512 milyon dolarla mücevher ve 1 milyar 486 milyon dolarla çelik sektörü izledi.

Eylül ayında ihracatını en fazla artıran sektörler ise mücevher, kimya ile elektrik-elektronik oldu. Bu üç sektörün toplam ihracat artışının yaklaşık 2,2 milyar dolar olduğu bildirildi.

TİM verilerine göre eylül ayında 56 ilin ihracatı artarken, 1015 firma ilk kez ihracat gerçekleştirdi.

Türkiye’nin en fazla ihracat yaptığı ülkeler Almanya, ABD ve Birleşik Krallık olarak sıralandı. Eylül ayında İsviçre’ye yapılan ihracat yüzde 599, ABD’ye yüzde 42,5 ve İspanya’ya yüzde 12,5 arttı.

Parite hareketlerinin ihracata etkisine de değinen Gültepe, eylül ayında yaklaşık 235 milyon dolarlık kayıp yaşandığını belirtti. İhracatın birim değeri ise 1,74 dolar olarak açıklandı.

Hizmet ihracatı 65,9 milyar dolar
Hizmet ihracatında ise yılın ilk yedi ayına ilişkin verilerin kesinleştiği belirtildi. Bu dönemde hizmet ihracatı 65,9 milyar dolar olarak gerçekleşti ve geçen yılın aynı dönemine yakın bir seviyede kaldı.

Döviz dönüşüm desteğinde yeni düzenleme beklentimizi karşılamadı
Mustafa Gültepe, 1 Ekim’de yürürlüğe giren döviz dönüşüm desteğine ilişkin yeni uygulama esaslarının ihracatçıların beklentilerini karşılamadığını ifade etti.

Yeni sistemin daha geniş bir ihracatçı kitlesine ulaşmasının beklendiğini ancak uygulamanın daha karmaşık hale geldiğini ve bürokratik süreçlerin arttığını savunan Gültepe, özellikle kârlılığı ve çalışan sayısı düşük firmaların destek limitlerinin yetersiz kalabileceğini söyledi.

Gültepe ayrıca, enflasyon ile döviz kuru arasındaki farkın ihracatçıların rekabetçiliği açısından sorun oluşturduğunu belirtti. Ağustos ayı itibarıyla yıllık tüketici enflasyonunun yüzde 31,5, dolar kurundaki artışın ise yüzde 17,2 olduğunu ifade eden Gültepe, aradaki farkın azaltılması amacıyla döviz dönüşüm desteğinin artırılmasını beklediklerini kaydetti.

Yıl sonu hedefi 282 milyar doların üzerinde
Yılın son çeyreğine girilirken 2026 ihracat hedeflerine ilişkin değerlendirmede bulunan Gültepe, 282 milyar dolarlık hedefin aşılacağına yönelik beklentisini dile getirdi.

Gültepe, hedefe ulaşılması için yılın son üç ayında yaklaşık 71 milyar dolarlık ihracat yapılması gerektiğini belirtti. TİM ve ihracatçı birliklerinin yeni pazar ve alıcılara ulaşmak amacıyla çalışmalarını sürdürdüğünü aktaran Gültepe, eylül ayında 19 ticaret heyeti, 6 alım heyeti ve 40 fuar katılımı gerçekleştirildiğini söyledi.

Ekim ayında da 22 ticaret heyetinin sahada olacağını belirten Gültepe, 15-17 Ekim tarihlerinde Haliç Kongre Merkezi’nde Türkiye Innovation Week etkinliğinin düzenleneceğini açıkladı.

Toplantıda değerlendirmelerde bulunan Bolat, küresel ekonomide zorlu bir dönemden geçildiğine işaret ederek, dünya ticareti ve ekonomik büyümeye yönelik beklentilerin olumlu bir tablo ortaya koymadığını ifade etti.

Türkiye ekonomisinin yılın ilk yarısında yüzde 2,5 büyüdüğünü hatırlatan Bolat, son 16 yıldır büyümenin kesintisiz şekilde devam ettiğini, Kovid-19 salgınının ardından ise ekonominin 24 çeyrektir büyüme kaydettiğini söyledi.

Haziran sonu itibarıyla Gayri Safi Milli Hasıla'nın 1 trilyon 706 milyar dolara ulaştığını belirten Bolat, net mal ve hizmet ihracatının ekonomik büyümeye pozitif katkı sağladığını vurguladı. Bolat, ikinci çeyrekte gerçekleşen yüzde 2,3'lük büyümenin 0,6 puanının net mal ve hizmet ihracatından geldiğini aktardı.

Yılın ilk yarısında sanayi, hizmetler ve tarım sektörlerinin üretim tarafında büyümeye olumlu katkı sunduğunu belirten Bolat, harcamalar açısından ise özel tüketim, net ihracat ve yatırımların milli gelir artışını desteklediğini dile getirdi.

İşsizlik oranının ağustos ayında yüzde 7,8 seviyesinde gerçekleştiğini ve 40 aydır tek haneli seyrin korunduğunu belirten Bolat, Körfez bölgesinde devam eden savaşın enerji maliyetleri üzerindeki etkisine de dikkat çekti.

Eylül ayında ihracatta tarihi seviye

Eylül ayı ihracat sonuçlarının Türkiye açısından olumlu bir tablo ortaya koyduğunu ifade eden Bolat, söz konusu ayda Cumhuriyet tarihinin en yüksek eylül ayı ihracat rakamına ulaşıldığını belirtti.

Yıllık bazda yüzde 15,4'lük artışla eylül ayında 26 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirildiğini açıklayan Bolat, bu rakamın Cumhuriyet tarihinin aylık bazda ulaşılan en yüksek ikinci mal ihracatı olduğunu söyledi.

Bolat, "26 milyar dolarlık eylül mal ihracatı, 103 yıllık Cumhuriyet tarihimizin en yüksek ikinci aylık rakamıdır. Birincisi 2025 Aralık'ta 26 milyar 300 milyon dolardı. Dolayısıyla 300 milyon dolarlık farkla Cumhuriyet rekorunu kaçırmış olduk." ifadelerini kullandı.

Ocak-eylül döneminde ihracatın yüzde 5,2 artışla 211 milyar dolara yükseldiğini belirten Bolat, bu dönemde de rekor seviyeye ulaşıldığını kaydetti.

2026 Orta Vadeli Program'da 282 milyar dolar olarak belirlenen ihracat hedefinin de aşıldığını belirten Bolat, eylül itibarıyla son 12 aylık mal ihracatının 283,7 milyar dolara yükseldiğini açıkladı. Bolat, yıllıklandırılmış ihracatta 14,1 milyar dolarlık artış sağlandığını ve yılın tamamlanmasına üç ay kala OVP hedefinin geçildiğini ifade etti.

Mal ve hizmet ihracatı 409,1 milyar dolara yükseldi

Bolat, eylül ayı itibarıyla son 12 aylık yıllıklandırılmış hizmet ihracatının da 125,4 milyar dolara ulaştığını bildirdi.

Söz konusu rakamın hizmet ihracatında şimdiye kadar kaydedilen en yüksek seviye olduğunu belirten Bolat, mal ve hizmet ihracatının toplamının ise son 12 ayda 409,1 milyar dolara çıktığını söyledi.

Cumhurbaşkanı tarafından yıl sonu için belirlenen 410 milyar dolarlık mal ve hizmet ihracatı hedefine yalnızca 900 milyon dolar kaldığını aktaran Bolat, bu hedefin aşılmasını beklediklerini ifade etti. Bolat ayrıca, bu gelişmelerin etkisiyle cari işlemler hesabının ağustos ve eylül aylarında fazla vermesinin beklendiğini dile getirdi.

Son 41 ayın 30'unda aylık mal ihracatının arttığını, 23 ayda ise rekor seviyelerin görüldüğünü belirten Bolat, 2026'nın ilk dokuz ayının altısında ihracat artışı, beşinde ise rekor gerçekleştiğini söyledi. Nisan, haziran ve eylül aylarında çift haneli ihracat artışları kaydedildiğini aktardı.

Eylül ayında ihracat artışında parite veya takvim etkisinin bulunmadığını vurgulayan Bolat, yüzde 15,4'lük artışın güçlü bir performansa işaret ettiğini belirtti.

Orta ve yüksek teknolojili ürünlerin ihracatında 117,6 milyar dolarla tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşıldığını açıklayan Bolat, bu ürünlerin toplam ihracattaki payının yüzde 43,7'ye yükseldiğini söyledi. Bolat, geçen yıla kıyasla bu alanda 5,6 milyar dolarlık ilave artış sağlandığını ifade etti.

İhracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 83,2 oldu

Eylül ayında 26 sektörün 19'unda ihracat artışı gerçekleştiğini belirten Bolat, ocak-eylül döneminde ise 18 sektörde ihracatın yükseldiğini bildirdi.

Eylül itibarıyla yıllıklandırılmış mal ihracatında 5 bölgede, 46 ülkede ve 23 fasılda rekor seviyelere ulaşıldığını aktaran Bolat, dış ticaret açığındaki gelişmelere ilişkin de değerlendirmelerde bulundu.

İlk çeyrekte 28,5 milyar dolar olan dış ticaret açığının ikinci çeyrekte 24,5 milyar dolara, üçüncü çeyrekte ise 17,5 milyar dolara gerilediğini belirten Bolat, ihracatın ithalatı karşılama oranının ilk çeyrekte yüzde 69, ikinci çeyrekte yüzde 74,5 ve üçüncü çeyrekte yüzde 80,8 olarak gerçekleştiğini söyledi.

Eylül ayında ihracatın ithalatı karşılama oranının yüzde 83,2'ye yükseldiğini açıklayan Bolat, ocak-eylül döneminde ise oranın yüzde 74,8 seviyesinde bulunduğunu ifade etti.

İhracatta 3,5 milyar dolarlık net artış

Eylül ayı ithalat verilerini de paylaşan Bolat, ithalatın yıllık bazda yüzde 5,9 artarak 31,2 milyar dolara ulaştığını belirtti.

Eylül ayında ihracatın yüzde 15,4, ithalatın ise yüzde 5,9 oranında arttığını ifade eden Bolat, "İthalatta 1,7 milyar dolar, ihracatta 3,5 milyar dolar net artış sağlandı." dedi.

Ocak-eylül döneminde ithalatın 282 milyar dolar seviyesine yükseldiğini belirten Bolat, aynı dönemde ihracatın 211 milyar dolar olduğunu ve dış ticaret açığının 71 milyar dolar olarak gerçekleştiğini aktardı.

Yıllıklandırılmış verilere göre ithalatın 379,7 milyar dolara ulaştığını ve dış ticaret açığının 96 milyar dolar seviyesinde bulunduğunu söyleyen Bolat, 2025 yılının 92,2 milyar dolarlık açıkla tamamlandığını hatırlattı.

Körfez'de yaklaşık yedi aydır devam eden savaş ve enerji maliyetlerindeki yükselişe rağmen dış ticaret açığındaki artışın 3,8 milyar dolarla sınırlı kaldığını belirten Bolat, açığın 100 milyar doların altında tutulması için çalışmaların sürdürüleceğini söyledi.

Yıl başında 106 milyar dolar olarak öngörülen dış ticaret açığının bu seviyeye ulaşmadan daha düşük bir rakamla tamamlanmasının hedeflendiğini ifade etti.

“İhracatta 9 ayı güçlü bir performansla geride bıraktık”

Bolat, küresel ekonomide, bölgesel gelişmelerde ve Türkiye'nin en önemli ticaret pazarı olan Avrupa'da yaşanan zorluklara rağmen ihracat performansının olumlu ilerlediğini belirtti.

2026'nın ilk dokuz ayının ihracat açısından olumlu geçtiğini ifade eden Bolat, yılın kalan bölümünde de ihracatı desteklemek amacıyla çalışmaların sürdürüleceğini kaydetti.

İhracatçılara yönelik destek ve teşvikler hakkında da bilgi veren Bolat, ticaret diplomasisi kapsamında gerçekleştirilen temaslara değindi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde Birleşmiş Milletler'de çeşitli toplantılara katıldıklarını belirten Bolat, G20 Ticaret Bakanları Toplantısı kapsamında ABD'nin Milwaukee kentinde önemli ikili görüşmeler gerçekleştirildiğini aktardı.

Bolat, Türkiye'nin önemli ticaret ortakları arasında yer alan ABD, Avrupa Birliği, İngiltere, Polonya, Suudi Arabistan, Rusya ve Güney Kore'nin ticaret bakanlarıyla görüşmeler yapıldığını belirtti.

Brüksel ve Roma'da gerçekleştirilen temaslarda ise AB ilişkileri, Gümrük Birliği'nin güncellenmesi, Made in EU uygulaması ve otomotiv sektörüne ilişkin önemli konuların ele alındığını ifade etti.

Türkiye'nin üretimi ve milli gelirinde dış ticaretin yaklaşık yüzde 50 paya sahip olduğunu belirten Bolat, ülkenin yaklaşık 866 milyar dolarlık mal ve hizmet ihracatı ile ithalatı gerçekleştirdiğini söyledi.

Mal ve hizmet ihracatının milli gelir içerisindeki payının yüzde 26-27 seviyesinde bulunduğunu aktaran Bolat, ihracatın Türkiye ekonomisi açısından önemine dikkat çekerek, ihracatçılara yönelik çalışmaların devam edeceğini belirtti.

Ticaret Bakanlığı Ticaret Araştırmaları ve Risk Değerlendirme Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan Eylül 2026 Dış Ticaret Veri Bültenine göre, Türkiye’nin dış ticaretinde Eylül ayında ihracatın ithalata kıyasla daha yüksek oranda artması dikkat çekti.

Eylül 2025’te 22 milyar 514 milyon dolar olan ihracat, Eylül 2026’da yüzde 15,4 artışla 25 milyar 976 milyon dolara çıktı. Aynı dönemde ithalat 29 milyar 471 milyon dolardan 31 milyar 208 milyon dolara yükseldi. Böylece dış ticaret hacmi yüzde 10 artarak 57 milyar 185 milyon dolar oldu.

Dış ticaret açığı ise Eylül ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 24,8 azalarak 5 milyar 232 milyon dolara geriledi. İhracatın ithalatı karşılama oranı da 6,8 puanlık artışla yüzde 83,2 seviyesine çıktı.

Dokuz Aylık İhracat 210,97 Milyar Dolara Ulaştı

2026 yılının Ocak-Eylül döneminde ihracat, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5,2 artarak 210 milyar 973 milyon dolar oldu. İthalat ise yüzde 5,4 artışla 281 milyar 998 milyon dolara yükseldi.

Dokuz aylık dönemde dış ticaret hacmi yüzde 5,3 artarak 492 milyar 971 milyon dolar olarak gerçekleşirken, dış ticaret dengesi 71 milyar 25 milyon dolar açık verdi. İhracatın ithalatı karşılama oranı ise yüzde 74,8 oldu.

Son 12 aylık dönemde ise ihracat yüzde 5,2 artışla 283 milyar 727 milyon dolara, ithalat yüzde 5,8 artışla 379 milyar 761 milyon dolara çıktı. Bu dönemde dış ticaret hacmi 663 milyar 488 milyon dolar, dış ticaret açığı ise 96 milyar 34 milyon dolar olarak kaydedildi.

Enerji ve Altın Hariç Karşılama Oranı Yüzde 97,7

Eylül ayında ihracatın ithalatı karşılama oranındaki yükseliş, enerji ve altın kalemleri hariç tutulduğunda da sürdü.

Enerji verileri hariç tutulduğunda ihracatın ithalatı karşılama oranı 14,7 puan artarak yüzde 100,3 seviyesine yükseldi. Enerji ve altın verileri hariç tutulduğunda ise oran 3,3 puan artışla yüzde 97,7 oldu.

İhracatta Almanya, İthalatta Çin İlk Sırada

Eylül ayında Türkiye’nin en fazla ihracat yaptığı ülke 2 milyar 45 milyon dolarla Almanya oldu. Almanya’yı 1 milyar 919 milyon dolarla ABD ve 1 milyar 430 milyon dolarla İngiltere takip etti. İhracatta ilk üç ülkenin ardından Irak 1 milyar 186 milyon dolar, İtalya ise 1 milyar 125 milyon dolar ile sıralandı.

İthalatta ise ilk sırada 5 milyar 267 milyon dolarla Çin yer aldı. Çin’i 2 milyar 248 milyon dolarla Almanya, 1 milyar 776 milyon dolarla ABD, 1 milyar 136 milyon dolarla İtalya ve 1 milyar 31 milyon dolarla Hindistan izledi.

Eylül ayında ihracatta en fazla paya sahip ilk 10 ülkenin toplam ihracat içindeki payı yüzde 47,1, ithalatta ilk 10 ülkenin toplam ithalat içindeki payı ise yüzde 49 oldu.

İhracatta AB, İthalatta Asya Ülkeleri Öne Çıktı

Ülke grupları açısından bakıldığında Eylül ayında en fazla ihracat Avrupa Birliği’ne (AB-27) gerçekleştirildi. AB ülkelerine yapılan ihracat 10 milyar 498 milyon dolar olurken, ikinci sırada 4 milyar 406 milyon dolarla Diğer Avrupa Ülkeleri, üçüncü sırada ise 4 milyar 140 milyon dolarla Yakın ve Ortadoğu Ülkeleri yer aldı.

İthalatta ise Asya ülkeleri 10 milyar 293 milyon dolarla ilk sırada bulundu. Asya ülkelerini 9 milyar 129 milyon dolarla AB-27 ve 3 milyar 749 milyon dolarla Diğer Ülkeler takip etti.

İhracatta Hammadde ve Ara Malları 14,2 Milyar Dolara Ulaştı

Geniş Ekonomik Grupların (BEC) sınıflamasına göre Eylül ayında en fazla ihracat Hammadde (Ara Malları) grubunda gerçekleştirildi. Bu grupta ihracat yüzde 24,3 artarak 14 milyar 165 milyon dolar oldu.

Hammadde ve ara mallarını 7 milyar 851 milyon dolarla Tüketim Malları ve 3 milyar 609 milyon dolarla Yatırım (Sermaye) Malları izledi.

İthalatta da ilk sırayı Hammadde (Ara Malları) aldı. Bu gruptaki ithalat yüzde 7,1 artarak 21 milyar 827 milyon dolara yükseldi. Yatırım (Sermaye) Malları ithalatı 4 milyar 797 milyon dolar, Tüketim Malları ithalatı ise 4 milyar 535 milyon dolar oldu.

İmalat Sanayinin İhracattaki Payı Yüzde 93

Sektörler bazında Eylül ayı ihracatının büyük bölümünü imalat sanayi oluşturdu. İmalat Sanayi 24 milyar 168 milyon dolarlık ihracatla toplam ihracatın yüzde 93’ünü gerçekleştirdi.

İmalat sanayini 909 milyon dolarla Tarım, Ormancılık ve Balıkçılık ile 659 milyon dolarla Madencilik ve Taş Ocakçılığı sektörleri takip etti.

İthalatta da imalat sanayi ilk sırada yer aldı. Sektörün ithalatı 25 milyar 550 milyon dolar ile toplam ithalatın yüzde 81,9’unu oluşturdu. Madencilik ve Taş Ocakçılığı 4 milyar 65 milyon dolar, Tarım, Ormancılık ve Balıkçılık ise 787 milyon dolar ithalat gerçekleştirdi.

Dış Ticarette Eylül Ayında İhracatın Artış Hızı Öne Çıktı

Eylül ayı verileri, ihracatın yıllık bazda yüzde 15,4 artarak ithalattaki yüzde 5,9’luk yükselişin üzerinde gerçekleştiğini gösterdi. Böylece dış ticaret hacmi 57,2 milyar dolara ulaşırken, dış ticaret açığı da yıllık bazda geriledi.

Dokuz aylık dönemde ise Türkiye’nin toplam ihracatı 210,97 milyar dolar, ithalatı 281,99 milyar dolar seviyesine ulaşırken, yılın son çeyreğine girilirken dış ticaret hacmi 492,97 milyar dolar olarak kaydedildi.

UN Global Compact Türkiye, sürdürülebilirlik alanındaki sorunların çözümünde inovasyonun katkısını ve iş dünyasının dönüşüm sürecinde geliştirebileceği yenilikçi yöntemleri değerlendirmek amacıyla “Sürdürülebilir Gelecek için Yenilikçi Çözümler” etkinliğini gerçekleştirdi. Enerjisa Enerji ve TAV Havalimanları’nın destekleriyle, QNB ev sahipliğinde Kristal Kule’de gerçekleştirilen etkinlikte iş dünyası temsilcileri, girişimciler ve genç profesyoneller bir araya geldi.

Etkinliğin açılış konuşmasını yapan UN Global Compact Türkiye Yönetim Kurulu Üyesi Haluk Kayabaşı, iklim krizi, biyoçeşitlilik kaybı ve devam eden eşitsizlikler gibi giderek derinleşen küresel sorunların ekonomiler, toplumlar ve şirketlerin geleceği üzerinde doğrudan etkili olduğuna dikkat çekti. Kayabaşı, Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları’nın (SKA’lar) bu karmaşık sorunların çözümünde ortak bir yön sunmayı sürdürdüğünü belirterek, sürdürülebilir dönüşümün şirketlerin mevcut iş yapış biçimlerini yeniden değerlendirmesini gerekli kıldığını ifade etti. İnovasyonun ise bu dönüşümün temel unsurlarından biri olduğunu vurguladı.

Kayabaşı konuşmasında şu ifadeleri kullandı:

“SKA’lara ulaşabilmek için sorunlara bakışımızı, aldığımız kararları ve değer yaratma anlayışımızı köklü biçimde değiştirmemiz gerekiyor. İnovasyonla birlikte sürdürülebilirlik, şirketlerin yeni değer yarattığı, rekabet gücünü artırdığı ve geleceğin ekonomisini şekillendirdiği bir alana dönüşüyor. UN Global Compact Türkiye SKA İnovasyonu Programı’na 2019’dan bu yana yaklaşık 130 şirketten 400’e yakın genç profesyonel katıldı. 100’ün üzerinde proje geliştirildi ve katılımcılar kazandıkları bakış açısını çalıştıkları şirketlere taşıdı. Bir projeyi hayata geçirmek önemli bir başarıdır; ancak bir kurumun sorunlara bakışını değiştirebilen ve yeni iş birlikleri kurabilen insanlar yetiştirmek çok daha uzun vadeli bir kazanımdır.

Bu süreçte şirketlerin desteği büyük önem taşıyor. Genç çalışanlara yeni fikirler geliştirebilmeleri, farklı paydaşlarla iş birliği yapabilmeleri ve fikirlerini test edebilmeleri için alan açılması gerekiyor. Program boyunca emek, merak ve kararlılıkla çalışan tüm katılımcılarımızı kutluyor; ekiplerimize rehberlik eden mentörlerimize ve çalışanlarına güvenerek onları destekleyen şirketlere teşekkür ediyorum.”

Sürdürülebilir Gelecek İçin İnovasyon

UN Global Compact Türkiye Genel Sekreter Yardımcısı Gaye Sarıoğlu moderatörlüğünde gerçekleştirilen “Sürdürülebilir Gelecek için İnovasyon” panelinde; TAV Havalimanları Holding Sürdürülebilirlik ve İş Mükemmelliği Koordinatörü Başak Helen Taşkan, Enerjisa Enerji Strateji, İş Geliştirme, Birleşme & Devralma Direktörü Oğuzcan Samsun, Blueit Kurucusu Hülya Tomak ve Hummingdrone Kurucusu Orkun Aşa yer aldı.

Panelde, sürdürülebilirlik alanındaki sorunların inovasyon gündemine nasıl taşınabileceği ve geliştirilen yenilikçi fikirlerin uygulanabilir ve ölçeklenebilir iş çözümlerine nasıl dönüştürülebileceği değerlendirildi. Farklı sektörlerden örneklerin paylaşıldığı oturumda kurum kültürü, teknoloji ve iş birliklerinin inovasyon süreçlerindeki rolü de ele alındı.

Bunun yanı sıra sorunların doğru şekilde tanımlanmasından teknoloji kullanımına, kurum içi girişimcilikten geliştirilen fikirlerin stratejik önceliklerle ilişkilendirilmesine kadar inovasyon süreçlerinin farklı aşamaları değerlendirildi.

Genç Profesyonellerden Sürdürülebilirlik Sorunlarına Yenilikçi Çözümler

Panelin ardından, SKA İnovasyonu Programı’nın 2026 döneminde genç profesyoneller tarafından geliştirilen projeler katılımcıların beğenisine sunuldu.

Genç profesyonelleri Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları doğrultusunda yenilikçi ve pazar potansiyeli taşıyan çözümler geliştirmek amacıyla bir araya getiren programın 2026 döneminde, 27 şirketten 65 genç profesyonel sürdürülebilirlik, inovasyon ve iş dönüşümü ekseninde çözüm üretmek üzere çalışmalar gerçekleştirdi.

Assan Alüminyum, Enerjisa Enerji, Ford Otosan, Kalyon Enerji, Sanko Enerji ve TAV Havalimanları’ndan program katılımcısı ekipler, şirketlerinde karşılaşılan sürdürülebilirlik sorunlarından yola çıkarak geliştirdikleri yenilikçi çözüm önerilerini etkinlik kapsamında paylaştı.

Yapay Zekâ Geleceği Nasıl Değiştirecek?

Etkinliğin konuk konuşmacısı gazeteci-yazar ve Yeni Haller podcast yayıncısı Eray Özer, “Yapay zekâyla geleceği yeniden kurmak: Ama nasıl?” başlıklı konuşmasıyla katılımcılarla buluştu.

Özer konuşmasında yapay zekâ ile sürdürülebilirlik arasındaki ilişkiye odaklanırken, yapay zekânın çevresel ve sosyal etkilerini değerlendirdi. Ayrıca şirketlerin sürdürülebilirlik alanındaki sorunlara çözüm üretirken yapay zekâ teknolojilerinden hangi yollarla yararlanabileceğine ilişkin görüş ve değerlendirmelerini paylaştı.

Katılım Sayısında %30’luk Rekor Artış

Bu yıl büyük bir ivme yakalayan kampanyaya yapılan başvurular, geçen yılki 55 ülkeden 638 proje seviyesinden %30’luk bir artışla 62 ülkeden 832 projeye ulaştı. Katılımdaki bu dikkat çekici sıçrama, dünya genelindeki girişimcilerin Tayvan’ın sağlık ve spor teknolojisi ekosistemiyle iş birliği yapma konusundaki güçlü arzusunu ortaya koyuyor.

Yarı finale yükselen 20 ekip iki ana odak alanında çalışmalarını sürdürüyor. Bu kapsamda projelerin 11’i yapay zeka destekli tarama araçları, uzaktan hasta takibi ve klinik donanımları gibi Akıllı Sağlık Hizmetlerine odaklanırken; 9 proje ise yaralanmaları önleme, rehabilitasyon, yaşlı bakımı ve güvenli sürüş gibi Spor Teknolojileri ve Bisiklet çözümlerine yoğunlaşıyor.

Girişimci profilinin %70’ini hali hazırda pazarda ürünü bulunan şirketler oluştururken, listede hastalar ve yerel topluluklarla doğrudan çalışan sivil toplum kuruluşları, kamu kurumları ve üniversiteler de yer alıyor. Ölçek bakımından incelendiğinde ise adayların %45’ini küçük ve orta ölçekli firmalar, kalan kısmını ise büyük ölçekli şirketler temsil ediyor. Odaklandıkları teknoloji ne olursa olsun tüm ekipler; hastalıkları erken teşhis etmek, kırsal bölgelerde bakımı uygun maliyetli kılmak, hareket güvenliğini sağlamak ve yaşlıların bağımsız yaşamlarını desteklemek üzere dört temel amaç etrafında birleşiyor.

Dört Ana Hedef Doğrultusunda Öne Çıkan Projeler

Hastalıkları Daha Erken Teşhis Etmek

Hastalıkların erken teşhisi alanında İspanya’dan Horus ML S.L. kalp hastalığı riskini tarayan yapay zeka çözümüyle öne çıkarken, Brezilya’dan Masima firması Tayvan dijital sağlık platformlarıyla entegre çalışan yapay zeka destekli nicel beyin BT ve MR analizi sunuyor. Kanada’dan Myant firması yaşamsal bulguları kesintisiz takip eden akıllı giysiler geliştirirken, Hindistan’dan Neodocs ise böbrek hastalıklarını 30 saniyede tespit etmek için idrar test şeridini akıllı telefonla okuyan bir sistemle listede yer alıyor. Polonya temsilcisi Skin Scan Sp. Z O.O. ise cilt lezyonlarını analiz eden yapay zeka teknolojisiyle erken teşhise katkı sağlıyor.

Kırsal ve Yetersiz Hizmet Alan Bölgelerde Bakımı Uygun Maliyetli Hale Getirmek

Sağlık hizmetlerini erişilebilir kılmayı hedefleyen projeler kapsamında Etiyopya’dan Cardiac Centre Ethiopia, yerel sağlık merkezleri için çevrimdışı çalışan bir klinik karar destek sistemi geliştiriyor. Ukrayna’dan Central City Clinical Hospital of Ivano-Frankivsk City Council, Tayvan ekipmanlarıyla yüksek standartlı ameliyathaneleri yeniden inşa ederken, Kanada’dan PragmaClin Research Inc. geliştirdiği 3D kameralar ve yapay zeka ile Parkinson semptomlarını ölçerek tanı imkanını kırsaldaki hastalara taşıyor. Malavi’den The Word for the World in Malawi, güvenli içme suyu sağlamak ve çocuk beslenme yetersizliğiyle mücadele etmek amacıyla IoT su sensörleri ve hidroponik sistemler kullanıyor. Brezilya’dan Warux Health Ltda ise Tayvan üretimi temassız yaşamsal bulgu yapay zekasını doğrudan WhatsApp bakım hizmetlerine entegre ediyor.

İnsanların Güvenli Hareket Etmesine ve Yaralanmaları Önlemesine Yardımcı Olmak

Güvenli hareketlilik ve yaralanma önleme kategorisinde ABD’den ASENSEI Inc., spor salonları ve antrenörler için gerçek zamanlı hareket analizi teknolojisi sunuyor. Brezilya’dan Be Bike, kuryelerin e-bisikletlerine yerleştirilen akıllı sensörlerle yorgunluk ve duruş sürelerini azaltmayı hedeflerken, Tunus’tan Espace Vélo mobilite platformlarında Uç Yapay Zeka (Edge AI) teknolojisini kullanıyor. Fransa’dan INSEP enstitüsü sporculara yönelik yaralanma önleme platformuyla dikkat çekerken, Yeni Zelanda’dan OfficeMax New Zealand ise kurumların yeşil ulaşımı ve çalışan sağlığı için akıllı e-mobilite paketleri sunuyor.

Yaşlı Yetişkinlerin Aktif ve Bağımsız Kalmasına Yardımcı Olmak

Yaşlıların yaşam kalitesini artırmaya yönelik çözümlerde Avustralya’dan E.Tel Communications Pty Ltd demans hastaları için kaybolma ve gezinme tespiti geliştiriirken, İsrail’den EnduCloud (Tomer Geminder) yaşlı bireyler için kişiselleştirilmiş egzersiz reçeteleri hazırlıyor. Japonya’dan Sakai Medical Co., Ltd., yaşlıların bağımsız yaşamasına imkan tanıyan Tayvan üretimi ekipmanlar sunarken, Hindistan’dan Symbio Assistech Pvt LTD, Tayvan’ın hassas parçalarıyla üretilen kabin boyu katlanabilir tekerlekli sandalyeler üretiyor. Filipinler’den UST Technovation Society ise kronik hastalık ve kardiyak rehabilitasyonu için biyometrik izlemeli akıllı e-bisikletler ve kondisyon sistemleri geliştiriyor.

Sonraki Aşama ve Ödüller

Geliştirilen tüm projelerin merkezinde Tayvan ürünleri ve teknolojileri yer aldığı için sunulan yenilikçi fikirler, prototip aşamasından günlük hayatta yaygın kullanıma geçişte son derece net ve uygulanabilir bir yol haritasına sahip.

Yarı finale kalan 20 ekip, projelerini daha da geliştirmek amacıyla sektör uzmanlarıyla birebir mentörlük sürecine girecek. Yarışmanın nihayi aşamasında İlk 6 Finalist ekip Kasım ayı başında kamuoyuna duyurulacak. Tayvan’a davet edilecek bu 6 ekip arasından jüri değerlendirmesi sonucu seçilecek en başarılı 3 projeye ise 30.000'er ABD Doları para ödülü verilecek.

Yarı finale yükselen 20 projenin detaylarına ve kampanya sürecine ilişkin tüm bilgilere resmi web sitesi üzerinden ulaşabilirsiniz:

https://gohealthy.taiwanexcellence.org/